صفحات في علوم القراءات
(١)
١ ص
(٢)
٦ ص
(٣)
٩ ص
(٤)
٩ ص
(٥)
٩ ص
(٦)
١٠ ص
(٧)
١١ ص
(٨)
١٧ ص
(٩)
٢١ ص
(١٠)
٢٣ ص
(١١)
٢٨ ص
(١٢)
٣٢ ص
(١٣)
٣٢ ص
(١٤)
٣٩ ص
(١٥)
٤٢ ص
(١٦)
٤٤ ص
(١٧)
٤٧ ص
(١٨)
٤٩ ص
(١٩)
٥٦ ص
(٢٠)
٥٦ ص
(٢١)
٦٨ ص
(٢٢)
٧٢ ص
(٢٣)
٧٦ ص
(٢٤)
٨٠ ص
(٢٥)
٨٠ ص
(٢٦)
٨٣ ص
(٢٧)
٨٥ ص
(٢٨)
٨٨ ص
(٢٩)
٩٠ ص
(٣٠)
٩٤ ص
(٣١)
٩٤ ص
(٣٢)
٩٦ ص
(٣٣)
٩٩ ص
(٣٤)
١٠٠ ص
(٣٥)
١٠١ ص
(٣٦)
١٠١ ص
(٣٧)
١٠٢ ص
(٣٨)
١٠٤ ص
(٣٩)
١١٥ ص
(٤٠)
١٢٢ ص
(٤١)
١٢٨ ص
(٤٢)
١٢٨ ص
(٤٣)
١٢٩ ص
(٤٤)
١٣١ ص
(٤٥)
١٣٣ ص
(٤٦)
١٣٧ ص
(٤٧)
١٤٢ ص
(٤٨)
١٤٢ ص
(٤٩)
١٤٣ ص
(٥٠)
١٤٣ ص
(٥١)
١٤٧ ص
(٥٢)
١٥١ ص
(٥٣)
١٥٦ ص
(٥٤)
١٦٦ ص
(٥٥)
١٦٦ ص
(٥٦)
١٦٦ ص
(٥٧)
١٦٦ ص
(٥٨)
١٦٧ ص
(٥٩)
١٦٩ ص
(٦٠)
١٦٩ ص
(٦١)
١٧٢ ص
(٦٢)
١٧٦ ص
(٦٣)
١٧٦ ص
(٦٤)
١٧٩ ص
(٦٥)
١٨٠ ص
(٦٦)
١٨١ ص
(٦٧)
١٨٢ ص
(٦٨)
١٨٦ ص
(٦٩)
١٨٦ ص
(٧٠)
١٨٦ ص
(٧١)
١٨٧ ص
(٧٢)
١٩٢ ص
(٧٣)
١٩٤ ص
(٧٤)
١٩٦ ص
(٧٥)
١٩٨ ص
(٧٦)
١٩٨ ص
(٧٧)
١٩٨ ص
(٧٨)
١٩٩ ص
(٧٩)
٢٠٠ ص
(٨٠)
٢٠٣ ص
(٨١)
٢٠٥ ص
(٨٢)
٢٠٧ ص
(٨٣)
٢٠٧ ص
(٨٤)
٢٠٨ ص
(٨٥)
٢١٥ ص
(٨٦)
٢٦٧ ص
(٨٧)
٢٦٧ ص
(٨٨)
٢٦٧ ص
(٨٩)
٢٦٩ ص
(٩٠)
٢٧١ ص
(٩١)
٢٧٧ ص
(٩٢)
٢٧٨ ص
(٩٣)
٢٧٩ ص
(٩٤)
٢٧٩ ص
(٩٥)
٢٧٩ ص
(٩٦)
٢٨٣ ص
(٩٧)
٢٨٣ ص
(٩٨)
٢٨٦ ص
(٩٩)
٢٨٦ ص
(١٠٠)
٢٨٦ ص
(١٠١)
٢٨٧ ص
(١٠٢)
٢٨٨ ص
(١٠٣)
٢٩٢ ص
(١٠٤)
٢٩٣ ص
(١٠٥)
٢٩٤ ص
(١٠٦)
٢٩٦ ص
(١٠٧)
٢٩٨ ص
(١٠٨)
٣٠٢ ص
(١٠٩)
٣٠٥ ص
(١١٠)
٣٠٥ ص
(١١١)
٣٠٧ ص
(١١٢)
٣٠٧ ص
(١١٣)
٣١٣ ص
(١١٤)
٣١٩ ص
(١١٥)
٣١٩ ص
(١١٦)
٣١٩ ص
(١١٧)
٣٢٢ ص
(١١٨)
٣٢٩ ص
(١١٩)
٣٣٤ ص
(١٢٠)
٣٤٠ ص
(١٢١)
٣٤٦ ص
(١٢٢)
٣٥٢ ص
(١٢٣)
٣٥٧ ص
(١٢٤)
٣٦٢ ص
(١٢٥)
٣٦٦ ص
(١٢٦)
٣٧٠ ص
(١٢٧)
٣٧٤ ص
(١٢٨)
٣٧٤ ص
(١٢٩)
٣٧٧ ص
(١٣٠)
٣٨٠ ص
(١٣١)
٣٨٢ ص
(١٣٢)
٣٨٨ ص
(١٣٣)
٣٨٨ ص
(١٣٤)
٣٩٢ ص
(١٣٥)
٣٩٥ ص
(١٣٦)
٣٩٩ ص
(١٣٧)
٤٠٤ ص
(١٣٨)
٤٠٨ ص
(١٣٩)
٤١٢ ص
(١٤٠)
٤١٥ ص
(١٤١)
٤١٧ ص
(١٤٢)
٤٢٩ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص

صفحات في علوم القراءات - السندي، عبد القيوم عبد الغفور - الصفحة ١٠١

أقوال العلماء في المراد بـ "الأحرف السبعة"
مدخل
...
أقوال العلماء في المراد بـ"الأحرف السبعة":
اختلف العلماء في ذلك اختلافًا كبيرًا حتى بلغت الأقوال إلى أكثر من أربعين قولًا[١].
وقد عدَّها السيوطي في الإتقان[٢]؛ ولكن أكثرها غير مختار كما قال المنذري[٣].
قال الشريف المزني المرسي فيما نقل عنه السيوطي: "هذه الوجوه أكثرها متداخلة، ولا أدري مستندها ولا عمن نقلت، ولا أدري لِمَ خَصَّ كل واحد منهم هذه الأحرف السبعة بما ذكر ... ومنها أشياء لا أفهم معناها على الحقيقة، وأكثرها معارضة حديث عمر وهشام بن حكيم -الذي في الصحيح- فإنهما لم يختلفا في تفسيره ولا أحكامه؛ وإنما اختلفا في قراءة حروفه ... ".
وقال ابن حبان: " ... وهي أقاويل يشبه بعضها بعضًا، وكلها محتملة، ويُحتمل غيرها"[٤].
ويمكن تقسيم تلك الأقوال إلى قسمين:
١- قسم لا يعتد به ولا دليل عليه.
٢- قسم آخر له دليل في الجملة أو شبهة دليل[٥].
وفيما يلي نقدم نماذج من كل قسم:


[١] الإتقان ١/ ٤٥، والمرشد الوجيز لأبي شامة ص٩١ وما بعدها.
[٢] ١/ ٤٥ وما بعدها.
[٣] فتح الباري للعسقلاني: ٩/ ١٦.
[٤] الاتقان: ١/ ٤٩.
[٥] راجع للاطلاع على الأقوال من هذا القسم بالتفصيل والرد عليها كتاب "الأحرف السبعة" للدكتور: عتر ص: ١٢٧- ١٧٦.