بيان المعاني
(١)
١ ص
(٢)
١ ص
(٣)
١ ص
(٤)
٤ ص
(٥)
٥ ص
(٦)
٨ ص
(٧)
١١ ص
(٨)
١٢ ص
(٩)
١٥ ص
(١٠)
١٥ ص
(١١)
١٧ ص
(١٢)
٢٠ ص
(١٣)
٢١ ص
(١٤)
٢٣ ص
(١٥)
٢٦ ص
(١٦)
٢٦ ص
(١٧)
٢٨ ص
(١٨)
٣٠ ص
(١٩)
٣٣ ص
(٢٠)
٣٦ ص
(٢١)
٤٢ ص
(٢٢)
٤٦ ص
(٢٣)
٤٧ ص
(٢٤)
٥٢ ص
(٢٥)
٥٧ ص
(٢٦)
٥٧ ص
(٢٧)
٦٠ ص
(٢٨)
٦٠ ص
(٢٩)
٦٢ ص
(٣٠)
٦٢ ص
(٣١)
٦٦ ص
(٣٢)
٦٨ ص
(٣٣)
٦٩ ص
(٣٤)
٧٢ ص
(٣٥)
٧٦ ص
(٣٦)
٧٧ ص
(٣٧)
٧٩ ص
(٣٨)
٨٣ ص
(٣٩)
٨٤ ص
(٤٠)
٨٩ ص
(٤١)
٩٢ ص
(٤٢)
٩٢ ص
(٤٣)
٩٣ ص
(٤٤)
٩٧ ص
(٤٥)
٩٨ ص
(٤٦)
١٠١ ص
(٤٧)
١٠٢ ص
(٤٨)
١٠٥ ص
(٤٩)
١٠٦ ص
(٥٠)
١٠٧ ص
(٥١)
١٠٩ ص
(٥٢)
١٠٩ ص
(٥٣)
١١٢ ص
(٥٤)
١١٤ ص
(٥٥)
١١٥ ص
(٥٦)
١٢٠ ص
(٥٧)
١٢٢ ص
(٥٨)
١٢٢ ص
(٥٩)
١٢٣ ص
(٦٠)
١٢٧ ص
(٦١)
١٣٠ ص
(٦٢)
١٣٢ ص
(٦٣)
١٣٤ ص
(٦٤)
١٣٧ ص
(٦٥)
١٣٧ ص
(٦٦)
١٤١ ص
(٦٧)
١٤١ ص
(٦٨)
١٤٢ ص
(٦٩)
١٤٣ ص
(٧٠)
١٤٥ ص
(٧١)
١٤٦ ص
(٧٢)
١٥٠ ص
(٧٣)
١٥١ ص
(٧٤)
١٥٣ ص
(٧٥)
١٥٦ ص
(٧٦)
١٥٦ ص
(٧٧)
١٥٨ ص
(٧٨)
١٥٩ ص
(٧٩)
١٦١ ص
(٨٠)
١٦٢ ص
(٨١)
١٦٢ ص
(٨٢)
١٦٥ ص
(٨٣)
١٦٥ ص
(٨٤)
١٦٩ ص
(٨٥)
١٧٠ ص
(٨٦)
١٧٦ ص
(٨٧)
١٧٨ ص
(٨٨)
١٨٠ ص
(٨٩)
١٨٢ ص
(٩٠)
١٨٥ ص
(٩١)
١٨٥ ص
(٩٢)
١٩٠ ص
(٩٣)
١٩٠ ص
(٩٤)
١٩٢ ص
(٩٥)
١٩٥ ص
(٩٦)
١٩٥ ص
(٩٧)
١٩٩ ص
(٩٨)
٢٠٠ ص
(٩٩)
٢٠٤ ص
(١٠٠)
٢٠٦ ص
(١٠١)
٢٠٩ ص
(١٠٢)
٢١٠ ص
(١٠٣)
٢١٠ ص
(١٠٤)
٢١٢ ص
(١٠٥)
٢١٣ ص
(١٠٦)
٢١٦ ص
(١٠٧)
٢١٦ ص
(١٠٨)
٢٢٠ ص
(١٠٩)
٢٢٠ ص
(١١٠)
٢٢٤ ص
(١١١)
٢٢٤ ص
(١١٢)
٢٢٧ ص
(١١٣)
٢٢٧ ص
(١١٤)
٢٣٠ ص
(١١٥)
٢٣٢ ص
(١١٦)
٢٣٥ ص
(١١٧)
٢٣٨ ص
(١١٨)
٢٤٣ ص
(١١٩)
٢٤٥ ص
(١٢٠)
٢٤٧ ص
(١٢١)
٢٥٠ ص
(١٢٢)
٢٥٢ ص
(١٢٣)
٢٥٤ ص
(١٢٤)
٢٥٥ ص
(١٢٥)
٢٥٨ ص
(١٢٦)
٢٥٩ ص
(١٢٧)
٢٦٤ ص
(١٢٨)
٢٦٤ ص
(١٢٩)
٢٦٥ ص
(١٣٠)
٢٦٦ ص
(١٣١)
٢٦٨ ص
(١٣٢)
٢٧١ ص
(١٣٣)
٢٧١ ص
(١٣٤)
٢٧٤ ص
(١٣٥)
٢٧٥ ص
(١٣٦)
٢٧٨ ص
(١٣٧)
٢٨٢ ص
(١٣٨)
٢٨٣ ص
(١٣٩)
٢٨٧ ص
(١٤٠)
٢٨٩ ص
(١٤١)
٢٩٣ ص
(١٤٢)
٢٩٤ ص
(١٤٣)
٢٩٤ ص
(١٤٤)
٢٩٥ ص
(١٤٥)
٢٩٧ ص
(١٤٦)
٢٩٩ ص
(١٤٧)
٢٩٩ ص
(١٤٨)
٣٠٤ ص
(١٤٩)
٣٠٤ ص
(١٥٠)
٣٠٧ ص
(١٥١)
٣١١ ص
(١٥٢)
٣١٣ ص
(١٥٣)
٣١٤ ص
(١٥٤)
٣١٤ ص
(١٥٥)
٣١٨ ص
(١٥٦)
٣٢٠ ص
(١٥٧)
٣٢٣ ص
(١٥٨)
٣٣٠ ص
(١٥٩)
٣٣٣ ص
(١٦٠)
٣٣٣ ص
(١٦١)
٣٣٨ ص
(١٦٢)
٣٣٩ ص
(١٦٣)
٣٣٩ ص
(١٦٤)
٣٤٤ ص
(١٦٥)
٣٤٥ ص
(١٦٦)
٣٤٧ ص
(١٦٧)
٣٤٩ ص
(١٦٨)
٣٤٩ ص
(١٦٩)
٣٥١ ص
(١٧٠)
٣٥١ ص
(١٧١)
٣٥٤ ص
(١٧٢)
٣٥٦ ص
(١٧٣)
٣٥٧ ص
(١٧٤)
٣٦٠ ص
(١٧٥)
٣٦٠ ص
(١٧٦)
٣٦٢ ص
(١٧٧)
٣٦٤ ص
(١٧٨)
٣٦٦ ص
(١٧٩)
٣٦٧ ص
(١٨٠)
٣٦٩ ص
(١٨١)
٣٦٩ ص
(١٨٢)
٣٦٩ ص
(١٨٣)
٣٧٠ ص
(١٨٤)
٣٧٣ ص
(١٨٥)
٣٧٥ ص
(١٨٦)
٣٧٨ ص
(١٨٧)
٣٨١ ص
(١٨٨)
٣٨١ ص
(١٨٩)
٣٨٣ ص
(١٩٠)
٣٨٤ ص
(١٩١)
٣٨٥ ص
(١٩٢)
٣٨٧ ص
(١٩٣)
٣٨٨ ص
(١٩٤)
٣٨٩ ص
(١٩٥)
٣٩٢ ص
(١٩٦)
٣٩٢ ص
(١٩٧)
٣٩٢ ص
(١٩٨)
٣٩٥ ص
(١٩٩)
٣٩٧ ص
(٢٠٠)
٣٩٨ ص
(٢٠١)
٤٠٠ ص
(٢٠٢)
٤٠٠ ص
(٢٠٣)
٤٠١ ص
(٢٠٤)
٤٠٢ ص
(٢٠٥)
٤٠٣ ص
(٢٠٦)
٤٠٣ ص
(٢٠٧)
٤٠٤ ص
(٢٠٨)
٤٠٥ ص
(٢٠٩)
٤٠٦ ص
(٢١٠)
٤٠٦ ص
(٢١١)
٤٠٦ ص
(٢١٢)
٤٠٨ ص
(٢١٣)
٤٠٩ ص
(٢١٤)
٤١٠ ص
(٢١٥)
٤١١ ص
(٢١٦)
٤١٢ ص
(٢١٧)
٤١٢ ص
(٢١٨)
٤١٣ ص
(٢١٩)
٤١٤ ص
(٢٢٠)
٤١٥ ص
(٢٢١)
٤١٧ ص
(٢٢٢)
٤١٧ ص
(٢٢٣)
٤١٨ ص
(٢٢٤)
٤١٩ ص
(٢٢٥)
٤٢١ ص
(٢٢٦)
٤٢١ ص
(٢٢٧)
٤٢٢ ص
(٢٢٨)
٤٢٥ ص
(٢٢٩)
٤٢٥ ص
(٢٣٠)
٤٢٧ ص
(٢٣١)
٤٢٧ ص
(٢٣٢)
٤٢٩ ص
(٢٣٣)
٤٣٠ ص
(٢٣٤)
٤٣١ ص
(٢٣٥)
٤٣٤ ص
(٢٣٦)
٤٣٥ ص
(٢٣٧)
٤٣٥ ص
(٢٣٨)
٤٣٦ ص
(٢٣٩)
٤٣٩ ص
(٢٤٠)
٤٤٠ ص
(٢٤١)
٤٤٢ ص
(٢٤٢)
٤٤٤ ص
(٢٤٣)
٤٤٧ ص
(٢٤٤)
٤٤٨ ص
(٢٤٥)
٤٥٢ ص
(٢٤٦)
٤٥٢ ص
(٢٤٧)
٤٥٦ ص
(٢٤٨)
٤٥٦ ص
(٢٤٩)
٤٥٩ ص
(٢٥٠)
٤٦٣ ص
(٢٥١)
٤٦٣ ص
(٢٥٢)
٤٦٣ ص
(٢٥٣)
٤٦٦ ص
(٢٥٤)
٤٦٨ ص
(٢٥٥)
٤٧٠ ص
(٢٥٦)
٤٧٢ ص
(٢٥٧)
٤٧٦ ص
(٢٥٨)
٤٧٧ ص
(٢٥٩)
٤٨٢ ص
(٢٦٠)
٤٨٣ ص
(٢٦١)
٤٨٩ ص
(٢٦٢)
٤٩٣ ص
(٢٦٣)
٤٩٦ ص
(٢٦٤)
٥٠٣ ص
(٢٦٥)
٥٠٤ ص
(٢٦٦)
٥٠٨ ص
(٢٦٧)
٥٠٨ ص
(٢٦٨)
٥٠٩ ص
(٢٦٩)
٥١٢ ص
(٢٧٠)
٥١٤ ص
(٢٧١)
٥١٦ ص
(٢٧٢)
٥١٦ ص
(٢٧٣)
٥١٩ ص
(٢٧٤)
٥٢٠ ص
(٢٧٥)
٥٢٣ ص
(٢٧٦)
٥٢٩ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص

بيان المعاني - ملا حويش - الصفحة ٣١٨

مطلب أن الجمع ما فوق الاثنين، وأحكام داود وسليمان، والبساط وسيره وما يتعلق بذلك:
في هذا الجمع دليل المناطقة القائلين أقل الجمع اثنان وعليه اللغات الأجنبية كلها إذ ليس عندهم تثنية بين الجمع والمفرد وعليه قوله تعالى (فَإِنْ كانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ) الآية ١١ من سورة النساء في ج ٣، والمراد أخوان، وقرىء لحكمهما قراءة شاذة، وقيل إن الحكم كما يضاف إلى الحاكم يضاف إلى المتحاكمين فيكون معهما جمعا، تأمل وراجع الآية ١١٦ من الصافات المارة. وخلاصة هذه القصة:
قالوا دخل على داود عليه السلام رجلان، قال أحدهما إن غنم هذا قد دخلت في زرعي ليلا فلم تبق منه شيئا، واعترف الآخر بذلك، فحكم عليه السلام بالغنم كلها لرب الزرع، فلما خرجا قال لهما سليمان: كيف قضى بينكما؟ فأخبراه بالحكم، فقال غير هذا أوفق وأرفق، فعادا فأخبرا داود، فدعاه وقال له بحق الأبوة والنبوة إلا أخبرتني بالذي هو أولى بهما وأحسن، قال له ادفع لصاحب الحرث، الغنم فينتفع بدرّها ونسلها وصوفها، وأمر صاحبها يزرع لصاحب الحرث مثل حرثه حتى إذا صار كهيئة يوم أكل دفع إلى صاحبه واستعاد صاحب الغنم غنمه، وبهذه الصورة يرتفع الضرر عن الطرفين، ويعود كل لماله كما كان، فقال داود عليه السلام الأمر هو ما قضبت وحكم به، وكان عمر سليمان إذ ذاك إحدى عشرة سنة، ومن ذلك اليوم يقال: الرجوع إلى الحق فضيلة، والاعتراف بالخطأ خير من التمادي في الباطل، والخطأ في البراءة خير من الخطأ بالحكم. والحكم الشرعي في هذا هو أن ما أفسدته الماشية المرسلة من مال الغير نهارا فلا ضمان على ربّها لأن أصحاب الزرع مكلفون يحفظ زرعهم نهارا من المواشي التي تسرح فيه، وإن كان ليلا فعليه الضمان لأن أهل المواشي مكلفون يحفظها ليلا في مراحها لئلا تتسرب إلى مال الغير فتتلفه حال غفلة أهله، يدل على هذا ما رواه حرام بن سعيد بن محيصة أن ناقة للبراء بن عازب دخلت حائطا (بستانا) لرجل من الأنصار فأفسدت فيه، فقضى رسول الله صلّى الله عليه وسلم أن على أهل الأموال حفظها بالنهار، وعلى أهل المواشي حفظها بالليل- أخرجه أبو داود مرسلا- وما روى الشيخان من قوله صلّى الله عليه وسلم: جرح