بيان المعاني
(١)
١ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٦ ص
(٤)
٦ ص
(٥)
٧ ص
(٦)
٩ ص
(٧)
١٠ ص
(٨)
١٢ ص
(٩)
١٤ ص
(١٠)
١٦ ص
(١١)
١٩ ص
(١٢)
٢٣ ص
(١٣)
٢٨ ص
(١٤)
٣٣ ص
(١٥)
٤١ ص
(١٦)
٤٢ ص
(١٧)
٤٣ ص
(١٨)
٥٠ ص
(١٩)
٥٧ ص
(٢٠)
٦٢ ص
(٢١)
٦٤ ص
(٢٢)
٦٥ ص
(٢٣)
٦٦ ص
(٢٤)
٦٦ ص
(٢٥)
٦٧ ص
(٢٦)
٧٠ ص
(٢٧)
٧٥ ص
(٢٨)
٧٥ ص
(٢٩)
٨٠ ص
(٣٠)
٨٢ ص
(٣١)
٨٣ ص
(٣٢)
٨٤ ص
(٣٣)
٨٥ ص
(٣٤)
٨٦ ص
(٣٥)
٨٧ ص
(٣٦)
٨٨ ص
(٣٧)
٩٠ ص
(٣٨)
٩١ ص
(٣٩)
٩٥ ص
(٤٠)
٩٩ ص
(٤١)
١٠٢ ص
(٤٢)
١٠٢ ص
(٤٣)
١٠٣ ص
(٤٤)
١٠٦ ص
(٤٥)
١٠٦ ص
(٤٦)
١٠٨ ص
(٤٧)
١٠٩ ص
(٤٨)
١٠٩ ص
(٤٩)
١١١ ص
(٥٠)
١١٢ ص
(٥١)
١١٢ ص
(٥٢)
١١٤ ص
(٥٣)
١١٦ ص
(٥٤)
١٢٠ ص
(٥٥)
١٢٠ ص
(٥٦)
١٢٣ ص
(٥٧)
١٢٣ ص
(٥٨)
١٢٥ ص
(٥٩)
١٢٥ ص
(٦٠)
١٢٦ ص
(٦١)
١٢٦ ص
(٦٢)
١٢٨ ص
(٦٣)
١٣١ ص
(٦٤)
١٣١ ص
(٦٥)
١٣٢ ص
(٦٦)
١٣٤ ص
(٦٧)
١٣٦ ص
(٦٨)
١٣٨ ص
(٦٩)
١٣٨ ص
(٧٠)
١٣٨ ص
(٧١)
١٤١ ص
(٧٢)
١٤٢ ص
(٧٣)
١٤٢ ص
(٧٤)
١٤٢ ص
(٧٥)
١٤٣ ص
(٧٦)
١٤٧ ص
(٧٧)
١٤٩ ص
(٧٨)
١٥٢ ص
(٧٩)
١٥٣ ص
(٨٠)
١٥٧ ص
(٨١)
١٥٨ ص
(٨٢)
١٥٩ ص
(٨٣)
١٦٠ ص
(٨٤)
١٦٠ ص
(٨٥)
١٦٣ ص
(٨٦)
١٦٣ ص
(٨٧)
١٦٥ ص
(٨٨)
١٦٥ ص
(٨٩)
١٦٧ ص
(٩٠)
١٦٨ ص
(٩١)
١٦٨ ص
(٩٢)
١٧٠ ص
(٩٣)
١٧٠ ص
(٩٤)
١٧٢ ص
(٩٥)
١٧٢ ص
(٩٦)
١٧٤ ص
(٩٧)
١٧٤ ص
(٩٨)
١٧٦ ص
(٩٩)
١٧٧ ص
(١٠٠)
١٨١ ص
(١٠١)
١٨١ ص
(١٠٢)
١٨١ ص
(١٠٣)
١٨٢ ص
(١٠٤)
١٨٣ ص
(١٠٥)
١٨٣ ص
(١٠٦)
١٨٨ ص
(١٠٧)
١٨٨ ص
(١٠٨)
١٩٠ ص
(١٠٩)
١٩٠ ص
(١١٠)
١٩١ ص
(١١١)
١٩٣ ص
(١١٢)
١٩٣ ص
(١١٣)
١٩٧ ص
(١١٤)
١٩٩ ص
(١١٥)
١٩٩ ص
(١١٦)
٢٠٤ ص
(١١٧)
٢٠٤ ص
(١١٨)
٢٠٦ ص
(١١٩)
٢٠٨ ص
(١٢٠)
٢٠٩ ص
(١٢١)
٢٠٩ ص
(١٢٢)
٢١٣ ص
(١٢٣)
٢١٣ ص
(١٢٤)
٢١٤ ص
(١٢٥)
٢١٥ ص
(١٢٦)
٢١٦ ص
(١٢٧)
٢١٧ ص
(١٢٨)
٢١٨ ص
(١٢٩)
٢١٨ ص
(١٣٠)
٢٢١ ص
(١٣١)
٢٢١ ص
(١٣٢)
٢٢٢ ص
(١٣٣)
٢٢٤ ص
(١٣٤)
٢٢٤ ص
(١٣٥)
٢٢٦ ص
(١٣٦)
٢٢٨ ص
(١٣٧)
٢٢٩ ص
(١٣٨)
٢٢٩ ص
(١٣٩)
٢٢٩ ص
(١٤٠)
٢٣٢ ص
(١٤١)
٢٣٢ ص
(١٤٢)
٢٣٤ ص
(١٤٣)
٢٣٥ ص
(١٤٤)
٢٣٦ ص
(١٤٥)
٢٣٧ ص
(١٤٦)
٢٣٧ ص
(١٤٧)
٢٤٠ ص
(١٤٨)
٢٤٣ ص
(١٤٩)
٢٤٣ ص
(١٥٠)
٢٤٥ ص
(١٥١)
٢٤٧ ص
(١٥٢)
٢٤٧ ص
(١٥٣)
٢٥٠ ص
(١٥٤)
٢٥٠ ص
(١٥٥)
٢٥١ ص
(١٥٦)
٢٥٢ ص
(١٥٧)
٢٥٣ ص
(١٥٨)
٢٥٤ ص
(١٥٩)
٢٥٥ ص
(١٦٠)
٢٥٦ ص
(١٦١)
٢٥٦ ص
(١٦٢)
٢٥٩ ص
(١٦٣)
٢٦٢ ص
(١٦٤)
٢٦٥ ص
(١٦٥)
٢٦٦ ص
(١٦٦)
٢٦٩ ص
(١٦٧)
٢٧٠ ص
(١٦٨)
٢٧٠ ص
(١٦٩)
٢٧٣ ص
(١٧٠)
٢٧٣ ص
(١٧١)
٢٧٤ ص
(١٧٢)
٢٧٤ ص
(١٧٣)
٢٧٦ ص
(١٧٤)
٢٧٨ ص
(١٧٥)
٢٧٨ ص
(١٧٦)
٢٨٤ ص
(١٧٧)
٢٨٦ ص
(١٧٨)
٢٨٩ ص
(١٧٩)
٢٩١ ص
(١٨٠)
٢٩٢ ص
(١٨١)
٢٩٢ ص
(١٨٢)
٢٩٣ ص
(١٨٣)
٢٩٥ ص
(١٨٤)
٢٩٧ ص
(١٨٥)
٢٩٧ ص
(١٨٦)
٣٠٠ ص
(١٨٧)
٣٠٢ ص
(١٨٨)
٣٠٥ ص
(١٨٩)
٣٠٨ ص
(١٩٠)
٣١١ ص
(١٩١)
٣١٢ ص
(١٩٢)
٣١٣ ص
(١٩٣)
٣١٧ ص
(١٩٤)
٣١٨ ص
(١٩٥)
٣٢٠ ص
(١٩٦)
٣٢١ ص
(١٩٧)
٣٢٣ ص
(١٩٨)
٣٢٥ ص
(١٩٩)
٣٢٧ ص
(٢٠٠)
٣٢٨ ص
(٢٠١)
٣٣٠ ص
(٢٠٢)
٣٣١ ص
(٢٠٣)
٣٣٢ ص
(٢٠٤)
٣٣٣ ص
(٢٠٥)
٣٣٧ ص
(٢٠٦)
٣٣٧ ص
(٢٠٧)
٣٤٠ ص
(٢٠٨)
٣٤٢ ص
(٢٠٩)
٣٤٤ ص
(٢١٠)
٣٤٧ ص
(٢١١)
٣٥٣ ص
(٢١٢)
٣٦٠ ص
(٢١٣)
٣٦٩ ص
(٢١٤)
٣٧١ ص
(٢١٥)
٣٧٩ ص
(٢١٦)
٣٨٦ ص
(٢١٧)
٣٩٠ ص
(٢١٨)
٣٩٥ ص
(٢١٩)
٣٩٩ ص
(٢٢٠)
٤٠٤ ص
(٢٢١)
٤١٤ ص
(٢٢٢)
٤٢٨ ص
(٢٢٣)
٤٤١ ص
(٢٢٤)
٤٤٣ ص
(٢٢٥)
٤٤٩ ص
(٢٢٦)
٤٦٢ ص
(٢٢٧)
٤٧١ ص
(٢٢٨)
٤٧٦ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص

بيان المعاني - ملا حويش - الصفحة ٤٥٧

إلا أن هذه الرواية بعيدة عن الصواب بحق موسى، لأن التيه قدره عليهم بسبب مخالفتهم لأمره في حرب الجبارين وكان عليه روح وراحة، وهذا مما لا شك فيه في حقه، أما على قومه، فكان فيه بعض المشقة والكلفة جزاء مخالفتهم أمره وكان هذا بدعائه عليهم لا بدعاء بلعام كما سيأتي في الآية ٢٥ من المائدة في ج ٣، قال الألوسي في تفسيره روح المعاني أنا أعجب من هذا الشقي لم لم يدع على ملك البلقاء ليخلص من شره ويدعو على موسى، ما هي إلا جهالة سوداء. هذا، وما جاء في كلام أبي المعتمر من أن بلعاما أوتي النبوة مردود لأن الأنبياء معصومون مما وقع من بلعام وان بلعاما كفر وهم معصومون من الكفر، ولعل هذا أراد ما أوتيه من الآيات والاسم الأعظم، على حد قوله صلّى الله عليه وسلم من حفظ القرآن فقد طوى النبوة في جنبيه.
مطلب قصة أمية بن الصلت:
وقال عبد الله بن عمر وبن العاص وسعيد بن المسيب وزيد بن أسلم إن هذه الآية نزلت في أمية بن الصلت الثقفي، وكان قرأ الكتب القديمة وعلم أن الله مرسل رسولا ورجا أن يكون هو، فلما شرف محمدا بالرسالة حسده وكذبه وقال لو كان نبيا ما قتل أقرباءه، قاتله الله ألم يعلم أن النبي مرسل للقريب والبعيد، وأن الكافر عنده كافر سواء كان من أقربائه أو من أعدائه، لأن الجامع فيما بينه وبين الناس هو الإيمان، فلما مات أتت أخته ضارعة إلى رسول الله صلّى الله عليه وسلم فسألها عن كيفية وفاته فقالت: نزل عليه اثنان من السقف فقعد أحدهما عند رأسه والآخر عند رجليه، فقال الذي عند رأسه أوعى فقال وعى، قال أذكى قال أبى، فسألته عن هذا فقال خيرا أريد بي فصرف عني ثم قال:
كل عيش وإن تطاول دهرا ... صائر مرة إلى أن يزولا
ليتني قبل ما قد بدا لي ... في خلال الجبال أرعى الوعولا
إن يوم الحساب يوم عظيم ... شاب فيه الصغير يوما ثقيلا
فقال لها صلّى الله عليه وسلم بعد أن سمع هذا منها أنشديني ما سمعت من شعره، فقالت سمعته يقول ذات يوم: