بيان المعاني
(١)
١ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٦ ص
(٤)
٦ ص
(٥)
٧ ص
(٦)
٩ ص
(٧)
١٠ ص
(٨)
١٢ ص
(٩)
١٤ ص
(١٠)
١٦ ص
(١١)
١٩ ص
(١٢)
٢٣ ص
(١٣)
٢٨ ص
(١٤)
٣٣ ص
(١٥)
٤١ ص
(١٦)
٤٢ ص
(١٧)
٤٣ ص
(١٨)
٥٠ ص
(١٩)
٥٧ ص
(٢٠)
٦٢ ص
(٢١)
٦٤ ص
(٢٢)
٦٥ ص
(٢٣)
٦٦ ص
(٢٤)
٦٦ ص
(٢٥)
٦٧ ص
(٢٦)
٧٠ ص
(٢٧)
٧٥ ص
(٢٨)
٧٥ ص
(٢٩)
٨٠ ص
(٣٠)
٨٢ ص
(٣١)
٨٣ ص
(٣٢)
٨٤ ص
(٣٣)
٨٥ ص
(٣٤)
٨٦ ص
(٣٥)
٨٧ ص
(٣٦)
٨٨ ص
(٣٧)
٩٠ ص
(٣٨)
٩١ ص
(٣٩)
٩٥ ص
(٤٠)
٩٩ ص
(٤١)
١٠٢ ص
(٤٢)
١٠٢ ص
(٤٣)
١٠٣ ص
(٤٤)
١٠٦ ص
(٤٥)
١٠٦ ص
(٤٦)
١٠٨ ص
(٤٧)
١٠٩ ص
(٤٨)
١٠٩ ص
(٤٩)
١١١ ص
(٥٠)
١١٢ ص
(٥١)
١١٢ ص
(٥٢)
١١٤ ص
(٥٣)
١١٦ ص
(٥٤)
١٢٠ ص
(٥٥)
١٢٠ ص
(٥٦)
١٢٣ ص
(٥٧)
١٢٣ ص
(٥٨)
١٢٥ ص
(٥٩)
١٢٥ ص
(٦٠)
١٢٦ ص
(٦١)
١٢٦ ص
(٦٢)
١٢٨ ص
(٦٣)
١٣١ ص
(٦٤)
١٣١ ص
(٦٥)
١٣٢ ص
(٦٦)
١٣٤ ص
(٦٧)
١٣٦ ص
(٦٨)
١٣٨ ص
(٦٩)
١٣٨ ص
(٧٠)
١٣٨ ص
(٧١)
١٤١ ص
(٧٢)
١٤٢ ص
(٧٣)
١٤٢ ص
(٧٤)
١٤٢ ص
(٧٥)
١٤٣ ص
(٧٦)
١٤٧ ص
(٧٧)
١٤٩ ص
(٧٨)
١٥٢ ص
(٧٩)
١٥٣ ص
(٨٠)
١٥٧ ص
(٨١)
١٥٨ ص
(٨٢)
١٥٩ ص
(٨٣)
١٦٠ ص
(٨٤)
١٦٠ ص
(٨٥)
١٦٣ ص
(٨٦)
١٦٣ ص
(٨٧)
١٦٥ ص
(٨٨)
١٦٥ ص
(٨٩)
١٦٧ ص
(٩٠)
١٦٨ ص
(٩١)
١٦٨ ص
(٩٢)
١٧٠ ص
(٩٣)
١٧٠ ص
(٩٤)
١٧٢ ص
(٩٥)
١٧٢ ص
(٩٦)
١٧٤ ص
(٩٧)
١٧٤ ص
(٩٨)
١٧٦ ص
(٩٩)
١٧٧ ص
(١٠٠)
١٨١ ص
(١٠١)
١٨١ ص
(١٠٢)
١٨١ ص
(١٠٣)
١٨٢ ص
(١٠٤)
١٨٣ ص
(١٠٥)
١٨٣ ص
(١٠٦)
١٨٨ ص
(١٠٧)
١٨٨ ص
(١٠٨)
١٩٠ ص
(١٠٩)
١٩٠ ص
(١١٠)
١٩١ ص
(١١١)
١٩٣ ص
(١١٢)
١٩٣ ص
(١١٣)
١٩٧ ص
(١١٤)
١٩٩ ص
(١١٥)
١٩٩ ص
(١١٦)
٢٠٤ ص
(١١٧)
٢٠٤ ص
(١١٨)
٢٠٦ ص
(١١٩)
٢٠٨ ص
(١٢٠)
٢٠٩ ص
(١٢١)
٢٠٩ ص
(١٢٢)
٢١٣ ص
(١٢٣)
٢١٣ ص
(١٢٤)
٢١٤ ص
(١٢٥)
٢١٥ ص
(١٢٦)
٢١٦ ص
(١٢٧)
٢١٧ ص
(١٢٨)
٢١٨ ص
(١٢٩)
٢١٨ ص
(١٣٠)
٢٢١ ص
(١٣١)
٢٢١ ص
(١٣٢)
٢٢٢ ص
(١٣٣)
٢٢٤ ص
(١٣٤)
٢٢٤ ص
(١٣٥)
٢٢٦ ص
(١٣٦)
٢٢٨ ص
(١٣٧)
٢٢٩ ص
(١٣٨)
٢٢٩ ص
(١٣٩)
٢٢٩ ص
(١٤٠)
٢٣٢ ص
(١٤١)
٢٣٢ ص
(١٤٢)
٢٣٤ ص
(١٤٣)
٢٣٥ ص
(١٤٤)
٢٣٦ ص
(١٤٥)
٢٣٧ ص
(١٤٦)
٢٣٧ ص
(١٤٧)
٢٤٠ ص
(١٤٨)
٢٤٣ ص
(١٤٩)
٢٤٣ ص
(١٥٠)
٢٤٥ ص
(١٥١)
٢٤٧ ص
(١٥٢)
٢٤٧ ص
(١٥٣)
٢٥٠ ص
(١٥٤)
٢٥٠ ص
(١٥٥)
٢٥١ ص
(١٥٦)
٢٥٢ ص
(١٥٧)
٢٥٣ ص
(١٥٨)
٢٥٤ ص
(١٥٩)
٢٥٥ ص
(١٦٠)
٢٥٦ ص
(١٦١)
٢٥٦ ص
(١٦٢)
٢٥٩ ص
(١٦٣)
٢٦٢ ص
(١٦٤)
٢٦٥ ص
(١٦٥)
٢٦٦ ص
(١٦٦)
٢٦٩ ص
(١٦٧)
٢٧٠ ص
(١٦٨)
٢٧٠ ص
(١٦٩)
٢٧٣ ص
(١٧٠)
٢٧٣ ص
(١٧١)
٢٧٤ ص
(١٧٢)
٢٧٤ ص
(١٧٣)
٢٧٦ ص
(١٧٤)
٢٧٨ ص
(١٧٥)
٢٧٨ ص
(١٧٦)
٢٨٤ ص
(١٧٧)
٢٨٦ ص
(١٧٨)
٢٨٩ ص
(١٧٩)
٢٩١ ص
(١٨٠)
٢٩٢ ص
(١٨١)
٢٩٢ ص
(١٨٢)
٢٩٣ ص
(١٨٣)
٢٩٥ ص
(١٨٤)
٢٩٧ ص
(١٨٥)
٢٩٧ ص
(١٨٦)
٣٠٠ ص
(١٨٧)
٣٠٢ ص
(١٨٨)
٣٠٥ ص
(١٨٩)
٣٠٨ ص
(١٩٠)
٣١١ ص
(١٩١)
٣١٢ ص
(١٩٢)
٣١٣ ص
(١٩٣)
٣١٧ ص
(١٩٤)
٣١٨ ص
(١٩٥)
٣٢٠ ص
(١٩٦)
٣٢١ ص
(١٩٧)
٣٢٣ ص
(١٩٨)
٣٢٥ ص
(١٩٩)
٣٢٧ ص
(٢٠٠)
٣٢٨ ص
(٢٠١)
٣٣٠ ص
(٢٠٢)
٣٣١ ص
(٢٠٣)
٣٣٢ ص
(٢٠٤)
٣٣٣ ص
(٢٠٥)
٣٣٧ ص
(٢٠٦)
٣٣٧ ص
(٢٠٧)
٣٤٠ ص
(٢٠٨)
٣٤٢ ص
(٢٠٩)
٣٤٤ ص
(٢١٠)
٣٤٧ ص
(٢١١)
٣٥٣ ص
(٢١٢)
٣٦٠ ص
(٢١٣)
٣٦٩ ص
(٢١٤)
٣٧١ ص
(٢١٥)
٣٧٩ ص
(٢١٦)
٣٨٦ ص
(٢١٧)
٣٩٠ ص
(٢١٨)
٣٩٥ ص
(٢١٩)
٣٩٩ ص
(٢٢٠)
٤٠٤ ص
(٢٢١)
٤١٤ ص
(٢٢٢)
٤٢٨ ص
(٢٢٣)
٤٤١ ص
(٢٢٤)
٤٤٣ ص
(٢٢٥)
٤٤٩ ص
(٢٢٦)
٤٦٢ ص
(٢٢٧)
٤٧١ ص
(٢٢٨)
٤٧٦ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص

بيان المعاني - ملا حويش - الصفحة ٢١١

تمنى كتاب الله أول ليلة ... وآخرها لاقى حمام المقادر
وقال غيره:
تمنى كتاب الله أول ليلة ... تمني داود الزبور على رسل
ومعنى «فِي أُمْنِيَّتِهِ» قراءته كما سيأتي في تفسير تلك الآيات في محلها ان شاء الله، ولهذا ظن بعض المفسرين أن سورة الحج مكية والحال أنها مدنية عدا هذه الآيات، ولما تحقق عند حضرة الرسول ذلك أخبر المسلمين وقريشا بأن تلك الكلمات من الشيطان القاها أثناء سكوته بين الآيتين، أما من قال ان تلك الكلمات صدرت عن حضرة الرسول فقد أخطأ وزاغ، لأنه إذا قال تكلم بها عمدا فقد كفر لأنه يعد مادحا للأصنام التي ذمها الله وبعثه لأجل تحطيمها ومنع الناس من عبادتها فكيف يتصور منه مدحها؟ وإذا قال أجراها على لسانه سهوا أو غفلة فمردود لأنه لا يجوز وجود الغفلة والسهو حال تبليغ الوحي لأنه يسبب عدم الاعتماد على قوله ولأن الله تعالى وصف القرآن بقوله «لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلا مِنْ خَلْفِهِ» الآية ٤٢ من سورة فصلت ج ٢ وقال جل شأنه «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ» الآية ٩ من سورة الحجر من ج ٢ أيضا فعليه لا يجوز أن يدخل في التزيل شيء من ذلك، وإذا قال ان الشيطان أجرى تلك الكلمات على لسان الرسول جبرا بحيث لا يقدر أن يمتنع منه فهو ممتنع أيضا لأن الشيطان عاجز عن ذلك في حق الغير فكيف في حق الرسول، وقال تعالى (إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ) الآية ٦٥ من سورة الإسراء الآتية وقال (إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ) الآية ٤٠ من سورة الصافات الآتية أيضا، إذا لم يبق الا ان حضرة الرسول سكت عند قوله تعالى «وَمَناةَ الثَّالِثَةَ الْأُخْرى» كما هو شأنه بين الآيات فتكلم الشيطان بتلك الكلمات متصلا بقراءته فوقع عند البعض أن النبي تكلم فيها وهذا معنى الإلقاء في هذه الآية المارة الذكر من سورة الحج، ولا يخفى أن الشيطان كان زمن الرسول ومن قبله من الأنبياء صلوات الله عليهم وسلامه يظهر بصورة الإنسان ويتكلم ويسمع كلامه كسائر البشر كما هو ثابت في الكتب القديمة وفي حادثة قريش