تفسير غرائب القرآن ورغائب الفرقان
(١)
٣ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٣ ص
(٤)
٤ ص
(٥)
٤ ص
(٦)
٤ ص
(٧)
٩ ص
(٨)
١٠ ص
(٩)
١١ ص
(١٠)
١٢ ص
(١١)
١٢ ص
(١٢)
٢٦ ص
(١٣)
٢٧ ص
(١٤)
٢٧ ص
(١٥)
٢٨ ص
(١٦)
٤٩ ص
(١٧)
٥١ ص
(١٨)
٥٢ ص
(١٩)
٥٢ ص
(٢٠)
٥٢ ص
(٢١)
٥٩ ص
(٢٢)
٦١ ص
(٢٣)
٦١ ص
(٢٤)
٦٢ ص
(٢٥)
٦٢ ص
(٢٦)
٦٣ ص
(٢٧)
٧٢ ص
(٢٨)
٧٣ ص
(٢٩)
٧٤ ص
(٣٠)
٧٤ ص
(٣١)
٧٤ ص
(٣٢)
٨٤ ص
(٣٣)
٨٦ ص
(٣٤)
٨٧ ص
(٣٥)
٨٧ ص
(٣٦)
٨٧ ص
(٣٧)
٩٦ ص
(٣٨)
٩٧ ص
(٣٩)
٩٨ ص
(٤٠)
٩٨ ص
(٤١)
٩٨ ص
(٤٢)
١٠٤ ص
(٤٣)
١٠٦ ص
(٤٤)
١٠٦ ص
(٤٥)
١٠٧ ص
(٤٦)
١٠٧ ص
(٤٧)
١٠٨ ص
(٤٨)
١١٦ ص
(٤٩)
١١٨ ص
(٥٠)
١١٨ ص
(٥١)
١١٨ ص
(٥٢)
١١٩ ص
(٥٣)
١٢٤ ص
(٥٤)
١٢٥ ص
(٥٥)
١٢٥ ص
(٥٦)
١٢٦ ص
(٥٧)
١٢٦ ص
(٥٨)
١٣١ ص
(٥٩)
١٣٢ ص
(٦٠)
١٣٢ ص
(٦١)
١٣٣ ص
(٦٢)
١٣٣ ص
(٦٣)
١٣٩ ص
(٦٤)
١٤٠ ص
(٦٥)
١٤٠ ص
(٦٦)
١٤٠ ص
(٦٧)
١٤١ ص
(٦٨)
١٤١ ص
(٦٩)
١٦٤ ص
(٧٠)
١٦٥ ص
(٧١)
١٦٥ ص
(٧٢)
١٦٦ ص
(٧٣)
١٦٦ ص
(٧٤)
١٧٤ ص
(٧٥)
١٧٥ ص
(٧٦)
١٧٥ ص
(٧٧)
١٧٦ ص
(٧٨)
١٧٦ ص
(٧٩)
١٩٠ ص
(٨٠)
١٩١ ص
(٨١)
١٩٢ ص
(٨٢)
١٩٢ ص
(٨٣)
١٩٣ ص
(٨٤)
٢٠٥ ص
(٨٥)
٢٠٦ ص
(٨٦)
٢٠٧ ص
(٨٧)
٢٠٨ ص
(٨٨)
٢٠٨ ص
(٨٩)
٢١٧ ص
(٩٠)
٢١٩ ص
(٩١)
٢١٩ ص
(٩٢)
٢٢٠ ص
(٩٣)
٢٢٠ ص
(٩٤)
٢٢٠ ص
(٩٥)
٢٢٩ ص
(٩٦)
٢٣٠ ص
(٩٧)
٢٣٠ ص
(٩٨)
٢٣١ ص
(٩٩)
٢٤٧ ص
(١٠٠)
٢٤٨ ص
(١٠١)
٢٤٩ ص
(١٠٢)
٢٤٩ ص
(١٠٣)
٢٥٠ ص
(١٠٤)
٢٥٨ ص
(١٠٥)
٢٦١ ص
(١٠٦)
٢٦١ ص
(١٠٧)
٢٦٢ ص
(١٠٨)
٢٦٣ ص
(١٠٩)
٢٦٣ ص
(١١٠)
٢٧٠ ص
(١١١)
٢٧٢ ص
(١١٢)
٢٧٢ ص
(١١٣)
٢٧٢ ص
(١١٤)
٢٧٣ ص
(١١٥)
٢٧٧ ص
(١١٦)
٢٧٨ ص
(١١٧)
٢٧٩ ص
(١١٨)
٢٧٩ ص
(١١٩)
٢٨٠ ص
(١٢٠)
٢٨٢ ص
(١٢١)
٢٨٣ ص
(١٢٢)
٢٨٣ ص
(١٢٣)
٢٨٤ ص
(١٢٤)
٢٩٠ ص
(١٢٥)
٢٩١ ص
(١٢٦)
٢٩١ ص
(١٢٧)
٢٩١ ص
(١٢٨)
٢٩١ ص
(١٢٩)
٢٩٢ ص
(١٣٠)
٢٩٥ ص
(١٣١)
٢٩٦ ص
(١٣٢)
٢٩٧ ص
(١٣٣)
٢٩٧ ص
(١٣٤)
٢٩٨ ص
(١٣٥)
٣٠٧ ص
(١٣٦)
٣١٠ ص
(١٣٧)
٣١١ ص
(١٣٨)
٣١١ ص
(١٣٩)
٣١١ ص
(١٤٠)
٣١٦ ص
(١٤١)
٣١٧ ص
(١٤٢)
٣١٨ ص
(١٤٣)
٣١٨ ص
(١٤٤)
٣١٩ ص
(١٤٥)
٣٢٤ ص
(١٤٦)
٣٢٦ ص
(١٤٧)
٣٢٦ ص
(١٤٨)
٣٢٧ ص
(١٤٩)
٣٢٧ ص
(١٥٠)
٣٢٧ ص
(١٥١)
٣٣٤ ص
(١٥٢)
٣٣٥ ص
(١٥٣)
٣٣٦ ص
(١٥٤)
٣٣٦ ص
(١٥٥)
٣٣٧ ص
(١٥٦)
٣٤٤ ص
(١٥٧)
٣٤٦ ص
(١٥٨)
٣٤٧ ص
(١٥٩)
٣٤٧ ص
(١٦٠)
٣٤٧ ص
(١٦١)
٣٥٦ ص
(١٦٢)
٣٥٨ ص
(١٦٣)
٣٥٩ ص
(١٦٤)
٣٥٩ ص
(١٦٥)
٣٥٩ ص
(١٦٦)
٣٦٥ ص
(١٦٧)
٣٦٧ ص
(١٦٨)
٣٦٧ ص
(١٦٩)
٣٦٧ ص
(١٧٠)
٣٦٨ ص
(١٧١)
٣٧٤ ص
(١٧٢)
٣٧٥ ص
(١٧٣)
٣٧٧ ص
(١٧٤)
٣٧٧ ص
(١٧٥)
٣٧٨ ص
(١٧٦)
٣٨٦ ص
(١٧٧)
٣٨٧ ص
(١٧٨)
٣٨٧ ص
(١٧٩)
٣٨٨ ص
(١٨٠)
٣٩٧ ص
(١٨١)
٣٩٩ ص
(١٨٢)
٣٩٩ ص
(١٨٣)
٤٠٠ ص
(١٨٤)
٤٠٠ ص
(١٨٥)
٤٠١ ص
(١٨٦)
٤١٢ ص
(١٨٧)
٤١٣ ص
(١٨٨)
٤١٤ ص
(١٨٩)
٤١٤ ص
(١٩٠)
٤١٥ ص
(١٩١)
٤٢١ ص
(١٩٢)
٤٢١ ص
(١٩٣)
٤٢٢ ص
(١٩٤)
٤٢٢ ص
(١٩٥)
٤٢٢ ص
(١٩٦)
٤٢٧ ص
(١٩٧)
٤٢٧ ص
(١٩٨)
٤٢٨ ص
(١٩٩)
٤٢٨ ص
(٢٠٠)
٤٢٨ ص
(٢٠١)
٤٣٢ ص
(٢٠٢)
٤٣٣ ص
(٢٠٣)
٤٣٣ ص
(٢٠٤)
٤٣٤ ص
(٢٠٥)
٤٣٤ ص
(٢٠٦)
٤٣٥ ص
(٢٠٧)
٤٤١ ص
(٢٠٨)
٤٤٣ ص
(٢٠٩)
٤٤٣ ص
(٢١٠)
٤٤٤ ص
(٢١١)
٤٤٤ ص
(٢١٢)
٤٤٥ ص
(٢١٣)
٤٥٢ ص
(٢١٤)
٤٥٤ ص
(٢١٥)
٤٥٥ ص
(٢١٦)
٤٥٥ ص
(٢١٧)
٤٥٥ ص
(٢١٨)
٤٦٣ ص
(٢١٩)
٤٦٥ ص
(٢٢٠)
٤٦٧ ص
(٢٢١)
٤٦٧ ص
(٢٢٢)
٤٦٨ ص
(٢٢٣)
٤٧٩ ص
(٢٢٤)
٤٨١ ص
(٢٢٥)
٤٨١ ص
(٢٢٦)
٤٨٢ ص
(٢٢٧)
٤٨٣ ص
(٢٢٨)
٤٨٣ ص
(٢٢٩)
٤٩٢ ص
(٢٣٠)
٤٩٣ ص
(٢٣١)
٤٩٤ ص
(٢٣٢)
٤٩٤ ص
(٢٣٣)
٤٩٥ ص
(٢٣٤)
٥٠٤ ص
(٢٣٥)
٥٠٥ ص
(٢٣٦)
٥٠٥ ص
(٢٣٧)
٥٠٦ ص
(٢٣٨)
٥٠٦ ص
(٢٣٩)
٥٠٧ ص
(٢٤٠)
٥١٣ ص
(٢٤١)
٥١٤ ص
(٢٤٢)
٥١٤ ص
(٢٤٣)
٥١٥ ص
(٢٤٤)
٥٢٢ ص
(٢٤٥)
٥٢٢ ص
(٢٤٦)
٥٢٣ ص
(٢٤٧)
٥٢٣ ص
(٢٤٨)
٥٢٤ ص
(٢٤٩)
٥٣٤ ص
(٢٥٠)
٥٣٦ ص
(٢٥١)
٥٣٧ ص
(٢٥٢)
٥٣٧ ص
(٢٥٣)
٥٣٨ ص
(٢٥٤)
٥٤٩ ص
(٢٥٥)
٥٥٠ ص
(٢٥٦)
٥٥٠ ص
(٢٥٧)
٥٥١ ص
(٢٥٨)
٥٥١ ص
(٢٥٩)
٥٥٢ ص
(٢٦٠)
٥٦٤ ص
(٢٦١)
٥٦٥ ص
(٢٦٢)
٥٦٦ ص
(٢٦٣)
٥٦٦ ص
(٢٦٤)
٥٦٧ ص
(٢٦٥)
٥٨٠ ص
(٢٦٦)
٥٨٠ ص
(٢٦٧)
٥٨١ ص
(٢٦٨)
٥٨١ ص
(٢٦٩)
٥٨٢ ص
(٢٧٠)
٥٩٩ ص
(٢٧١)
٦٠٠ ص
(٢٧٢)
٦٠١ ص
(٢٧٣)
٦٠١ ص
(٢٧٤)
٦١٠ ص
(٢٧٥)
٦١٠ ص
(٢٧٦)
٦١١ ص
(٢٧٧)
٦١٢ ص
(٢٧٨)
٦١٢ ص
(٢٧٩)
٦٢٥ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص
٦١٨ ص
٦١٩ ص
٦٢٠ ص
٦٢١ ص
٦٢٢ ص
٦٢٣ ص
٦٢٤ ص
٦٢٥ ص
٦٢٦ ص
٦٢٧ ص
٦٢٨ ص
٦٢٩ ص

تفسير غرائب القرآن ورغائب الفرقان - القمي النيسابوري، نظام الدين الحسن - الصفحة ٢٨٩

وحيهم ، أو يلقون المسموع من الشياطين إلى الناس. وإنما لم يقل «وكلهم كاذبون» لأن الكذوب قد يصدق فيصدق عليه أنه صادق في الجملة لأن هذه عبارة الفصحاء لا يحكمون حكما كليا ما لم تدع إليه ضرورة. والحاصل أنهم كانوا يقيسون حال النبي صلى‌الله‌عليه‌وسلم على حال الكهنة فقيل لهم : إن الأغلب على الكهنة الكذب ولم يظهر من أحوال محمد صلى‌الله‌عليه‌وسلم إلا الصدق ، فكيف يكون كاهنا؟ ثم بين ما يعرف منه أن النبي ليس بشاعر كما أنه ليس بكاهن فقال (وَالشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ) قيل : أي الشياطين. والأظهر أنهم الذين يروون أشعارهم وكان شعراء قريش مثل عبد الله بن الزبعري وأمية بن أبي الصلت يهجون النبي صلى‌الله‌عليه‌وسلم ويجتمع إليهم الأعراب من قومهم يستمعون أهاجيهم فنزلت. ثم بين غوايتهم بقوله (أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وادٍ يَهِيمُونَ) وهو تمثيل لذهابهم في كل شعب من القول يمدحون إنسانا معينا تارة ويذمونه أخرى غالين في كلا الطرفين مستعملين التخيل في كل ما يرومونه. وذكر من قبائح خصالهم (أَنَّهُمْ يَقُولُونَ) عند الطلب والدعاوي (ما لا يَفْعَلُونَ) ولعمري إنها خصلة شنعاء تدل على الدناءة واللؤم.

قالوا وما فعلوا وأين هم

من معشر فعلوا وما قلوا

وعن الفرزدق أن سليمان بن عبد الملك سمع قوله :

فبتن بجانبيّ مصرعات

وبت أفض أغلاق الختام

فقال : وجب عليك الحد. قال : قد درأ الله عني الحد يا أمير المؤمنين وتلا الآية. ثم استثنى الشعراء المؤمنين الصالحين الذين أغلب أحوالهم الذكر والفكر فيما لا بأس به من المواعظ والنصائح ، ومدح الحق وذويه ، ويكون هجاؤهم على سبيل الانتصار ممن يهجوهم مثل عبد الله بن رواحة وحسان بن ثابت وكعب بن زهير كانوا ينافحون عن رسول الله صلى‌الله‌عليه‌وسلم. وعن كعب بن مالك أن رسول الله صلى‌الله‌عليه‌وسلم قال له : اهجهم فو الذي نفسي بيده لهو أشد عليهم من النبل. وكان يقول لحسان : هاجهم وروح القدس معك. والحاصل أن النظر في الشعر إلى المعنى لا على مجرد النظم والروي. فإن كان المعنى صحيحا مطابقا للحق والصدق فلا بأس بإدخاله في سلك النظم والقافية بل لعل النظم يروجه ويهيج الطبع على قبوله وهو الذي عناه صلى‌الله‌عليه‌وسلم «إن من الشعر لحكما» [١]. وإن كان المعنى فاسدا والغرض غير صحيح فهو


[١] رواه البخاري في كتاب الأدب باب ٩٠. أبو داود في كتاب الأدب باب ٨٧. الترمذي في كتاب الأدب باب ٦٩. ابن ماجة في كتاب الأدب باب ٤١. الدارمي في كتاب الاستئذان باب ٦٨. أحمد في مسنده (٣ / ٤٥٦).