تفسير القرطبي
(١)
١ ص
(٢)
٥ ص
(٣)
٦ ص
(٤)
٨ ص
(٥)
٩ ص
(٦)
١١ ص
(٧)
١٢ ص
(٨)
١٤ ص
(٩)
١٥ ص
(١٠)
١٧ ص
(١١)
٢١ ص
(١٢)
٢٣ ص
(١٣)
٢٥ ص
(١٤)
٢٧ ص
(١٥)
٢٧ ص
(١٦)
٢٨ ص
(١٧)
٢٨ ص
(١٨)
٢٩ ص
(١٩)
٣٠ ص
(٢٠)
٣١ ص
(٢١)
٣٤ ص
(٢٢)
٣٤ ص
(٢٣)
٣٤ ص
(٢٤)
٣٥ ص
(٢٥)
٣٦ ص
(٢٦)
٣٨ ص
(٢٧)
٣٩ ص
(٢٨)
٤٢ ص
(٢٩)
٤٤ ص
(٣٠)
٤٤ ص
(٣١)
٤٦ ص
(٣٢)
٤٦ ص
(٣٣)
٤٧ ص
(٣٤)
٥٢ ص
(٣٥)
٥٣ ص
(٣٦)
٥٤ ص
(٣٧)
٥٤ ص
(٣٨)
٥٧ ص
(٣٩)
٥٨ ص
(٤٠)
٦٠ ص
(٤١)
٦٠ ص
(٤٢)
٦٠ ص
(٤٣)
٦٢ ص
(٤٤)
٦٥ ص
(٤٥)
٦٦ ص
(٤٦)
٦٧ ص
(٤٧)
٦٩ ص
(٤٨)
٧٠ ص
(٤٩)
٧٠ ص
(٥٠)
٧١ ص
(٥١)
٧٢ ص
(٥٢)
٧٣ ص
(٥٣)
٧٤ ص
(٥٤)
٧٤ ص
(٥٥)
٧٨ ص
(٥٦)
٧٩ ص
(٥٧)
٧٩ ص
(٥٨)
٨٠ ص
(٥٩)
٨٣ ص
(٦٠)
٨٣ ص
(٦١)
٨٣ ص
(٦٢)
٨٥ ص
(٦٣)
٨٥ ص
(٦٤)
٨٧ ص
(٦٥)
٨٧ ص
(٦٦)
٨٨ ص
(٦٧)
٨٨ ص
(٦٨)
٨٨ ص
(٦٩)
٨٩ ص
(٧٠)
٩٠ ص
(٧١)
٩٤ ص
(٧٢)
٩٥ ص
(٧٣)
٩٦ ص
(٧٤)
٩٧ ص
(٧٥)
١١١ ص
(٧٦)
١١٣ ص
(٧٧)
١١٥ ص
(٧٨)
١٢٤ ص
(٧٩)
١٢٧ ص
(٨٠)
١٢٨ ص
(٨١)
١٢٨ ص
(٨٢)
١٢٩ ص
(٨٣)
١٣٠ ص
(٨٤)
١٤٢ ص
(٨٥)
١٤٣ ص
(٨٦)
١٤٤ ص
(٨٧)
١٤٩ ص
(٨٨)
١٥٠ ص
(٨٩)
١٥١ ص
(٩٠)
١٥٥ ص
(٩١)
١٥٨ ص
(٩٢)
١٦٠ ص
(٩٣)
١٦٠ ص
(٩٤)
١٦١ ص
(٩٥)
١٦٢ ص
(٩٦)
١٦٤ ص
(٩٧)
١٦٤ ص
(٩٨)
١٦٧ ص
(٩٩)
١٦٨ ص
(١٠٠)
١٦٩ ص
(١٠١)
١٧٣ ص
(١٠٢)
١٧٣ ص
(١٠٣)
١٧٤ ص
(١٠٤)
١٧٦ ص
(١٠٥)
١٧٧ ص
(١٠٦)
١٧٧ ص
(١٠٧)
١٧٩ ص
(١٠٨)
١٧٩ ص
(١٠٩)
١٨١ ص
(١١٠)
١٨٢ ص
(١١١)
١٨٥ ص
(١١٢)
١٨٧ ص
(١١٣)
١٨٧ ص
(١١٤)
١٨٨ ص
(١١٥)
١٩٥ ص
(١١٦)
٢٠٠ ص
(١١٧)
٢٠١ ص
(١١٨)
٢٠٢ ص
(١١٩)
٢٠٣ ص
(١٢٠)
٢٠٤ ص
(١٢١)
٢٠٥ ص
(١٢٢)
٢٠٧ ص
(١٢٣)
٢٠٨ ص
(١٢٤)
٢٠٩ ص
(١٢٥)
٢١٠ ص
(١٢٦)
٢١١ ص
(١٢٧)
٢١٣ ص
(١٢٨)
٢١٤ ص
(١٢٩)
٢١٥ ص
(١٣٠)
٢١٦ ص
(١٣١)
٢١٧ ص
(١٣٢)
٢١٧ ص
(١٣٣)
٢١٨ ص
(١٣٤)
٢٢٣ ص
(١٣٥)
٢٢٦ ص
(١٣٦)
٢٢٨ ص
(١٣٧)
٢٣١ ص
(١٣٨)
٢٣٢ ص
(١٣٩)
٢٣٤ ص
(١٤٠)
٢٣٥ ص
(١٤١)
٢٣٥ ص
(١٤٢)
٢٣٧ ص
(١٤٣)
٢٣٨ ص
(١٤٤)
٢٣٩ ص
(١٤٥)
٢٤٠ ص
(١٤٦)
٢٤٠ ص
(١٤٧)
٢٤٢ ص
(١٤٨)
٢٤٥ ص
(١٤٩)
٢٤٦ ص
(١٥٠)
٢٤٦ ص
(١٥١)
٢٤٧ ص
(١٥٢)
٢٥٠ ص
(١٥٣)
٢٥١ ص
(١٥٤)
٢٥٢ ص
(١٥٥)
٢٥٣ ص
(١٥٦)
٢٥٣ ص
(١٥٧)
٢٥٤ ص
(١٥٨)
٢٥٤ ص
(١٥٩)
٢٥٤ ص
(١٦٠)
٢٥٥ ص
(١٦١)
٢٥٥ ص
(١٦٢)
٢٥٦ ص
(١٦٣)
٢٥٨ ص
(١٦٤)
٢٥٩ ص
(١٦٥)
٢٦٠ ص
(١٦٦)
٢٦٠ ص
(١٦٧)
٢٦١ ص
(١٦٨)
٢٦٣ ص
(١٦٩)
٢٦٣ ص
(١٧٠)
٢٦٤ ص
(١٧١)
٢٦٧ ص
(١٧٢)
٢٦٧ ص
(١٧٣)
٢٧١ ص
(١٧٤)
٢٧٢ ص
(١٧٥)
٢٧٣ ص
(١٧٦)
٢٧٣ ص
(١٧٧)
٢٧٤ ص
(١٧٨)
٢٧٤ ص
(١٧٩)
٢٧٨ ص
(١٨٠)
٢٨٠ ص
(١٨١)
٢٨٠ ص
(١٨٢)
٢٨٢ ص
(١٨٣)
٢٨٤ ص
(١٨٤)
٢٨٥ ص
(١٨٥)
٢٨٦ ص
(١٨٦)
٢٩١ ص
(١٨٧)
٢٩٢ ص
(١٨٨)
٢٩٣ ص
(١٨٩)
٢٩٦ ص
(١٩٠)
٢٩٧ ص
(١٩١)
٣٠١ ص
(١٩٢)
٣٠٢ ص
(١٩٣)
٣٠٣ ص
(١٩٤)
٣٠٤ ص
(١٩٥)
٣٠٨ ص
(١٩٦)
٣٠٩ ص
(١٩٧)
٣٠٩ ص
(١٩٨)
٣١٠ ص
(١٩٩)
٣١٠ ص
(٢٠٠)
٣١٣ ص
(٢٠١)
٣١٣ ص
(٢٠٢)
٣١٣ ص
(٢٠٣)
٣١٩ ص
(٢٠٤)
٣٢١ ص
(٢٠٥)
٣٢٤ ص
(٢٠٦)
٣٢٤ ص
(٢٠٧)
٣٢٥ ص
(٢٠٨)
٣٢٩ ص
(٢٠٩)
٣٢٩ ص
(٢١٠)
٣٢٩ ص
(٢١١)
٣٣٠ ص
(٢١٢)
٣٣٠ ص
(٢١٣)
٣٣٤ ص
(٢١٤)
٣٣٥ ص
(٢١٥)
٣٣٦ ص
(٢١٦)
٣٣٧ ص
(٢١٧)
٣٤١ ص
(٢١٨)
٣٤١ ص
(٢١٩)
٣٤٢ ص
(٢٢٠)
٣٤٤ ص
(٢٢١)
٣٤٤ ص
(٢٢٢)
٣٤٧ ص
(٢٢٣)
٣٤٩ ص
(٢٢٤)
٣٥٢ ص
(٢٢٥)
٣٥٣ ص
(٢٢٦)
٣٥٥ ص
(٢٢٧)
٣٥٦ ص
(٢٢٨)
٣٦٠ ص
(٢٢٩)
٣٦٠ ص
(٢٣٠)
٣٦٥ ص
(٢٣١)
٣٦٧ ص
(٢٣٢)
٣٦٨ ص
(٢٣٣)
٣٦٩ ص
(٢٣٤)
٣٧٠ ص
(٢٣٥)
٣٧١ ص
(٢٣٦)
٣٧٧ ص
(٢٣٧)
٣٧٩ ص
(٢٣٨)
٣٨٠ ص
(٢٣٩)
٣٨٤ ص
(٢٤٠)
٣٨٦ ص
(٢٤١)
٣٨٧ ص
(٢٤٢)
٣٨٨ ص
(٢٤٣)
٣٨٨ ص
(٢٤٤)
٣٨٩ ص
(٢٤٥)
٣٩١ ص
(٢٤٦)
٣٩٤ ص
(٢٤٧)
٣٩٤ ص
(٢٤٨)
٣٩٦ ص
(٢٤٩)
٣٩٦ ص
(٢٥٠)
٣٩٧ ص
(٢٥١)
٣٩٧ ص
(٢٥٢)
٣٩٨ ص
(٢٥٣)
٣٩٨ ص
(٢٥٤)
٣٩٩ ص
(٢٥٥)
٤٠٠ ص
(٢٥٦)
٤٠١ ص
(٢٥٧)
٤٠٤ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص

تفسير القرطبي - القرطبي، شمس الدين - الصفحة ١٦٠

تفسير سورة الأعراف
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ تَفْسِيرُ سُورَةِ الْأَعْرَافِ وهي مكية، إلا ثمان آيات، وهي قوله تعالى:" وَسْئَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ" إِلَى قَوْلِهِ:" وَإِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ «[١]» ". وَرَوَى النَّسَائِيُّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ فِي صَلَاةِ الْمَغْرِبِ بِسُورَةِ الْأَعْرَافِ، فَرَّقَهَا فِي رَكْعَتَيْنِ. صححه أبو محمد عبد الحق.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

[سورة الأعراف (٧): الآيات [١] الى ٢]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
المص [١] كِتابٌ أُنْزِلَ إِلَيْكَ فَلا يَكُنْ فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِنْهُ لِتُنْذِرَ بِهِ وَذِكْرى لِلْمُؤْمِنِينَ (٢)
قَوْلُهُ تَعَالَى: (المص) تَقَدَّمَ فِي أَوَّلِ الْبَقَرَةِ [٢] وموضعه رفع بالابتداء. و" كِتابٌ" خَبَرُهُ. كَأَنَّهُ قَالَ:" المص" حُرُوفُ" كِتابٌ أُنْزِلَ إِلَيْكَ" وَقَالَ الْكِسَائِيُّ: أَيْ هَذَا كِتَابٌ. قَوْلُهُ تَعَالَى: (فَلا يَكُنْ فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِنْهُ) فيه مسألتان: الْأَوْلَى- قَوْلُهُ تَعَالَى:" حَرَجٌ" أَيْ ضِيقٌ، أَيْ لَا يَضِيقُ صَدْرُكَ بِالْإِبْلَاغِ، لِأَنَّهُ رُوِيَ عَنْهُ عَلَيْهِ السَّلَامُ أَنَّهُ قَالَ: (إِنِّي أَخَافُ أَنْ يَثْلَغُوا [٣] (رَأْسِي فَيَدَعُوهُ خُبْزَةً) الْحَدِيثَ. خَرَّجَهُ مُسْلِمٌ. قَالَ إِلْكِيَا: فَظَاهِرُهُ النَّهْيُ، وَمَعْنَاهُ نَفْيُ الْحَرَجِ عَنْهُ، أَيْ لَا يَضِيقُ صَدْرُكَ أَلَّا يُؤْمِنُوا بِهِ، فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ، وَلَيْسَ عَلَيْكَ سِوَى الإنذار به من شي من إيمانهم


[١] راجع ص ٣٠٤. فما بعد.
[٢] راجع ج ١ ص ١٥٤.
[٣] كذا في الأصول. والذي في صحيح مسلم: إذا يثلغوا رأسي. راجع صحيح مسلم. كتاب الجنة، باب الصفات التي يصرف بها أهل الجنه وأهل النار. والثلغ: الشدخ. وقيل: هو ضربك الشيء الرطب بالشيء اليابس حتى ينشدخ. وفى النهاية: إذن يثلغوا رأسي كما تثلغ الخبزة.