وفيات الأعيان
(١)
١ ص
(٢)
١ ص
(٣)
١٠ ص
(٤)
١ ص
(٥)
٢٣ ص
(٦)
٢٥ ص
(٧)
٢٦ ص
(٨)
٢٦ ص
(٩)
٢٨ ص
(١٠)
٢٩ ص
(١١)
٣١ ص
(١٢)
٣٣ ص
(١٣)
٣٧ ص
(١٤)
٣٩ ص
(١٥)
٤٢ ص
(١٦)
٤٤ ص
(١٧)
٤٧ ص
(١٨)
٤٩ ص
(١٩)
٥١ ص
(٢٠)
٥٢ ص
(٢١)
٥٤ ص
(٢٢)
٥٦ ص
(٢٣)
٥٧ ص
(٢٤)
٦٢ ص
(٢٥)
٦٣ ص
(٢٦)
٦٦ ص
(٢٧)
٦٨ ص
(٢٨)
٦٩ ص
(٢٩)
٧٠ ص
(٣٠)
٧١ ص
(٣١)
٧٢ ص
(٣٢)
٧٤ ص
(٣٣)
٧٥ ص
(٣٤)
٧٧ ص
(٣٥)
٧٨ ص
(٣٦)
٧٩ ص
(٣٧)
٨١ ص
(٣٨)
٩١ ص
(٣٩)
٩٢ ص
(٤٠)
٩٤ ص
(٤١)
٩٥ ص
(٤٢)
٩٦ ص
(٤٣)
٩٧ ص
(٤٤)
٩٩ ص
(٤٥)
٩٩ ص
(٤٦)
١٠١ ص
(٤٧)
١٠١ ص
(٤٨)
١٠٢ ص
(٤٩)
١٠٥ ص
(٥٠)
١٠٨ ص
(٥١)
١١٠ ص
(٥٢)
١١٣ ص
(٥٣)
١١٦ ص
(٥٤)
١١٨ ص
(٥٥)
١٢٠ ص
(٥٦)
١٢٥ ص
(٥٧)
١٢٧ ص
(٥٨)
١٢٩ ص
(٥٩)
١٣١ ص
(٦٠)
١٣٣ ص
(٦١)
١٣٥ ص
(٦٢)
١٣٩ ص
(٦٣)
١٤١ ص
(٦٤)
١٤٣ ص
(٦٥)
١٤٥ ص
(٦٦)
١٤٨ ص
(٦٧)
١٤٩ ص
(٦٨)
١٥١ ص
(٦٩)
١٥٦ ص
(٧٠)
١٦٠ ص
(٧١)
١٦٤ ص
(٧٢)
١٦٨ ص
(٧٣)
١٦٨ ص
(٧٤)
١٧٠ ص
(٧٥)
١٧١ ص
(٧٦)
١٧٣ ص
(٧٧)
١٧٤ ص
(٧٨)
١٧٧ ص
(٧٩)
١٧٨ ص
(٨٠)
١٨٠ ص
(٨١)
١٨٤ ص
(٨٢)
١٨٧ ص
(٨٣)
١٨٨ ص
(٨٤)
١٩٠ ص
(٨٥)
١٩١ ص
(٨٦)
١٩٢ ص
(٨٧)
١٩٣ ص
(٨٨)
١٩٤ ص
(٨٩)
١٩٥ ص
(٩٠)
١٩٩ ص
(٩١)
٢٠١ ص
(٩٢)
٢٠٢ ص
(٩٣)
٢٠٥ ص
(٩٤)
٢٠٧ ص
(٩٥)
٢٠٨ ص
(٩٦)
٢١٠ ص
(٩٧)
٢١٤ ص
(٩٨)
٢١٧ ص
(٩٩)
٢١٩ ص
(١٠٠)
٢٢٦ ص
(١٠١)
٢٢٨ ص
(١٠٢)
٢٣٣ ص
(١٠٣)
٢٣٤ ص
(١٠٤)
٢٣٧ ص
(١٠٥)
٢٣٨ ص
(١٠٦)
٢٤٠ ص
(١٠٧)
٢٤١ ص
(١٠٨)
٢٤٢ ص
(١٠٩)
٢٤٣ ص
(١١٠)
٢٤٧ ص
(١١١)
٢٥٠ ص
(١١٢)
٢٥٥ ص
(١١٣)
٢٦٠ ص
(١١٤)
٢٦٣ ص
(١١٥)
٢٦٥ ص
(١١٦)
٢٦٧ ص
(١١٧)
٢٦٨ ص
(١١٨)
٢٦٩ ص
(١١٩)
٢٧٠ ص
(١٢٠)
٢٧١ ص
(١٢١)
٢٧٤ ص
(١٢٢)
٢٧٧ ص
(١٢٣)
٢٧٩ ص
(١٢٤)
٢٨٠ ص
(١٢٥)
٢٨٢ ص
(١٢٦)
٢٨٣ ص
(١٢٧)
٢٨٦ ص
(١٢٨)
٢٨٧ ص
(١٢٩)
٢٩٠ ص
(١٣٠)
٢٩٣ ص
(١٣١)
٢٩٥ ص
(١٣٢)
٢٩٧ ص
(١٣٣)
٣٠٠ ص
(١٣٤)
٣٠١ ص
(١٣٥)
٣٠٤ ص
(١٣٦)
٣٠٦ ص
(١٣٧)
٣١١ ص
(١٣٨)
٣١٣ ص
(١٣٩)
٣١٥ ص
(١٤٠)
٣١٩ ص
(١٤١)
٣٢١ ص
(١٤٢)
٣٢٧ ص
(١٤٣)
٣٢٨ ص
(١٤٤)
٣٤٢ ص
(١٤٥)
٣٤٦ ص
(١٤٦)
٣٥٠ ص
(١٤٧)
٣٥٧ ص
(١٤٨)
٣٥٨ ص
(١٤٩)
٣٦٠ ص
(١٥٠)
٣٦١ ص
(١٥١)
٣٦٢ ص
(١٥٢)
٣٦٣ ص
(١٥٣)
٣٦٤ ص
(١٥٤)
٣٦٦ ص
(١٥٥)
٣٧٢ ص
(١٥٦)
٣٧٣ ص
(١٥٧)
٣٧٥ ص
(١٥٨)
٣٨١ ص
(١٥٩)
٣٨٣ ص
(١٦٠)
٣٨٥ ص
(١٦١)
٣٨٥ ص
(١٦٢)
٣٨٦ ص
(١٦٣)
٣٨٩ ص
(١٦٤)
٣٩١ ص
(١٦٥)
٣٩٢ ص
(١٦٦)
٣٩٣ ص
(١٦٧)
٣٩٤ ص
(١٦٨)
٣٩٥ ص
(١٦٩)
٣٩٦ ص
(١٧٠)
٣٩٦ ص
(١٧١)
٣٩٧ ص
(١٧٢)
٣٩٨ ص
(١٧٣)
٣٩٩ ص
(١٧٤)
٤٠٠ ص
(١٧٥)
٤٠١ ص
(١٧٦)
٤٠٢ ص
(١٧٧)
٤٠٣ ص
(١٧٨)
٤٠٤ ص
(١٧٩)
٤٠٥ ص
(١٨٠)
٤٠٦ ص
(١٨١)
٤٠٧ ص
(١٨٢)
٤٠٨ ص
(١٨٣)
٤٠٩ ص
(١٨٤)
٤١٠ ص
(١٨٥)
٤١١ ص
(١٨٦)
٤١٢ ص
(١٨٧)
٤١٣ ص
(١٨٨)
٤١٧ ص
(١٨٩)
٤١٧ ص
(١٩٠)
٤١٨ ص
(١٩١)
٤٢٠ ص
(١٩٢)
٤٢٨ ص
(١٩٣)
٤٢٩ ص
(١٩٤)
٤٣٤ ص
(١٩٥)
٤٣٦ ص
(١٩٦)
٤٣٩ ص
(١٩٧)
٤٤١ ص
(١٩٨)
٤٤١ ص
(١٩٩)
٤٤٢ ص
(٢٠٠)
٤٤٢ ص
(٢٠١)
٤٤٣ ص
(٢٠٢)
٤٤٤ ص
(٢٠٣)
٤٤٥ ص
(٢٠٤)
٤٤٦ ص
(٢٠٥)
٤٤٧ ص
(٢٠٦)
٤٤٧ ص
(٢٠٧)
٤٤٨ ص
(٢٠٨)
٤٤٩ ص
(٢٠٩)
٤٤٩ ص
(٢١٠)
٤٥٠ ص
(٢١١)
٤٥١ ص
(٢١٢)
٤٥٢ ص
(٢١٣)
٤٥٢ ص
(٢١٤)
٤٥٣ ص
(٢١٥)
٤٥٥ ص
(٢١٦)
٤٥٥ ص
(٢١٧)
٤٥٦ ص
(٢١٨)
٤٥٧ ص
(٢١٩)
٤٥٧ ص
(٢٢٠)
٤٥٨ ص
(٢٢١)
٤٥٩ ص
(٢٢٢)
٤٥٩ ص
(٢٢٣)
٤٦٠ ص
(٢٢٤)
٤٦٠ ص
(٢٢٥)
٤٦١ ص
(٢٢٦)
٤٦٣ ص
(٢٢٧)
٤٦٤ ص
(٢٢٨)
٤٦٤ ص
(٢٢٩)
٤٦٥ ص
(٢٣٠)
٤٦٥ ص
(٢٣١)
٤٦٥ ص
(٢٣٢)
٤٦٦ ص
(٢٣٣)
٤٦٧ ص
(٢٣٤)
٤٦٨ ص
(٢٣٥)
٤٦٩ ص
(٢٣٦)
٤٦٩ ص
(٢٣٧)
٤٧٠ ص
(٢٣٨)
٤٧٠ ص
(٢٣٩)
٤٧١ ص
(٢٤٠)
٤٧٢ ص
(٢٤١)
٤٧٥ ص
(٢٤٢)
٤٧٦ ص
(٢٤٣)
٤٧٦ ص
(٢٤٤)
٤٧٩ ص
(٢٤٥)
٤٨٠ ص
(٢٤٦)
٤٨٣ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص

وفيات الأعيان - ابن خلكان - الصفحة ٨٣

رسوله صلى الله عليه وسلم، ويأباه عدل أمير المؤمنين، فإن المال للوارث إذا قتلته حتى تقيم البينة على ما فعله، وأمره باستخراج ما اختانه أقرب عليك وهو حي، فقال: احبسوه حتى يناظر، فتأخر أمره على مال حمله، وخلص محمد.
وحدث الجاحظ أن المعتصم غضب على رجل من أهل الجزيرة الفراتية وأحضر السيف والنطع، فقال له المعتصم: فعلت وصنعت، وأمر بضرب عنقه فقال له ابن أبي دواد: يا أمير المؤمنين، سبق السيف العدل، فتأن في أمره فإنه مظلوم، قال: فسكن قليلاً، قال ابن أبي دواد: وغمرني البول فلم أقدر على حبسه، وعلمت أني إن قمت قتل الرجل، فجعلت ثيابي تحتي وبلت فيها حتى خلصت الرجل، قال: فلما قمت نظر المعتصم إلى ثيابي رطبة، فقال: يا أبا عبد الله كان تحتك ماء فقلت: لا يا أمير المؤمنين، ولكنه كان كذا وكذا، فضحك المعتصم ودعا لي، وقال: أحسنت بارك الله عليك، وخلع عليه وأمر له بمائة ألف درهم.
وقال أحمد بن عبد الرحمن الكلبي: ابن أبي دواد روح كله من قرنه إلى قدمه، وقال لازون [١] بن إسماعيل: ما رأيت أحداً قط أطوع لأحد من المعتصم لابن أبي دواد، وكان يسأل الشيء اليسير فيمتنع منه، ثم يدخل ابن أبي دواد فيكلمه في أهله وفي أهل [٢] الثغور وفي الحرمين وفي أقاصي أهل المشرق والمغرب، فيجيبه إلى كل ما يريد، ولقد كلمه يوما في مقدار ألف ألف درهم ليحفر بها نهراً في أقاصي خراسان، فقال له: وما علي من هذا النهر فقال: ياأمير المؤمنين، إن الله تعالى يسألك عن النظر في أمر أقصى رعيتك كما يسألك عن النظر في أمر أدناها، ولم يزل يرفق به حتى أطلقها.
وقال الحسين بن الضحاك الشاعر المشهور لبعض المتكلمين: ابن أبي دواد عندنا لا يحسن اللغة وعندكم لا يحسن الكلام وعند الفقهاء لا يحسن الفقه، وهو عند المعتصم يعرف [٣] هذا كله.


[١] هـ: لاوزن.
[٢] أ: عن أهله وأهل.
[٣] أ: يحسن.