تاريخ دمشق
(١)
٣ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٣ ص
(٤)
٥ ص
(٥)
٦ ص
(٦)
٧ ص
(٧)
٧ ص
(٨)
٨ ص
(٩)
٩ ص
(١٠)
١٠ ص
(١١)
١١ ص
(١٢)
١٣ ص
(١٣)
١٣ ص
(١٤)
١٦ ص
(١٥)
١٨ ص
(١٦)
١٨ ص
(١٧)
٢٥ ص
(١٨)
٢٧ ص
(١٩)
٢٨ ص
(٢٠)
٣١ ص
(٢١)
٣٢ ص
(٢٢)
٣٤ ص
(٢٣)
٣٤ ص
(٢٤)
٣٤ ص
(٢٥)
٣٨ ص
(٢٦)
٤٠ ص
(٢٧)
٤٠ ص
(٢٨)
٤١ ص
(٢٩)
٦٣ ص
(٣٠)
٦٥ ص
(٣١)
٦٦ ص
(٣٢)
٦٦ ص
(٣٣)
٦٧ ص
(٣٤)
٦٨ ص
(٣٥)
٦٨ ص
(٣٦)
٦٩ ص
(٣٧)
٦٩ ص
(٣٨)
٧٠ ص
(٣٩)
٧١ ص
(٤٠)
٧٢ ص
(٤١)
٧٣ ص
(٤٢)
٧٣ ص
(٤٣)
٧٤ ص
(٤٤)
٧٥ ص
(٤٥)
٧٧ ص
(٤٦)
٧٧ ص
(٤٧)
٧٩ ص
(٤٨)
٨٢ ص
(٤٩)
٨٤ ص
(٥٠)
٩٧ ص
(٥١)
٩٧ ص
(٥٢)
١٠٠ ص
(٥٣)
١٠٠ ص
(٥٤)
١٠١ ص
(٥٥)
١٠١ ص
(٥٦)
١٠٢ ص
(٥٧)
١٠٢ ص
(٥٨)
١٠٥ ص
(٥٩)
١٠٥ ص
(٦٠)
١٠٧ ص
(٦١)
١٠٨ ص
(٦٢)
١٠٨ ص
(٦٣)
١٠٩ ص
(٦٤)
١١٠ ص
(٦٥)
١١١ ص
(٦٦)
١١١ ص
(٦٧)
١١٢ ص
(٦٨)
١١٢ ص
(٦٩)
١١٢ ص
(٧٠)
١١٤ ص
(٧١)
١٢٠ ص
(٧٢)
١٢٠ ص
(٧٣)
١٢٠ ص
(٧٤)
١٣٧ ص
(٧٥)
١٣٧ ص
(٧٦)
١٣٨ ص
(٧٧)
١٣٨ ص
(٧٨)
١٣٩ ص
(٧٩)
١٣٩ ص
(٨٠)
١٤٠ ص
(٨١)
١٤٠ ص
(٨٢)
١٤٨ ص
(٨٣)
١٤٩ ص
(٨٤)
١٤٩ ص
(٨٥)
١٥٣ ص
(٨٦)
١٦٥ ص
(٨٧)
١٦٥ ص
(٨٨)
١٦٦ ص
(٨٩)
١٦٦ ص
(٩٠)
١٦٩ ص
(٩١)
١٦٩ ص
(٩٢)
١٧٠ ص
(٩٣)
١٧١ ص
(٩٤)
١٧١ ص
(٩٥)
١٧٣ ص
(٩٦)
١٧٣ ص
(٩٧)
١٧٣ ص
(٩٨)
١٧٤ ص
(٩٩)
١٧٤ ص
(١٠٠)
١٧٥ ص
(١٠١)
١٧٥ ص
(١٠٢)
١٧٥ ص
(١٠٣)
٢١٨ ص
(١٠٤)
٢١٩ ص
(١٠٥)
٢٢٢ ص
(١٠٦)
٢٢٢ ص
(١٠٧)
٢٢٣ ص
(١٠٨)
٢٢٤ ص
(١٠٩)
٢٢٦ ص
(١١٠)
٢٢٨ ص
(١١١)
٢٢٩ ص
(١١٢)
٢٣٠ ص
(١١٣)
٢٣١ ص
(١١٤)
٢٣٤ ص
(١١٥)
٢٣٤ ص
(١١٦)
٢٣٤ ص
(١١٧)
٢٤٦ ص
(١١٨)
٢٤٧ ص
(١١٩)
٢٤٨ ص
(١٢٠)
٢٤٩ ص
(١٢١)
٢٤٩ ص
(١٢٢)
٢٤٩ ص
(١٢٣)
٢٥٠ ص
(١٢٤)
٢٥١ ص
(١٢٥)
٢٥٢ ص
(١٢٦)
٢٥٣ ص
(١٢٧)
٢٥٧ ص
(١٢٨)
٢٥٨ ص
(١٢٩)
٢٥٩ ص
(١٣٠)
٢٦١ ص
(١٣١)
٢٦٢ ص
(١٣٢)
٢٦٣ ص
(١٣٣)
٢٦٦ ص
(١٣٤)
٢٦٧ ص
(١٣٥)
٢٦٧ ص
(١٣٦)
٢٦٨ ص
(١٣٧)
٢٦٨ ص
(١٣٨)
٢٧٥ ص
(١٣٩)
٢٧٦ ص
(١٤٠)
٢٧٨ ص
(١٤١)
٢٨٠ ص
(١٤٢)
٢٨١ ص
(١٤٣)
٢٨١ ص
(١٤٤)
٢٨٢ ص
(١٤٥)
٢٨٥ ص
(١٤٦)
٢٨٥ ص
(١٤٧)
٢٨٥ ص
(١٤٨)
٣٢٣ ص
(١٤٩)
٣٣٢ ص
(١٥٠)
٣٣٢ ص
(١٥١)
٣٣٣ ص
(١٥٢)
٣٣٤ ص
(١٥٣)
٣٣٤ ص
(١٥٤)
٣٣٤ ص
(١٥٥)
٣٣٥ ص
(١٥٦)
٣٣٦ ص
(١٥٧)
٣٣٧ ص
(١٥٨)
٣٣٧ ص
(١٥٩)
٣٤١ ص
(١٦٠)
٣٤١ ص
(١٦١)
٣٤٢ ص
(١٦٢)
٣٤٢ ص
(١٦٣)
٣٤٤ ص
(١٦٤)
٣٤٦ ص
(١٦٥)
٣٤٦ ص
(١٦٦)
٣٥٠ ص
(١٦٧)
٣٥٢ ص
(١٦٨)
٣٥٣ ص
(١٦٩)
٣٥٥ ص
(١٧٠)
٣٥٨ ص
(١٧١)
٣٥٨ ص
(١٧٢)
٣٥٩ ص
(١٧٣)
٣٦٠ ص
(١٧٤)
٣٦١ ص
(١٧٥)
٣٦٢ ص
(١٧٦)
٣٦٢ ص
(١٧٧)
٣٦٣ ص
(١٧٨)
٣٦٤ ص
(١٧٩)
٣٦٥ ص
(١٨٠)
٣٦٥ ص
(١٨١)
٣٦٥ ص
(١٨٢)
٣٦٦ ص
(١٨٣)
٣٧١ ص
(١٨٤)
٣٧٢ ص
(١٨٥)
٣٧٧ ص
(١٨٦)
٣٧٧ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص

تاريخ دمشق - ابن عساكر - الصفحة ٢٠٧

الكلم هاهنا جمع كلمة، وأصل الكلم بكسر اللام، فسكنه تخفيفا لإقامة الوزن كما قالوا في ملك ملك، [وفخذ وكبد في فخذ وكبد. قال الله تعالى: يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَواضِعِهِ*
وقد روي عن تميم بن حذلم أنه قرأ تحرفون الكلام وقد قرأ علماء الأمصار يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلامَ اللَّهِ
وكَلَّمَ اللَّهُ*.
ومما قيل في هذا وهو مما يستحسن لبعض المحدثين:
قالت: عييت عن الشكوى فقلت لها: جهد الشكاية أن أعيا عن الكلم] «١»
فأما الكلم الذي عين فعله ساكنة في أصل بنائه فإنه مصدر كلمه يكلمه كلما بمعنى جرحه [يجرحه جرحا، كما قال الشاعر:
لعمرك إن الدار غفر لذي الهوى كما يغفر المحموم أو صاحب الكلم
وبجمع الكلم كلاما مثل جرح وجراح، وجمع فعل على فعال كثير جدا في القلة مثل كلب وكلاب وسهم وسهام] «٢» .
وقوله: سائره، يعني أنه يبقى سائر الكلام، يريد الحكم السائرة من الكلم، [يقال: قول سائر ومثل سائر. وقوله: سائره، بدل من الكلم تابع له في إعرابه كقولك: يعجبني القول بليغه] «٣» .
اختصم إلى عمر بن الخطاب حسان بن ثابت وخصم له، فسمع منهما، وقضى على حسان، فخرج وهو مهموم، فمر بابن عباس فأخبره بقصته، فقال له ابن عباس: لو كنت أنا الحكم بينكما لحكمت لك، فرجع حسان إلى عمر فأخبره فبعث عمر إلى ابن عباس فأتاه فسأله عما قال حسان، فصدقه، فسأله عن الحجة في ذلك فأخبره، فرجع عمر إلى قول ابن عباس، وحكم لحسان، فخرج وهو آخذ بيد ابن عباس وهو يقول «٤» :
إذا ما ابن عباس بدا لك وجهه رأيت له في كلّ منزلة «٥» فضلا