شرح الاحوال من البدايه الي المآل - الآراني، الملا علي - الصفحة ٤٧٤
[پايان تأليف «المقاصد المهمّة»]
و در اين سال ، باز به سعى و التماس اهل قريه گنجد جان ، عازم سفر گلپايگان شدم و در قريه گنجد جان ، باز مسكن كردم و باز مشغول مباحثه فقه و اصول شدم و در ضمن آن ، باز مشغول نوشتن كتاب المقاصد المهمّة بودم و آن را در وقت فرصت مى نوشتم تا اين كه به تاريخ سحر شب چهارشنبه دوّم شهر شعبان ١٢٢١ [جلد اوّل آن] به اتمام رسيد . و عدد ابيات [/سطور] آن تقريبا بيست و يك هزار بيت مى شود و اين كلمه ، به زيادتى اوّل اعداد به سوى آن ، موافق تاريخ آن اتّفاق افتاد : «كمل القسم الأوّل من المقاصد المهمة». [١] اين هم از اتّفاقات حسنه است .
[تلخيص «المقاصد المهمّة»]
و چون از نوشتن [جلد اوّل] مقاصد المهمة فارغ شدم ، جمعى از طلاّب كه در نزد حقير به مباحثه مشغول بودند ، از حقير خواهش نمودند كه آن كتاب را تلخيص كنم . حقير ، اجابةً لمسئولهم ، شروع در تلخيص آن كردم و در اوايل سال ١٢٢٢ به تلخيص آن مشغول شدم ، وليكن در اوقات متفرّقه و احوال متشتّته آن را مى نوشتم و آن را در مدّت دو سال و كسرى تمام كردم و آن را مسمّا گردانيدم به مناهل الشوارد في تلخيص المقاصد و به تاريخ ظهر يوم پنج شنبه ، اوّل شهر جمادى الأولى سال ١٢٢٤ از تصنيف آن فارغ شدم و عدد ابيات آن ، تقريبا هفت هزار و يكصد و چهل بيت مى شود و اين كلمه به حذف «باء جارّه» ، موافق تاريخ اتمام آن اتّفاق افتاد : «قد تمّ مناهل الشوارد بجهد». [٢] و از امور اتّفاقيه اين سال به خاطر دارم كه به قريه آران كه مسقطِ رأس حقير
[١] جمله «كمل القسم الأوّل من المقاصد المهمة» ، به حساب ابجد ، برابر با ١١٤٦ مى شود و چون اوّل اعداد يعنى «اعد» را كه برابر ٧٥ است و حرف اوّل از هر كلمه ، يعنى «ك ، ق ، ا ، م ، م ، م» كه برابر ٢٨١ مى شود ، به آن اضافه شود ، برابر با ١٢٢٢ مى شود .[٢] جمله «قد تمّ مناهل الشوارد بجهد» ، به حساب ابجد برابر با ١٢٢٥ مى شود .