جهاد در آيينه آيات (جلد1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٩
آرزو دارند كه در رنج بيفتيد. دشمنى از لحن و سخنشان آشكار است؛ و آنچه سينههايشان نهان مىدارد، بزرگتر است. درحقيقت، ما نشانهها [ىِ دشمنى آنان] را براى شما بيان كرديم، اگر تعقل كنيد.
١. ضرورت حفظ اسرار و اطلاعات از كافران: برخى گفتهاند به قرينه آيات قبل، مراد از «من دونكم» يهود است كه مسلمانان در امورشان با آنان مشورت مىكردند و برخى گفتهاند به قرينه آيه بعد، مراد، منافقان است. قول سوم اين است كه مراد، غير مسلمانان [اعم از كافران و منافقان] است.
واژه «بطانه» به معناى آستر لباس و كنايه از همراز است. همچنين عبارت «لا تتخذوا بطانة» نكره در سياق نفى و در نتيجه، مفيد عموم است. ١ اين آيه هشدارى است به مؤمنان كه غير مسلمانان را همراز خود قرار ندهند و اسرار و اطلاعات مسلمانان را در اختيار آنان نگذارند. از آنجا كه اين آيه عام است، بر ممنوعيّت افشاى هر گونه اطلاعات و اسرار مسلمانان ازجمله اطلاعات و اسرار نظامى- خواه در زمان صلح و خواه در زمان جنگ- دلالت مىكند.
يا ايها الذين آمنوا لا تتّخذوا بِطانة من دونكم ١. الكبير ٨/ ١٩٧.
٢. دشمنى، بدخواهى و توطئهگرى كافران با مسلمانان، علل ضرورت حفظ اطلاعات: خداوند متعال پس از بيان ممنوعيت افشاى اسرار و اطلاعات نزد كافران، علل آن را برمىشمارد. ١ به سخن ديگر، جمله «و لا يألوكم خبالًا ...» بيان علت نهى «لا تتخذوا» است. ٢ علت نخست اينكه، آنان از هيچ كوششى براى ضربه و ضرر زدن به مسلمانان فروگذار نخواهند كرد. دوم اينكه، آرزو دارند مسلمانان را در سختى افكنند و سرانجام، با آنكه نشانههاى دشمنى آنان از سخنانشان آشكار مىشود، اما دشمنىاى كه در دلشان نهفته است، بيشتر و بزرگتر است. ٣ لا تتّخذوا ... لا يألونكم خبالًا ودّوا ما عنتّم قد بدت البغضاء من افواههم و ما تخفى صدورهم اكبر ١. الكبير ٨/ ١٩٨- ١٩٩؛ مجمعالبيان ١- ٢/ ٨٢٠.* ٢. راهنما ٣/ ٣١.* ٣. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٢٠.
٣. دشمنى، بدخواهى و توطئهگرى، راههاى شناخت دشمن: خداوند متعال در