جهاد در آيينه آيات (جلد1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٨٥
است كه مجازاً بر هر سلاح تيز و برنده اطلاق مىشود. از اين رو، مراد از «غير ذات الشوكة»، گروه بى سلاح يعنى كاروان تجارى قريش است. تعبير به دوست داشتن دستيابى مسلمانان به طائفه بىسلاح كنايه از كراهت و ناخرسندى مسلمانان از جنگ با لشكر قريش است ١؛ زيرا از قدرت و شدت لشكر قريش و ضعف و ناتوانى خود آگاه بودند. ٢ و تودّون أنّ غير ذات الشوكة تكون لكم ١. المنار ٩/ ٦٠٠.* ٢. الميزان ٩/ ١٩.
٣. پيروزى مسلمانان در جنگ بدر، تحقّق اراده و وعده الهى: جمله «يريد الله أن يحق الحق بكلماته» حال است و مراد از احقاق حق، اظهار آن و ترتّب آثارش بر آن است. مقصود از «كلمات الله»، قضا و قدر الهى مبنى بر نصرت انبيا و پيروز كردن دين حق است. قطع دابر نيز كنايه از نابود كردن است. از اين رو، معناى آيه اين است كه شما دوست داشتيد بر كاروان تجارى قريش دست يابيد، و حال آنكه خداوند خلاف اين يعنى روبهرو شدن با لشكر قريش را مىخواست تا شما را بر آنان چيره و پيروز گرداند و بدين وسيله، قضاى او مبنى بر ظهور و پيروزى دين حق و ريشهكن شدن كافران تحقق يابد. ١ و يريد اللّه أن يحقّ الحقّ بكلماته و يقطع دابر الكافرين ١. الميزان ٩/ ١٩- ٢٠.
٤. افزايش بصيرت مجاهدان، هدف يادآورى نعمتهاى الهى به آنان در جنگ بدر: «اذ يعدكم الله» بهمعناى «اذكروا اذ يعدكم الله ...» (به ياد آوريد ...) است.
خداوند در اين آيه نعمتهاى خود بر مجاهدان در جنگ بدر را براى آنان برمىشمارد و يادآور مىشود تا به اين بصيرت و بينش برسند كه خداوند به ايشان امرى نمىكند و برايشان حكمى نمىآورد، مگر به حق كه در آن، مصالح و سعادت آنان حفظ مىشود. نتيجه چنين بصيرتى اين است كه ديگر اختلاف نمىكنند و درآنچه خداوند برايشان مقدر و اختيار كرده، اظهار ناخرسندى نمىنمايند و امر خود را به او محول نموده و او و پيامبرش را اطاعت مىكنند. ١ اذ يعدكم اللّه ...
١. الميزان ٩/ ١٩.