١. چهل سال محروميّت از ورود به سرزمين مقدس، نتيجه سرپيچى بنى‌اسرائيل از فرمان جهاد: جمله «فانّها محرّمه ...» تفريع بر نافرمانى بنى‌اسرائيل از فرمان موسى (ع) است. ١ ضمير در واژه «فانها» به «الارض المقدسة» بر مى‌گردد و مراد از تحريم، تحريم تكوينى يعنى تقدير الهى است. از اين رو، معناى آيه اين است كه ما مقدّر نموديم كه بنى‌اسرائيل تا چهل سال موفق به ورود به سرزمين مقدس نگردد. ٢ مقيّد شدن محروميّت به چهل سال، در صورتى است كه عامل در «اربعين سنة»، واژه «محرّمةٌ» باشد. ٣ قال فإنّها مُحرّمة عليهم اربعين سنة ١. راهنما ٤/ ٣٢٥- ٣٢٦.* ٢. الميزان ٥/ ٢٩٤- ٢٩٥.
* ٣. الكبير ١١/ ٢٠١.
٢. چهل سال آوارگى، پيامد سرپيچى بنى‌اسرائيل از فرمان جهاد: موفق نشدن بنى‌اسرائيل به ورود به سرزمين مقدس اين‌گونه بود كه در مكانى كه بودند، سرگردان و متحيّر راه مى‌رفتند؛ نه زندگى شهرنشينى داشتند كه در شهر استراحت كنند و نه زندگى صحرانشينى كه همانند قبائل، روزگار سپرى كنند. ١ مقيد شدن آوارگى به چهل سال بر اين اساس است كه عامل در «اربعين سنه»، «يتيهون» باشد ٢ يا از آنجا كه جمله «يتيهون» حال براى ضمير در «عليهم» است، زمان سرگردانى- افزون بر محروميّت از ورود- نيز چهل سال بوده است. ٣ بنا بر روايتى از امام باقر (ع)، مكان آوارگى، مصر و بيابان‌هاى آن بوده است. ٤ اربعين سنة يتيهون فى الارض‌ ١. الميزان ٥/ ٢٩٥.* ٢. الكبير ١١/ ٢٠١.* ٣. راهنما ٤/ ٣٢٦.* ٤. نورالثقلين ٢/ ٢١٥.
٣. ترك جهاد از سوى نيروهاى كارآمد، موجب گرفتارى همگان: همه قوم موسى (ع)- حتى زنان، كودكان و پيران- از ورود به سرزمين مقدس محروم شدند و گرفتار سرگردانى شدند؛ با اينكه افراد ياد شده مأمور به مبارزه و جهاد نبودند تا بر اثر سرپيچى عقوبت شوند. ١ قال فإنّها مُحرّمة عليهم اربعين سنة ١. راهنما ٤/ ٣٢٦.
٤. تأييد فاسق بودن بنى‌اسرائيل از سوى خداوند براى سرپيچى از فرمان جهاد: جمله «فلا تأس» نهى از اندوه خوردن است. خداوند در پايان آيه موسى (ع) را از اندوه خوردن براى عقوبت محروميّت‌