براى پدر، انجام دهد و در غير اين صورت بايد براى خودش حجّ كند و در صورت اول اگر براى خودش حجّ، به‌جا آورد صحيح است، گرچه در مخالفت با اجاره، معصيت كرده است، ولى در صورت دوم اگر حجّ نيابتى به‌جا آورد، صحّتش خالى از اشكال نيست و نه براى خودش واقع مى‌شود و نه براى پدرش و حجّ، بر خودش مستقر مى‌شود، كه بايد به هر نحو كه شده، در سال بعد، اتيان كند و اگر به‌جا نياورد، با مراعات در سال‌هاى بعد، فورا انجام دهد و به نظر ما وصيّت، مانند اجاره است كه بعد از قبول آن و با قيد مباشرت و مقيّد بودن به همان سال، بايد به وصيّت عمل شود.

سؤال (٤٢)- حج بر خانم خانه‌دارى، واجب شده است و شوهرش اجازه‌ى مسافرت به تنهايى را به او نمى‌دهد و مى‌گويد: چون مرا براى حجّ، ثبت نام نكرده‌اى، اجازه‌ى رفتن به شما نمى‌دهم. وظيفه‌ى اين خانم چيست؟ آيا بدون اجازه‌ى شوهر، مى‌تواند به‌