نظر داشته كه به قم برود و از آن‌جا حركت كند. پس از چند روز، در حالى كه از موضوع باخبر شده، براى انجام كار ديگرى به قم و پس از آن به تهران رفته است. آيا همان نيّت قبلى براى حركت از قم، كافى است يا بايد به آن‌جا برگردد؟ بر فرض خروج از ايران، چه حكمى دارد؟

* ج- در صورت توانايى بايد برگردد، اگر ارتكازا هم فراموش كرده باشد و چنان‌چه برنگشت و لو در صورت تمكّن، و حجّ را انجام داد، حجّ صحيح است و بالنسبه استحقّاق اجرت دارد، مگر آن‌كه مستأجر، راضى به اين كيفيت باشد.

سؤال (١١٣)- آيا بر نايب واجب است كه بر طبق فتواى مرجع تقليد منوب عنه، اعمال حجّ را انجام دهد، يا بايد مطابق وظيفه‌ى خودش عمل نمايد؟

* ج- اگر عمل به احتياط، در جمع هر دو وظيفه، ممكن نباشد، ميزان، وظيفه‌ى خود اوست؛ ولى اگر به كيفيت خاصى اجير شده است، بايد طورى عمل كند كه مراعات وظيفه‌ى خودش و