«الحمد لله رب العالمين و صلّي الله علي سيدنا و نبينا محمد و علي آله و لعنة الله علي اعدائهم من الآن الي قيام يوم الدين. الهي انطقني بالهدي والهمنی التقوی»

بحث ما درسهايي از قرآن است. اما چون در آستانه ماه رمضان هستيم، فكر كردم كه آيهاي را انتخاب كنم كه به بحث ماه رمضان بخورد. در جمهوري اسلامي بايد همه ما با قرآن آشنا بشويم.
می فرماید: (يا أَيُّها الَّذينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ) (بقره /١٨٣) (أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ) (بقره /١٨٤) در ادامه می فرماید: (شَهْرُ رَمَضانَ الَّذي أُنْزِلَ فيهِ الْقُرْآن) (بقره /١٨٥) شهر رمضان را تعريف ميكند.

١- آنچه اسلام دارد، كلياتش را تمام انبيا داشته‌اند

تمام انبياء خطوط كلي برنامه هايشان يكي بوده است، يعني تمام انبياء فرياد توحيد داشته اند. تمام انبياء فرياد مبارزه با طاغوت داشتند. تمامی این مطالب سند قرآني دارد. تمام انبياء دعوت به نبوت و رهبري حق و مبارزه با رهبران باطل داشته اند. همه انبياء روزه داشتند. همه انبياء حج و جهاد و امر به معروف و نهي از منكر و زكات و. . . داشته اند. يعني آنچه اسلام دارد، كلياتش را تمام انبياء داشته اند. اين يك مسئلهاي است كه بايد به آن توجه پيدا كنيم و قرآن هم مملو از بیان این مسائل است. اينكه قرآن ميگويد: بايد به پيغمبران پيشين ايمان داشته باشيد، ايمان به پيغمبران پيشين چه نقشي در زندگي ما دارد. من بايد پيغمبر خودم را قبول داشته باشم، حالا حضرت يونس را قبول داشتم، يا نداشتم، یا حضرت داود را قبول داشتم يا نداشتم، چه نقشي در زندگی من دارد. باید در اینجا این مسئله را متذکر شوم که ايمان به انبياء يعني ايمان به يك سنت و ايمان به يك برنامه از پیش مشخص. اينطور نيست كه ما يك امت استثنايي هستيم، پيغمبر استثنايي داشتيم و بافت جداگانهاي داريم.
يك سنت و برنامه قطعي براي همه امتها است و همه امتها پيغمبر داشتند. (وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ رَسُولٌ) (يونس /٤٧) هر امتي رسول داشته است و هر رسولي خطوط كلي برنامه هايش با بقیه رسولان هماهنگ بوده است.
بد نیست در میان مطالبم نکته‌ای قرآنی را متذکر شوم.

٢- خطاب قرآن در مكه و مدينه

در قرآن «يا أَيُّها النَّاسُ»، «يا أَهْلَ الْكِتابِ» و «يا أَيُّها الَّذينَ آمَنُوا» داريم. هر جا ميگويد «يا أَهْلَ الْكِتابِ» يعني ای يهوديها و ای مسيحيها! هر جا ميگويد: «يا أَيُّها النَّاسُ» خطاب بمردم ميكند. یعنی متن امت منهاي مكتب و هر جا ميگويد: «يا أَيُّها الَّذينَ آمَنُوا» يعنياي ملتي كه مكتب را هم پذيرفته اي. می دانید که پيغمبر در چهل سالگي به پيغمبري رسيد. از سن ٤٠ تا ٥٣ سالگي، ١٣ سال در مكه بود. ١٠ سال هم در مدينه بود. در اين ٢٣ سال، معمولاً آن سال اول خطاب قرآن «يا أَيُّها النَّاسُ» بود، يعنياي ملت! چون هنوز ملت ايمان نياورده بودند. ١٣ سال دوم بعثت، بعد از دوران تشكيل حكومت اسلامي، معمولاً خطابها «يا أَيُّها الَّذينَ آمَنُوا» بود. پس معمولاً «يا ایُّها النَّاسُ» ها برای ١٠ سال اول است، «يا ایُّها الَّذينَ آمَنُوا» ها برای ١٣ سال دوم است. «يا ایُّها النَّاسُ» ها بيشتر مكي است و «يا ایُّها الَّذينَ آمَنُوا» ها بيشتر مدني است. پس تا ميخوانيد «يا ایُّها الَّذينَ آمَنُوا» معلوم ميشود آيه در مدينه نازل شده است. بخش اول بود يا بخش دوم بعثت؟ بخش دوم. اينها يك چيزهايي است كه بايد با آن مأنوس بشويم.
«يا ایُّها الَّذينَ آمَنُوا»اي مومنين، انسانهايي كه مكتب را پذيرفتهايد «كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيام» بر شما روزه گرفتن نوشته شد، بايد روزه بگيريد. «کما كُتِبَ عَلَى الَّذينَ مِنْ قَبْلِكُم» همچناني كه بر پیش از شما نوشته شده بود.
قرآن در اکثر مواقع مطالبش را با مثل نقل ميكند. گاهي ميگويد: (مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ) (بقره /١٧) «كَمَثَلِ» مثلش مثل فلان گروه است. گاهي هم مثل نميگويد و با كلمه(كما) ميگويد. ميگويد واجب شد روزه بگيريد، مثل اينكه بر كساني كه قبل از شما بودند، واجب شد. بر آنها هم واجب بوده كه روزه بگيرند.