ترجمه عيون أخبار الرضا شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ مستفيد، حميد رضا - الصفحة ٤ - وصف و ستايش آن بزرگوار در اقوال بزرگان دين(ره)
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
مختصرى از شرح حال مؤلّف كتاب- رحمه اللّه-:
[اسمه و نسبه]
او شيخ جليل القدر و بزرگوار، پيشواى محدّثين، محمّد بن علىّ بن الحسين بن موسى بن بابويه ابو جعفر صدوق قمّى است، مرتبه او در علم و فهم و درك حديث و درجه فقاهت و راستى گفتار و فراوانى تأليفات و پربارى و سرشارى آثار، چندان است كه قلم را ياراى نوشتن آن و بيان را گنجايش برشمردن آن نيست. دانشمندان پس از وى كه شرح حال او را نوشته يا از كتب ذيقيمت و گرانبهاى او بهره جستهاند جملگى در بزرگداشت و تمجيد او كوشيدهاند و همگى به پيشوائى و راستگفتارى او اقرار دارند، و از او بعنوان «شيخ»، يا «طلايهدار» و «راست گفتار» ياد كردهاند.
اين مرد بزرگ كه ميتوان گفت وجود مباركش از حسنات روزگار و آيات الهى بوده است، در سال ٣٨١ هجرى قمرى در سنّ هفتاد و چند سالگى از دنيا رفته و آثار سيصد گانهاش تا چند قرن متوالى چون ستارگانى فروزان و مشعلهائى پرنور چراغ راه پويندگان طريق حق ميبود، ولى هزار افسوس كه غالب آنها در اثر حوادث و وقايعى كه ميان مسلمين رخ داد مفقود گشت و اينك خبرى از آنها نيست و شايد با جرأت بتوان گفت كه بيش از يك دهم آن در دنياى كنونى باقى نمانده است.
وصف و ستايش آن بزرگوار در اقوال بزرگان دين (ره)
اگرچه نيازى نمىبينيم كه براى نمودن مقام شامخ و درجه رفيع او متوسّل به برهان و دليل شويم و يا شاهدى ذكر كنيم، ليكن شمّهاى از آنچه را كه علماى اسلام و بزرگان و اعلام مدهب ما در تعريف و مدح شخصيت والاى آن بزرگوار گفتهاند باختصار نقل مىكنيم:
شيخ الطائفه- رحمه اللّه- در كتاب الفهرست خود از او با عنوان «جليل القدر» ياد كرده و پس از ذكر نام و كنيه او گويد: او حافظ احاديث، بصير و آگاه به رجال، ناقد و صاحبنظر در اخبار است كه در ميان علماء و دانشمندان اهل قمّ همانند او در فراوانى و