آیندۀ انقلاب اسلامی ایران ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٥ - مقایسه هدفهای این نهضت با نهضتهای قرن اخیر

مقایسه هدفهای این نهضت با نهضتهای قرن اخیر

ممکن است بپرسید آیا در نهضت فعلی، هدفهای روحانیت همان هدفهای سید جمال است؟ جواب این است: آری و نه. آری، یعنی تمام هدفهای سید جمال در هدفهای این نهضت مندرج است. میبینیم رهبران نهضت، همه اینها را طرح کردهاند و در مردم ما هم آگاهی نسبت به همه اینها پیدا شده است. امروز در مردم ما آگاهی ضد استبداد، ضد استعمار، ضد خرافه، طرفداری از اتحاد و وحدت اسلام، طرفداری از همبستگی دین و سیاست، طرفداری از علم و مدرسه و فرهنگ، همه اینها هست. اما «نه» یعنی هدفهای این نهضت محدود به هدفهای سید جمال نیست.

هدفهای سید جمال به عنوان یک مصلح بزرگ اسلامی یک جزء و یک قسمت از هدفهای نهضت اسلامی بزرگ ماست.

آیا هدف این نهضت همان هدف جنبش تنباکو است، یعنی ضدیت با استعمار اقتصادی؟ آری و نه. آری، یعنی آن هم جزء هدفهای این نهضت است، و نه: اما منحصر به آن نیست. آیا ضد استعمار سیاسی است نظیر انقلاب عراق؟ باز آری و نه، آن هم جزء هدفهاست ولی محدود به آن نیست. آیا ضد استبداد است؟ آری و نه. آیا ضد استعمار اقتصادی است، مثل نهضت ملی شدن صنعت نفت؟ باز آری و نه. آیا این نهضت ضد استثمار است؟ آری و نه، ضد استثمار هست اما محدود به آن نیست.

آیا برای آن چیزی است که امروز آن را حقوق بشر مینامند؟ باز آری و نه؛ ما به آنچه که طرفداران حقوق بشر میگویند احترام میگزاریم ولی به عنوان جزئی از هدفهای نهضت اسلامی خودمان نه به عنوان تمام هدفهای این نهضت. دموکراسی چطور؟ باز آری و نه.