معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٤٠ - به روستاي خانآباد خوشآمديد! - قاسمی تقی

به روستاي خان‌آباد خوش‌آمديد!
قاسمی تقی


اولين باري که پي به‌وجود روستاي خان‌آباد بردم، تارنماي (سايت) اين روستا بود. اين روستا صفحه‌اي هم در فيس‌بوک دارد. در پيشاني سايت روستاي خان‌آباد آمده است: «در هر کجاي دنيا که هستي قسمتي از وجود ما را همراه خود برده‌اي اي هم‌وطن!»
از طريق تارنماي روستا مي‌شود اطلاعات کاملي از گذشته و حال روستا به دست آورد، مانند: روي‌دادهاي روستا، دهياري، شوراي اسلامي، فرآورده‌هاي کشاورزي، آداب و رسوم، تاريخچه و آثار تاريخي، آمار و امکانات روستا، مراسم مذهبي، گويش و واژگان گويشي، تنوع زيست محيطي، جاذبه‌ها و ديدني‌ها، خوراک‌هاي محلي، ورزش و بازي‌هاي محلي، کوه‌ها و غارها، پوشش و لباس محلي، آواها و نواهاي محلي، تيم فوتبال شاهين خان‌آباد، گذشتگان، وصيت‌نامه‌ي شهدا، اشعار و سروده‌ها، داستان و ضرب‌المثل‌ها، پژوهش‌هاي کشاورزي، روستاهاي هم‌جوار با ما، نخبگان روستا، فيس‌بوک خان‌آباد.
***
خان‌آباد در ٣٥ کيلومتري غرب شهرستان خمين و در ٤٢ کيلومتري جنوب شرقي شهرستان شازند است. به علت هم‌جواري روستاي خان‌آباد با استان لرستان لهجه‌ي محلي روستا فارسي آميخته‌ي با لري است که در برخي کلمات فارسي حرکات آن تغيير کرده و به حالت بسيار شيرين تکلم مي‌شود. اما متأسفانه با نفوذ فرهنگ شهرنشيني در بين اهالي، اين گويش محلي شيرين کم‌کم رو به فراموشي مي‌رود. در حال حاضر در روستاي خان‌آباد ١٤٢ خانوار زندگي مي‌کنند و بيش از ٨٠٠ نفر جمعيت روستا را تشکيل مي‌دهد.
قدمت
با توجه به تحقيقات باستان‌شناسي که در زمينه‌ي سکونت انجام گرفته، قدمت سکونت در اين منطقه به حدود ٣٠٠٠ سال پيش برمي‌گردد که در آن زمان قبيله‌اي از زرتشتي‌ها در منطقه‌اي که هم‌اکنون به نام قلعه‌ي گبري معروف است سکونت داشته‌اند. اکنون نيز آثار اين قلعه‌ي قديمي که در بالاي کوه قرار گرفته و آثار خانه‌هايي که در دامنه‌ي همان کوه قرار داشته‌اند و زير خاک مدفون شده‌اند، با قدمت ٢٧٠٠ تا ٣٠٠٠ سال موجود است؛ ولي متأسفانه به علت کم‌توجهي سازمان‌هاي مرتبط به آثار باستاني اين منطقه، چندين سال است که مورد چپاول قرار گرفته و بسياري از آثار آن به غارت رفته است.
معماري
در گذشته نيز به علت اين‌که اهالي از هجوم دزدان و حيوانات وحشي در امان باشند خانه‌ها را به‌صورت متمرکز و يا به صورت قلعه مي‌ساختند و گروهي که شامل چند خانوار بودند داخل قلعه زندگي مي‌کردند که آثار آن‌ها کم و بيش موجود است. با گذشت زمان، افزايش جمعيت و تأمين امنيت در روستاها، کم‌کم از حالت تمرکز در آمده و خانه‌ها به‌صورت پراکنده ساخته شده‌اند.
امکانات
درباره‌ي امکانات روستا مي‌توان گفت که روستاي خان‌آباد، در گذشته بين روستاهاي حومه از امکانات مناسبي برخوردار بوده و جزء روستاهاي پيش‌رفته‌ي منطقه بوده است؛ ولي متأسفانه در اين چند دهه‌ي قبل، اختلاف‌هايي که در بين برخي از اهالي وجود داشت، اوج گرفت که همين اختلاف‌ها علاوه بر اين‌که مانع از پيش‌رفت روستا شد، موجب پس‌رفت آن نيز شد. اما مجدداً طي سال‌هاي اخير با توجه به اين‌که سطح سواد جوانان روستا بالا رفته و خود اهالي نيز خسارات ناشي از اختلاف‌هاي قومي را ديده‌اند، اختلاف‌ها را کنار گذاشته و روستا در حال پيش‌رفت است.
آثار تاريخي
از آثار تاريخي به جاي مانده در اين روستا نيز مي‌توان به اين آثار اشاره کرد: قلعه‌ي گبري، وجود چشمه‌اي در پايين دست قلعه، سنگ‌نگاره‌ها، چهار غار در دامنه‌ي الوند، حفره‌اي به نام سوراخ بندباز، سنگ گِنه، کمين‌گاه شکارچيان (کُلِه)، دخمه‌اي در کوه نسار، قلعه‌ي ناصرخان، قلعه‌ي خليل‌خان، قلعه‌ي اميرخان، آسياب آبي روستا، جاذبه‌ها و ديدني‌هاي طبيعي روستا.
آداب و رسوم
مردم روستاي خان‌آباد براي هر زمان و مسئله‌ي خاصي، آداب و سنن آن روز و اتفاق را اجرا مي‌کردند. آداب و رسومي که درگذشته در روستا با تشريفات خاصي انجام مي‌شده اما متأسفانه با گذشت زمان برخي از آن‌ها از خاطره‌ها رفته‌اند و شايد کم‌تر کسي ياد و خاطره‌اي از آن‌ها در ذهنش داشته باشد. اما برخي نيز با کمي تغيير در نحوه‌ي برگزاري هم‌چنان بر قوت خود باقي‌اند و هر ساله اجرا مي‌شوند. مراسمي هم‌چون: مراسم خاص عروسي، کوله مرجان‌- ناقالي (جشن سده)، سيزده به در، شب چله، عيد نوروز، چارچار (چارچارناقالي)، شب‌نشيني‌ها، چهارشنبه سوري، شبالفه، مراسم تُختخي، شيروره، مراسم پخت نان، جشن خرمن (کوکوله).
نشاني اينترنتي روستاي خان‌آباد
www.khanabad.ir
www.khanabadd.com