معارف اسلامی

معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٩

نسیم صبح


دوست ادیب و شاعر عزیز؛

سلام

با شروع فصل احساس‌برانگیز رنگ‌ها، پاییز، که فصل شور شاعران است؛ نسیم صبح، آرام آرام وزیدن گرفته و اگر به هوش باشی، می‌توانی نوازش طرب‌افزای آن را با تمام وجود احساس کنی.

با یاری خداوند! بنا بر این داریم که صفحه‌های «نسیم صبح» را، از همین شماره، در سه بخش آذین‌بندی کنیم:

الف) نکته‌ها: نکاتی در مورد شعر و ادب و آشنایی با اصول شعر، هم‌چون: وزن، ردیف، قافیه و سایر ارکان ادبی؛

ب) صبح سپید: اشعار برگزیدۀ ارسالی شما عزیزان؛

ج) بوستان کتاب: معرفی کتاب‌های ادبی و آموزشی مفید، تازه‌های نشر (شعر) از بزرگان معاصر و احیاناً مجموعه‌های چاپ شده و قابل ارائۀ مشترکان جوان.

دوستان شاعر و ادیبی که آمادگی همکاری با «نسیم صبح» را دارند، می‌توانند اشعار، آثار ادبی و پیشنهادهای خود را ترجیحاً از طریق نامه، نمابر و تلفن برای ما ارسال کنند.

اشاره‌ها:

برای سرودن شعر باید با اصول و مقدماتی آشنا شد. از جمله: تعریف شعر، وزن، ردیف، قافیه و ... .

شعر: سخنی است موزون و مقفّی (دارای وزن و قافیه) که مفهوم و روح ادبی داشته باشد. سخن بدون وزن و قافیه را نمی‌توان شعر نامید؛ البته این تعریف شامل سبک‌های نوین شعر نمی‌شود.

وزن شعر: همان آهنگ یک‌نواخت و روان ابیات است، که باید در تمام مصراع‌ها و ابیات تا آخر شعر، رعایت شود.

ردیف: کلمه‌ یا کلماتی است که در آخر مصراعی می‌آید و در آخر مصراع بعدی هم تکرار می‌شود. البته ردیف رکن اصلی شعر نیست و بسته به سلیقۀ شاعر، در شعرهای مختلف می‌تواند باشد یا نباشد. مثال، در شعر «مهرِ علی»:

در دل از مِهر علی، مِهر فروزان دارم

 

به سر از شوق رُخَش شور فراوان دارم