معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٥
پيك جوان
آرزومندى حسين
مصاحبهگونهاى با حضرت على (ع)
اى مولا و سرور ما! از خودتان برايمان بگوييد؟
پس از ستايش پروردگار، همانا خداوند سبحان حضرت محمد (ص) را در روزگارانى مبعوث فرمود كه عرب كتابى نخوانده و ادعاى وحى و پيامبرى نداشت. پيامبر اسلام (ص) با يارانش به مبارزه با مخالفان پرداخت تا آنان را به سرمنزل نجات كشاند و پيش از آنكه مرگشان فرا رسد، ايشان را به رستگارى رساند. با خستگان مدارا كرد و شكسته حالان را زير بال گرفت تا همه را به راه راست هدايت فرمود... به خدا سوگند، من در دنباله آن سپاه بودم، تا باطل شكست خورد و عقب نشست و همه رهبرى اسلام را فرمانبردار شدند. در اين راه، هرگز ناتوان نشدم و نترسيدم و خيانت نكردم و سستى در من راه نيافت.
اهداف شما از خلافت چه بود؟
بازگرداندن نشانههاى حق و دين به جاىگاه خويش و اجراى قوانين و مقرّرات فراموش شده. اگر خداوند از علما عهد و پيمان نگرفته
بود كه در برابر شكمبارگى ستمگران و گرسنگى مظلومان سكوت نكنند، مهار شتر خلافت را به كوهان آن انداخته و رهايش مىساختم.
شما كه سالهاى سال با پيامبر (ص) بوديد، او را چگونه يافتيد؟
پيامبر (ص) پيشواى پرهيزكاران و وسيله بينايى هدايت خواهان بود. راه و رسم او، معتدل و روش زندگياش، صحيح و پايدار و سخنانش، روشنگر حق و باطل و حكم او، عادلانه بود.
به نظر شما بهترين بنده خدا چه كسى است؟
همانا بهترين و محبوبترين بنده خدا، بندهاى است كه خدا او را در پيكار با نفس يارى داده است. آن كس كه جامه زيرين او اندوه و لباس رويين او ترس از خداست. حق را مىشناسد و به آن عمل مىكند.
على جان! چرا از بيتالمال مسلمانان براى گرايش اشراف عرب به سمت خودتان استفاده نكرديد؟
آيا به من دستور ميدهيد كه براى پيروزى خود، از جور و ستم درباره امت اسلامى استفاده كنم؟ به خدا سوگند، تا عمر دارم و شب و روز برقرار است هرگز چنين كارى نخواهم كرد.
آينده مسلمانان را چگونه پيشبينى مىكنيد؟
به زودى زمانى بر شما خواهد رسيد كه اسلام چونان ظرف واژگون شده، آنچه در آن است ريخته مىشود. روزگارى خواهد آمد كه
ضربات شمشير بر مؤمن، آسانتر از يافتن مال حلال است. هان اى مردم، در آينده، پشت كردن روزگار خويش و قطع شدن پيوندها و
روى كار آمدن خردسالان را انتظار كشيد.
سفارش و پيامتان به مؤمنان چيست؟
شما را به ترس از خدا سفارش مىكنم. به دنياپرستى روى نياوريد، گرچه به سراغ شما ميآيد. بر آنچه از دنيا از دست ميدهيد اندوهناك نباشيد. دشمن ستمگر و ياور ستمديده باشيد.
عباس نظامزاده، از اژيه
نائين، شهر مساجد متعدد
شهر نائين از ديرباز به «مدينة العرفا» شناخته مىشده و به «شهر مساجد» نيز معروف بوده است. كثرت مساجد در اين شهر با توجه به محدوديت جغرافيايى و كمى جمعيت ساكن در آن، امرى مهم و قابل توجه بوده است. بسيارى از محققان، كثرت مساجد را به اعتقاد خللناپذير مردم در انجام كار خير و باقيات الصالحات و توجه به امور دينى و مذهبى مرتبط ميدانند و معتقدند: پاىبندى و تعهد ساكنان اين منطقه باعث گرديده تا به احداث مساجد متعدد اقدام كنند.
اما سؤال اين است كه با توجه به كم بودن جمعيت و با وجود مساجد بزرگى چون: مسجد جامع و مسجد بابا عبدالله، ديگر چه احتياجى به احداث مساجد كوچكتر نظير: مسجد سكاكى، مسجد ملا محمدتقى و... بوده است؟
اين سؤالى است كه البته نياز به بررسى دارد. يك جواب اين است كه در منازل قديم كه مالكيت آنها از افراد مختلف بوده، به طورى كه هر «يك حبه» آن به طور موروثى از چند خانواده بوده است و اين افراد كه شايد از اين ديار مهاجرت كرده يا در منازل ديگرى زندگى مىكردهاند، لذا نماز خواندن را در مكانى كه شايد به نوعى غصبى محسوب مىشده، صحيح نميدانستند. به همين دليل، هم به منظور انجام فرايض دينى و هم براى برطرف شدن اين شك و شبهه، اغلب در مساجد نماز مىخواندند. و همين امر احتمالاً كثرت مساجد را در اين شهر باعث شده است.
رضا ورپايى، از نائين
برخى از آداب و رسوم شهرستان گيلان
نوروزخوانى: نوروزخوانى، از مراسم آخر هر سال در گيلان است. اين رسم كه هم اكنون نيز كم و بيش رواج دارد، نماد ورود بهار و خير و بركت است. براى اين كار، گروهى نوروزخوان در كوچه و خيابان به راه ميافتند و اشعارى مىخوانند. از معروفترين اين اشعار مىتوان به «دوازده امام» و «عروس گوله» اشاره كرد. اغلب نوروزخوانان نخست دوازده امام را مىخوانند و وقتى به قسمت ترجيع بند آن ميرسند، دو نفرى تكرار مىكنند. اين اشعار چنين آغاز مىشود:
همى خوانم امام اولين را شه كشور اميرالمؤمنين را
وصى و جانشين يعنى على را
امام دومين هم دسته گل شفاعت مىكند او بر سر پل
حسن بابش سوار است او به دُلدُل
به ياسين و الف لام و به فيروز دهيد مژده كه آمد عيد نوروز
چوگان بازى :اين بازى كه با اسبان انجام مىشود، اولين بار در زمان شاه عباس صفوى به هنگامى كه لاهيجان را فتح نمود، در گيلان مورد توجه قرار گرفت. پس از فرار «خان احمد خان»، آخرين حاكم «كيايى بيه پيش» ملك موروثى او به دست صفويان افتاد و به دستور شاه عباس، باغ بزرگ او را براى ايجاد زمين اين بازى خراب كردند و از آن پس، اين محل به سبزه ميدان مشهور شد.
آب بازى (آب پاشان، آب ريزان، تيرماسيزه) :از مراسم متداول گيلان در گذشته است كه به «تيرماسيزه» نيز مشهور است. جشن آبريزان تا عهد شاه عباس در طبرستان و گيلان برقرار بود و سپس به تدريج از ياد رفت.
آينه تكم :يك نمايش عروسكى است كه در نواحى غربى استان گيلان انجام مىشد. «تكم» عروسكى به شكل بز بود كه به دستهاى متصل مىشد و آن را با پارچهها و پر و منجوقهاى رنگى ميآراستند.
بندبازى (لافند بازى) :از نمايشهاى سنتى گيلان است كه بيشتر در جشنهايى مثل عروسى و عيد نوروز اجرا مىشود.
كشتى گيلهمردى: اين كشتى كه امروزه همچنان پا برجاست، يادگار صلابت و دلاورى مردم اين خطّه است و ريشه در تاريخ دارد.
عروسگوله: نمايش عروسگوله از جمله آداب و رسوم گيلانىها قبل از حلول سال نو است.
ورزا جنگ، چاه نخجير و گل گل چهارشنبه از ديگر آداب و رسوم اين شهرستان در مناسبتهاى گوناگون است.
حسن ميرزائى، از رشت
در مورد مسجد اعظم قم بيشتر بدانيم
يكى از آثار دينى و با عظمتى كه به همّت والاى مرجع تقليد عالم تشيّع، حضرت آية الله العظمى بروجردى (ره) تأسيس گرديد، مسجد اعظم قم بوده كه در كنار حرم مطهّر حضرت فاطمه معصومه (س) براى استفاده معنوى زائران ساخته شد. كلنگ بناى اين مسجد در روز ولادت حضرت امام رضا (ع) برابر با بيست و يكم تير ١٣٣٣ هجرى شمسى طى تشريفات خاصى به زمين زده شد و در سال ١٣٤٠ هجرى شمسى با برگزارى نماز جماعت و مراسم مختلف ديگر به بهرهبردارى رسيد.
اين مسجد به سبك معمارى اسلامى بنا شده است و داراى چهار شبستان و سه ايوان رفيع و زيبا و گنبد بسيار بزرگى به قطر ٣٠ متر و به ارتفاع ١٥ متر از سطح پشت بام و به ارتفاع ٣٥ متر از كف شبستان مىباشد. همچنين يك برج با ساعت زنگى بزرگ و زيبا در شمال مسجد تعبيه شده كه از چهار جهت ديده مىشود.
فاطمه رسولى، از قم
گپى كوتاه با معاون فرماندارى نورآباد ممسنى
بخش ماهور ميلاتى، يكى از مناطق محروم شهرستان نورآباد ممسنى است كه به انتظار رشد و آبادانى، سالهاى فراوانى را پشت سر گذاشته است. آقاى خسروانى، معاون محترم فرماندارى اين شهرستان نسبت به توسعه و پيشرفت اين منطقه خوشبين است و معتقد است: ماهور ميلاتى توان و ظرفيت بالقوه خوبى دارد كه در صورت به فعليت در آمدن، وضعيت معيشتى مردم بهتر خواهد شد. وى در ادامه مىگويد: در حوزه راه سازى و راهدارى، در دو سال گذشته تحول بزرگى انجام شده و به بركت انقلاب مقدس اسلامى تا به حال امكانات بسيار خوبى در اختيار روستاهاى اين بخش قرار گرفته است.
آقاى خسروانى درباره اعتياد جوانان مىگويد: اينكه مىگويند بيشتر جوانان گرفتار اعتياد هستند، درست نيست. اگر چه مىپذيرم اعتياد يك بلاى خانمان سوز است كه جوانان ما را تهديد مىكند، لكن بايد ابتدا ريشه اعتياد را جست وجو كرد و بعد به درمان آن پرداخت. عواملى همچون: تربيت غير صحيح خانوادگى، درگيرىهاى والدين، نداشتن آگاهى، دوستان ناباب و بيكارى، از جمله دلايل اعتياد به شمار ميرود كه براى آن هر چه سريعتر بايد چارهانديشى كرد.
معاون فرماندارى شهرستان نورآباد ممسنى در پايان اظهار ميدارد: تا زمانى كه بنيان خانوادهها محكم نشود و اعتقاد و ايمان در خانواده مستحكم نباشد، گرايش به مظاهر فرهنگ غرب وجود دارد. اگر خانوادهها مىخواهند فرزندى مؤمن داشته باشند، بايد از خود شروع كنند و خود عامل به مسائل دينى باشند تا فرزندانشان نيز ديندار تربيت شوند. ارتباط مستمر بين خانواده و مدرسه و همآهنگى ميان اين دو نهاد مهم تربيتى، جوانان رادر جهت مصونيت از تهاجم فرهنگى بيمه مىكند. اگر جوانان داراى هويت فرهنگى باشند، قطعاً تحت تأثير فرهنگ غرب قرار نخواهند گرفت.
بهلول رضاييدرزى، از نورآباد ممسنى
برج قربان
برج قربان، يكى از آثار تاريخى قرون هفتم يا هشتم هجرى است كه در محله زندىهاى شهر همدان بين چهار باغ شهيد مدنى و خيابان طالقانى واقع است. اين بنا، مدفن شيخ الاسلام حسن بن عطار حافظ ابوالعاء همدانى و جمعى از امراى سلجوقى است.
زهرا مشهدالكوبه، از قم
حضرت شاهچراغ، نگين درخشان شهر شيراز
سيد اميراحمد (ع)، ملقّب به شاه چراغ و سيد السادات الاعاظم، فرزند بزرگوار حضرت موسى بن جعفر (ع) و برادر امام رضا (ع) است. بارگاه منوّرش چشمه تابان خورشيد عالم افروز ولايت و آستان مقدسش وادى عشق و صفاى سالكان معرفت است. وى صاحب
كرامت و فضيلت و از محبوبترين فرزندان امام موسى كاظم (ع) است. وى شبها به عبادت مشغول بود و در عمر شريف خود نزديك به هزار بنده را آزاد كرد.
اسماعيل، يكى از فرزندان امام كاظم (ع) درباره ايشان مىفرمايد: پدرم با فرزندان خود از شهر مدينه براى رسيدگى به اموال خويش بيرون رفت و با احمد بن موسى (ع) بيست مرد از خادمان پدرم همراه شد. چنان مراسم احترام و ادب نسبت به آن جناب به جاى ميآوردند كه هر گاه احمد مىنشست، آن بيست مرد مىنشستند و چون بر مىخاست، به پا ميايستادند. پدرم، احمد را قلباً دوست ميداشت و باطناً به وى مهر ميورزيد و چون او از پدرم غافل مىشد، مخفيانه با گوشه چشم بر او نگاههاى گرم و محبتآميز مىنمود و چشم از وى بر نميداشت.
در زمانى كه حضرت امام رضا (ع) در طوس تشريف داشتند، حضرت احمد بن موسى (ع) با تعدادى از ياران خويش،به ايران و خراسان سفر مىكنند.
نوشتهاند: وقتى كاروان حضرت به نزديكى شيراز رسيد، شيعيان ايران نيز در مسير حركت با وى همراه مىشوند به طورى كه كاروان آنان به پانزده هزار نفر ميرسد. هنگامى كه اين خبر به مأمون ميرسد دستور ميدهد حكّام بلاد فارس مانع حركت كاروان بنى هاشم و علويان شوند. بر اساس نوشته مورّخان، در محلى به نام «خانه زنيان» كه در هشت فرسنگى شيراز واقع شده، چندين نوبت جنگ در گرفت و عده زيادى از نيروهاى حاكم ستمگر فارس به هلاكت رسيدند و در نهايت، آن بزرگوار در بين نيروهاى كفر، يكه و تنها گرفتار شد، به شهادت رسيد.
صديقه پورپولاد فر، از شيراز
معرفى سايتهاى نشريات اسلامى
پايگاه حوزه
اين پايگاه كه از سوى مركز تحقيقات كامپيوترى علوم اسلامى راهاندازى شده، به منظور ارائه مقالات تخصصى و نيمه تخصصى نشريات، بخش مجلات را در پايگاه اينترنتى حوزه در معرض استفاده كاربران قرار داده است. بخش مجلات اين پايگاه با ارائه هفتاد عنوان نشريه همراه با بايگانى مجلات شامل ده هزار نسخه تمام متن، از جمله پايگاههاى نادرى است كه نياز طيف وسيعى از محققان را پاسخ گفته است.
نشانى اينترنتى :www.hawzah.net
بانك اطلاعات نشريات كشور
اين بانك از سوى شركت نرم افزاى آفتاب و با هدف ايجاد يك مرجع كارآمد از نشريات كشور، در اينترنت راه اندازى شده است. اين پايگاه كمك شايانى به محققان نموده و عناوين متنوع و بعضاً مهجور نشريات را ارائه كرده است. نشريات ارائه شده در اين پايگاه در ١٣٥٧ عنوان و در قالب موضوعات كلى از قبيل: ادبيات، علوم پايه، هنر، علوم اسلامى و علوم انسانى مىباشد.
خدمات اين بانك عبارتاند از: فهرست الفبايى، فهرست موضوعى، جست و جو در نام نشريه، جست و جوى مطلب، شناسنامه مجلات، طرح روى جلد و... .
نشانى اينترنتى :www.magiran.com
برخى ديگر از سايتهاى نشريات اسلامى عبارتاند از:
پايگاه مجلات و مقالات علمى ايران :www.ismage.com
پايگاه مجلات نور: www.noormage.com
پايگاه پارسا :www.islamicdatabank.com
بانك اطلاعات نشريات كشور (ايران):www.nashriat.net
كتابخانه منطقهاى علوم و تكنولوژى :www.srlst.com
شبكه شارح :www.shareh.com
دانستنىها
باشگاه خبرنگاران جوان
باشگاه خبرنگاران جوان، مؤسسهاى است كه به منظور آموزش مهارتهاى حرفهاى خبرنگارى و ايجاد بستر لازم براى رشد و شكوفايى استعدادهاى جوانان علاقهمند به اين حرفه، از سوى معاونت سياسى سازمان صدا و سيماى جمهورى اسلامى ايران تأسيس و زير نظر آن حوزه اداره مىگردد.
در اين باشگاه، داوطلبان پس از طى اولين مرحله آموزش تحت عنوان «خبرنويسى» به عضويت آن در ميآيند و پس از اخذ كارت عضويت، دوره دو ماهه كارورزى را شروع مىكنند و پس از اتمام آن بر حسب ميزان فعاليتشان مىتوانند شرايط لازم را براى ورود به دورههاى پيشرفتهتر احراز نمايند.
نشانى باشگاه خبرنگاران جوان: تهران ـ صندوق پستى ٧٥٨ ـ ١٩٩٣٥
عكسهاى ارسالى
بقعه زيد الكبير در ابهر
فرستنده: سميه بهرامىهيدجى، از هيدج
آستانه مباركه امامزادههاى هفده تن و ناصر بن على (عليهم السلام) در گلپايگان
فرستنده: وحيد حاجى، از روستاى چهلخانه ـ داران اصفهان
جلوههايى از طبيعت
فرستنده: سكينه خنكدارى، از پل سفيد
آستان مقدس امامزاده هلال بن على (ع) در آران
فرستنده: اعظم زينالدينى، از تودشك
امامزاده عون بن على (ع) در ماسوله
فرستنده: حميد خيابانى، از كاشمر
مسجد جامع اميرالمؤمنين (ع) در روستاى فارسينج
فرستنده: حسين كرميالوندى، از فارسينج ـ سنقر
آستان مقدس امامزاده جعفر (ع) در سيريز
فرستنده: مهديه جعفرىسيريزى، از سيريز
قلعه سردار اسعد در ٤٢ كيلومترى شهركرد
فرستنده: مصطفى عسكرى، از شهركرد
نامههاى رسيده
سميه خدايى (زنجان)، محمد رضايى (بيرجند)، سكينه سلطانىنژاد (كرمان)، يحيى رنجبرسگانى (سرپل ذهاب)، حميد و مريم فريدونى (دشتابى شرقى ـ قزوين)، رقيه اكبرى (خرمبيد ـ فارس)، غلامرضا قاسمى (فلاورجان)، سيدهكبرى صادقى (روستاى سنگده)، سجاد اكبرى (روستاى فارسينج ـ سنقر).