پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٦ - مهمترين تحولات سياسى ايران و جهان - ارکان مائده
مهمترين تحولات سياسى ايران و جهان
ارکان مائده
گزارش مدير كل آژانس به شوراى حكام
از مهمترين موضوعات مربوط به تحولات سياسى ايران در دو هفته اخير ارائه گزارش مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى در باره پرونده هستهاى ايران به شوراى حكام، انتخاب دو وزير جديد دركابينه نهم و سفر رئيس جمهوربه دو كشور بحرين و رياض است.
يك روز پيش از آنكه البرادعى مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى گزارش خود را به شوراى حكام بدهد، تهران اسناد مربوط به »سند اورانيم فلزى« را كه از سال ٢٠٠٥ ميلادى از موارد درخواست آژانس بود به اين سازمان تحويل داد. اين سند حاوى اطلاعاتى درباره ريختهگرى فلز اورانيم به شكل نيم كره است. در اين سند دستورالعملهائى كه در توليد سلاحهاى هستهاى به كار مىرود نوشته شده است. سند اورانيم فلزى توسط محمد سعيدى معاون رئيس سازمان انرژى اتمى به اولى هاينوين معاون پادمانى البرادعى دروين تحويل داده شد. البته ايران اعلام كرده بود كه سند در هنگام خريد تجهيزات هستهاى از بازار سياه و بدون درخواستش به تهران فروخته شده؛ لذا ناخواسته بوده است. برخى از صاحب نظران معتقدند كه اين اقدام تهران به معناى تلاش مقامات هستهاى براى تبعيت از آژانس بينالمللى انرژى اتمى مىباشد. البرادعى با توجه به اقدام ايران در تحويل سند اورانيم فلزى يكى از مهمترين گزارشات هستهاى خود را تقديم شوراى حكام آژانس كرد. گزارش مديل كل آژانس درباره سانترفييوژهاى P١,P٢ بود. اين گزارش يكى از بحثهاى مورد پرسش آژانس از پرونده هستهاى ايران بشمار مىرفت. لازم به يادآورى است كه بعد از حل و فصل مسئله پلوتونيوم بين تهران و آژانس موضوع سانتريفيوژها دومين مسألهاى است كه در گزارشهاى البرادعى تكليف آن مشخص شده است. به هر حال اين گزارش به دليل همكارى ايران در مورد سانتريفيوژها شگفتى همگان را بر انگيخت.
پس از انتشار گزارش البرادعى مقامات امريكائى و اروپائى اعلام كردند كه اين گزارش مثبت نبوده است ولى مقامات ايرانى از ارائه گزارش البرادعى راضى و خشنود به نظر مىرسند. در همين راستا رئيس جمهور گفت كه گزارش البرادعى نبستاً واقعى و تا حدودزيادى از فشارهاى برخى قدرتهاى بزرگ فارغ بود. على اصغر سلطانيه نماينده دائم ايران در آژانس بين المللى انرژى اتمى اظهار داشت: ايران آمريكا را خلع سلاح كرد.
در همين رابطه مدير كل آژانس گفت: اين گزارش آزمايش كوچكى است دررابطه با اينكه ايران با آژانس همكارى مىكند يا خير؟
گفته مىشودكه گزارش البرادعى از اهميت زيادى برخورداراست به اين دليل كه براساس اين گزارش و گزارش آتى مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا است كه، شوراى امنيت تصميم خواهد گرفت كه آيا مجموعه ديگرى از تحريمها را عليه ايران تصويب كند يا خير. در اين گزارش سعى شده كه از همكارى ايران با آژانس نوشته شود. گزارش ٩ صفحهاى محمد البرادعى، مساله سانتريفيوژها را حل شده مىداند؛ چرا كه مىگويد: پاسخهاى ايران درباره ابهامات سانتريفيوژها مطابق با يافتههاى آژانس بوده است. در اين گزارش آمده است كه آژانس قصد دارد در هفتههاى اخير برمسأله آلودگى و نيز مسأله مربوط به فعاليتهاى مربوط كه مىتواند كاربرد نظامى داشته باشد متمركز شود.
بعضى از رسانههاى غربى گزارش البرادعى را مخلوط ارزيابى كردند كه هم داراى نكات مثبت و منفى بوده است. در اين گزارش آمده است كه ايران همكارى در خصوص فعاليت قبلى را توضيح داده اما هنوز غنى سازى را متوقف نكرده است.
در همين حال در گزارش آژانس آمده كه همكارى ايران با اين نهاد واكنشى بوده است نه فعال. منظور اين گزارش آژانس اين است كه با توجه به سؤالات مطرح شده مقامات ايرانى خود جوش جواب ندادهاند. در همين راستا مدير كل آژانس يك بارديگر از ايران خواست پروتكل الحاقى را در اسرع ممكن اجرا كند. وى همچنين خواستار تعليق غنى سازى در ايران شده است. لازم به ذكر است پاسخ ايران به پرسشهاى آژانس مربوط به فعاليت هستهاى تهران مىباشد كه به گفته مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى پاسخ ايران با تاريخچه سانتريفيوژها همخوانى دارد. در حال حاضر سه هزار سانتريفيوژ در ايران در حال غنى سازى است و مقامات ايرانى بارها اعلام كردهاند كه اين غنى سازى در جهت مصارف صلحآميز مىباشد.
گزارش البرادعى از فعاليت هستهاى ايران نشان از همكارى تهران در رابطه با سانتريفوژها بوده است ولى درهمين حال سه كشور بريتانيا، امريكا و فرانسه از آژانس خواستهاند سؤالهاى حساسترى را از ايران بكند كه به عقيده كارشناسان زمينه را براى تحريمهاى بيشتر عليه ايران آماده مىكند.
بعد از گزارش البرادعى به شوراى حكام، احمدى نژاد رئيس جمهور در مصاحبهاى با خبر گزارى »داو حونز« در رياض گفت: درباره طرح غنى سازى اورانيم ايران حاضر است در يك كشور بى طرف نظير سوئيس با دول عربى صحبت كند. شش كشور عربى حوزه خليج فارس پيشنهاد كردهاند، يك كنسرسيوم چند مليتى بايد تشكيل شود تا سوخت هستهاى ايران و كشورهاى منطقه را تامين كند. لازم به يادآورى است روسيه پيشتر اين پيشنهاد را به مقامات ايرانى داده بود، ولى اين مقامات پيشنهاد را رد كرده بودند.
اجلاسيه سالانه شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى كه ٣٥ عضو دارد روز پنجشنبه در وين پايتخت اتريش برگزار شد. در اين اجلاسيه كه هر ساله در رابطه با حوزه كار آژانس تشكيل مىشود البرادعى بيانيهاى را در رابطه با پرونده هستهاى ايران خواند. وى در ابتداى بيانيه كه براى شورا مىخواند اظهار داشت. آژانس نتوانسته است در مورد مهمترين خبرهاى برنامه هستهاى ايران تحقيق كند و افزود كه آژانس اطلاعات محكمى درباره مواد اتمى اعلام نشده يا فعاليتهاى تسليحاتى ايران در اختيار ندارد. وى ازتهران خواست در ارائه اطلاعات فعالتر باشد، تا آژانس قادر باشد تا پايان سال ٢٠٠٧ م تمام مسايل باقى مانده را روشن نمايد (خبرگزارى فارس ٨٦/٩/٢). پس از ارائه گزارش البرادعى بود كه امريكا، روسيه، سه كشور اروپائى و اعضاى جنبش عدم تعهد به بيان رويكردهاشان در اين اجلاسيه پائيزى پرداختند. در همين حال جنبش عدم در نشست سالانه شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى درباره گزارش مدير كل آژانس در مورد اجراى موافقتنامه پادمان در جمهورى اسلامى ايران بيانيهاى صادر كرد. در اين بيانيه آمده است كه آژانس توانسته نتيجه گيرى نمايد كه پاسخهاى ارايه شده از سوى ايران در مورد برنامه گذشته سانتريفيوژها با يافتههاى آژانس مطابقت دارد.
در همين حال »على اصغر سلطانيه« نماينده ايران در آژانس بينالمللى انرژى اتمى در جلسه پائيزى شوراى حكام رويكرد و واكنش خاصى به گزارش البرادعى داشت. نماينده ايران در شوراى حكام از شوراى امنيت خواست كه به دخالتهاى خود در مورد پرونده هستهاى ايران پايان دهد. شوراى امنيت تاكنون به خاطر بىتوجهى مقامات هستهاى ايران به اتمام حجتهاى اين نهاد خواهان اعمال فشار بيشتر به تهران است.
انتخاب دو وزير جديد كابينه
دو وزير پيشنهادى رئيس جمهور احمدى نژاد براى گرفتن راى اعتماد روز چهار شنبه ٢٢ آبان ماه به مجلس رفتند تا از نمايندگان مجلس راى اعتماد بگيرند. على اكبر محرابيان وزير پيشنهادى صنايع و غلامحسين نوذرى وزير پيشنهادى نفت بودند. على اكبر محرابيان كارشناس مهندسى ساختمان و از همفكران رئيس جمهور مىباشد. وى يكى از معاونان احمدى نژاد در استاندارى اردبيل بود و بعداً از مشاوران وى در شهردارى تهران. محرابيان از چهرههاى نزديك به جريان اصولگرائى مىباشد كه توانست درمجلس شوراى اسلامى با ١٧٤ راى موافق، ٤٩ راى مخالف و ١٨ راى ممتنع وارد كابينه وزراء شود. از مخالفان وى در مجلس مىتوان به مختار وزيرى نماينده كهنوج، ناصرى و على سرفراز يزدى نماينده مشهد اشاره كرد. عدم تجربه كافى، مرتبط نبودن مدرك تحصيلى وى با وزارتش و سوابق كارى وى در وزارت صنايع از دلايل مخالفت اين نمايندگان بود. عفت شريعتى و على اكبر آقاى از موافقان محرابيان بودند كه در پاسخ به رشته تحصيلىاش اظهار داشتند. رشته تحصيلى وى مرتبط با صنعت است. وزير پيشنهادى وزارت صنايع پس از شنيدن نظرات موافقان و مخالفانش به تشريح برنامههاى خود پرداخت .
غلامحسين نوذرى ديگر وزير پيشنهادى احمدى نژاد بود كه توانست با ٢١٧ راى موافق، ٢٠ رأى مخالف و ٩ راى ممتنع به كابينه راه پيدا كند. جعفر آئين پرست نماينده مهاباد و على معلمى نماينده مردم ميناب از مخالفان وى و احمدناطق نورى از موافقان نوذرى در مجلس شوراى اسلامى بودند. بدين ترتيب احمدى نژاد توانست براى دو وزير مهم و كليدى در كابينهاش از مجلس شوراى اسلامى راى اعتماد بگيرد.
سفر رئيس جمهور به بحرين و عربستان سعودى
سفر رئيس جمهور به دو كشور بحرين و عربستان سعودى از ديگر اخبار مهم دو هفته اخير در ايران مىباشد. اين سفر در آستانه برگزارى سومين اجلاسيه كشورهاى صادر كننده نفت (اوپك) صورت گرفت. احمدى نژاد در بحرين در مورد استقبال پادشاه ،نخست وزير وليعهد و چند تن از مقامات در منامه قرار گرفت. قابل ذكر است اين سفر در حالى صورت گرفت كه روابط ايران وبحرين در چند ماه اخير دچار تنش شده است؛ لذا به نظر مىرسد سفر رئيس جمهور با هدف عادى سازى روابط ميان دو كشور باشد كه طى ماههاى اخير تيره شده است. بحرين از متحدان كليدى امريكا در خليج فارس است و امريكا در اين كشور پايگاه نظامى دارد.
رئيس جمهور ايران بعد از ديدار از بحرين به رياض رفت تا در سومين نشست سران اوپك شركت نمايد.
٢. تحولات سياسى جهان
كاهش خشونتها در عراق
كاهش خشونتها در عراق يكى از رويدادهاى مهم اين كشور در هفتههاى اخير مىباشد. نورى المالكى نخست وزير عراق اعلام كرد، عملياتهاى تروريستى در اين كشور از اواخر سال گذشته ميلادى كه از شدت زيادى برخوردار بود اكنون كاهش قابل توجهى داشته است. به گزارش خبر گزارى آسوشيتدپرس نخست وزير عراق گفت: عملياتهاى تروريستى نظير خودروهاى بمب گذارى شده و حملات انتحارى به سبك شبكه القاعده در عراق، ٧٧ درصد كاهش يافته است وى افزود: كاهش خشونتها در اين كشور نشان دهنده اين موضوع است كه خشونتها و درگيريهاى فرقهاى شيعه و سنى از بغداد رخت بربسته است. در همين حال ارتش امريكا و پليس عراق از كاهش خشونتها در اين كشور خبر دادند. ارتش آمريكا با انتشار بيانيهاى اعلام كرد كه براى سومين ماه پياپى خشونتها و درگيريها در اين كشور سير نزولى داشته است، به گزارش بى بى سى اين ارتش به استراتژى جديد خود براى از بين بردن خشونتها اشاره كرده است. جلب حمايت از قبايل سنى و شيعه، تحت پيگرد قرار دادن افراطيون مذهبى، همكارى با مردم محلى از جمله استراتژى ارتش امريكا در ماههاى اخير مىباشد. در ارتش امريكا آمده است مجموع حملات شورشيان نسبت به دو ماه گذشته ٥٠% كاهش يافته و همچنين حملات غير مستقيم شورشيان به نيروهاى نظامى امريكائى به كمترين حد خود رسيده است. قابل الذكر هر چندكه ارتش امريكا، المالكى و پليس عراق از كاهش خشونتها خبردادهاند، ولى در ماههاى اخير پليس بصره از خشونت عليه زنان اين شهرخبرداده است. افراد تندرو مذهبى زنان را به دليل بوششان موردحمله قرار مىدهند و آنان را مىكشند. در شهر بصره پوسترها تهديدآميز بر ديوارها مىچسبانند كه روى آنها نوشته شده است يا حجاب يا مجازات البته زنان عراقى در چار چوب قانون اساسى مىتوانند هر چه كه دوست داشته باشند بپوشند. در همين رابطه، پليس بصره مىگويد اين بخشى از وضعيت عمومى امنيتى بصره است كه در حال بهتر شدن مىباشد. قابل ذكر است تا به حال ٤٢ زن در طى دو ماه اخير در بصره كشته شدهاند. لذا در شهر موصل عراق هم مواردى از كشتار زنان ديده شده است. گفته مىشود كه هويت عاملان اين حملات مشخص نيست. البته وجود قبيلهاى و وجود شبه نظاميان تندرو مىتواند باعث اين حملات شود. در همين راستا، در ماههاى گذشته علماى مذهبى هم مورد تعرض اين شبه نظاميان قرار گرفتهاند و چند نماينده آيت الله سيستانى و چند نماينده احزاب مختلف دينى كشته شدهاند.
از خبرهاى مهم ديگر مربوط به عراق بازگشت پناهندگان عراقى به كشورشان، بازگشت وزيران سنى عراق به دولت المالكى، مخالفت امريكا با اجراى حكم اعدام سه مقام سابق عراق، اختلاف دولت مركزى عراق با دولت خود مختار كردستان اين كشورو اتهامات مجدد مقامات امريكائى به ايران مىباشد.
گفته مىشود روزانه هزار پناهنده عراقى به كشورشان بازمى گردند. بيشتر اين پناهندگان در زمان جنگ عراق به دو كشور سوريه و اردن رفتهاند. دليل بازگشت اين پناهندگان تمام شدن پولشان، عدم صدور مجوز ازطرف دولت سوريه و افزايش امنيت در شهرهاى عراق خصوصاً شهر بغداد مىباشد. درهمين راستا مقامات دولت عراق امكاناتى را براى بازگشت اين افراد در نظر گرفتهاند در همين حال، به گزارش شبكه خبرى بى. بى. سى واكنش كميسار عالى سازمان ملل متحد به اين مسأله احتياط آميز بوده است و اين كميسار اعلام كرده كه مسأله آورگان عراقى مسأله پيچيدهاى است و اطلاعات معتبر و كافى در اين زمينه وجود ندارد. قابل الذكر كه كميسار عالى در امور پناهندگان سازمان ملل متحد هنوز براى بازگشت اين پناهندگان اقدام خاصى انجام نداده است و هم اكنون بار بيشتر مسئوليت اين افراد به دوش دو كشور سوريه و اردن مىباشد. بيشتر تعداد پناهندگان عراقى در اين دو كشور مىباشند در همين راستا، سوريه يك و نيم ميليون پناهنده عراقى را در خود جاى داده است. لازم به ذكر است كه هفت ماه قبل كميسار عالى امور پناهندگان سازمان ملل متحد فراخوانى براى كمك به اين پناهندگان صادر كرد. به گزارش كميسارياى عالى با دريافت اين كمكها هنوز وضعيت پناهندگان عراقى بحرانى است وجهان بايد براى كمك به آنها بيشتر تلاش كند.
جبهه التوافق عراق و دولت عراق در خصوص بازگشت وزيران سنى با يكديگر به توافق رسيدهاند.به گزارش روزنامه الحيات، دو طرف با تشكيل كميتههائى مشترك براى بررسى بازگشت وزيران سنى عضو و اين جبهه به كابينه المالكى موافقت كردهاند. البته جبهه التوافق شروطى را براى بازگشت به كابينه دارد از جمله: عفو زندانيان عضو اين جبهه از سوى نورى المالكى، گسترش چهارچوب مشاركت سياسى و اينكه جبهه التوافق شريكى مؤثر در تصميمات سياسى باشد نه شريكى تكميلى (اعتماد ٨٦/٨/٢٨) شش ماه پيش شش وزير جبهه التوافق كابينه نورى المالكى را ترك كردند. البته خروج اين شش وزير به دنبال خروج شش وزير شيعه جريان صدر و يك وزير مستقل از كابينه دولت عراق صورت گرفت. قابل ذكر است نورى المالكى با خروج اين وزيران از كابينهاش تحت فشار زيادى قرار گرفت. بعضى از تحليلگران معتقدند كه نخست وزير عراق به همين دليل اشتباهاتى را اتخاذ كرده است. بنابراين جبهه التوافق اعلام كرد براى جلوگيرى از اين اشتباهات و همچنين دوركردن عراق از تنش، وزيران خود را به كابينه برگرداند.
هزينه واقعى جنگ در عراق و افغانستان دو برابر هزينه اعلام شده از سوى مقامات امريكايى مىباشد. اين هزينه با در نظر گرفتن هزينههاى جانبى اين دو جنگ يك تريليون و سيصد ميليارد دلار بوده است. دموكراتهاى امريكايى اعلام كردهاند كه هزينه جنگ عراق درده سال آينده به سه تريليون و ده ميليارد دلار خواهد رسيد. يكى از نمايندگان دموكرات كنگره امريكا اظهار داشت: فشارهاى مالى جنگ امريكا، امريكا را به چين، مكزيك و عربستان مقروض كرده است. به گزارش شبكه خبرى بى بى سى جنگ عراق و افغانستان براى هر خانوار چهار نفره امريكائى ٢٠/٠٠٠ دلار هزينه برده است دموكراتها مىگويند بودجه جنگ عراق و افغانستان تا سال ٢٠٠٨ معادل ارائه بيمه درمانى مجانى به ٤٥ ميليون امريكائى فاقد بيمه درمانى و يا اينكه همه مردم امريكا بتوانند به مدت سيزده ماه به خودروهايشان بنزين مجانى بزنند. لازم به ذكر است كه هر جنگ براى مردم آن كشور هزينه بردار است. و مردم بايد متحمل هزينههاى آن باشند. لذا فشارهاى وارده اقتصادى و روانى ناشى از جنگ، بر مردم باعث نارضايتى مردم آن كشور شده كه اين مسأله باعث بحران در جامعه مىشود.
در روزهاى اخير اختلاف بين دولت مركزى عراق و دولت خود مختار كردستان بالا گرفته است حسين شهرستانى وزير نفت دولت عراق با انتقاد از اقدام دولت خود مختار كردستان براى بستن قراردادهاى نفتى با چند شركت خارجى باعث ناخشنودى دولت كردستان عراق شده تا به حال پانزده قرارداد نفتى بين شركتهاى خارجى و دولت كردستان عراق منعقد شده است.قانون اساسى عراق اجازه نمىدهد استانهاى خود اقدام به توليد و صدور نفت بكنند، بلكه اين اقدامات بايد زير نظردولت مركزى عراق انجام شود.
ممانعت دولت امريكا از اجراى حكم اعدام سه مقام سابق (بعث) عراقى موجب انتقاد نورى المالكى نخست وزيردولت عراق شده است. سفارت امريكا اعلام كرده است كه نيروهاى امريكايى تا پيش از تعيين اختلافات قضائى على حسن مجيد معروف به على شيميايى و دو تن از همفكران صدام آنها را تحويل نخواهد داد. اين موضوع پس از آن اعلام شد كه نخست وزير عراق اظهار داشت دولت عراق مصمم به اجراى حكم محكوم شدگان عمليات انفال است. مالكى از اين اقدام دولت امريكا ابراز تأسف كرد. دادگاه عراق على شيميايى، سلطان هاشم و حسين رشيد التكريتى را به حكم اعدام محكوم كرده است. پرونده انفال درباره رسيدگى به جريان نسل كشى كردهاى عراقى در حلبچه است كه كار خود را پس از صدور حكم اعدام صدام حسين، براى اجراى عدالت در دادگاه عالى جنايى عراق، آغاز كرد.
در راستاى اتهامات مقامات امريكايى عليه ايران، ارتش امريكا انفجار مرگبار بازار پرندگان شهر بغداد را به ايران نسبت داده است. اين انفجار يكى از مرگبارترين انفجار در ماههاى اخير در بغداد ميباشد. در همين راستا چهار نفر دستگير شدهاند. ارتش آمريكا اعلام كرده است اين چهار نفر اعتراف كردهاند كه با حمايت ايران دست به اين انفجار زدهاند. مقامات ايرانى همواره اين اتهامات را درموردكمك تسليحاتى و آموزشى به شورشيان عراقى رد كردهاند، اين در حالى است كه ايران و آمريكا بزودى بر سر مسأله كمك به مردم عراق و امنيت و ثبات در عراق به مذاكره مىپردازند. لازم به ذكر است كه اين چهارمين دوره مذاكره ايران و امريكا در مورد بحران عراق مىباشد.
ادامه تحولات سياسى در پاكستان
پرويز مشرف در حاليكه هنوز پست رياست جمهورى ورياست ارتش را بعهده دارد اعلام كرده است كه انتخابات تا پيش از نهم ژانويه در اين كشور برگزار مىشود. موضوع انتخابات پارلمانى، بر كنارى مشرف از رياست ارتش و اعلام وضعيت فوقالعاده در اين كشور از مهمترين تحولات سياسى پاكستان در هفتههاى اخير بوده است.
ژنرال پرويز مشرف رئيس جمهور پاكستان در سال ١٩٩٩ ميلادى طى يك كودتاى بدون خونريزى و خشونت عليه حكومت نواز شريف قدرت را در اين كشور به دست گرفت. بحران سياسى اين كشور از زمانى آغاز شد كه بى نظير بوتو رهبر حزب مردم كه در تبعيد بسر مىبرد با حمايت امريكا وارد پاكستان شد. مشرف در ١٢ آبان ماه گذشته به گفته خود دو تصميم سخت گرفت. اعلام وضعيت فوقالعاده و تعليق قانون اساسى.! وى در همين حال محمد افتخار جودرى رئيس دادگاه عالى پاكستان را بر كنار، رسانههاى مستقل و غير دولتى را توقيف و تعدادى از مخالفان سياسى خود را از جمله حقوق دانان، وكلا و روزنامه نگاران كه بين ٢٥٠٠ تا ٣٥٠٠ نفر بودند دستگير و روانه زندان كرد. اين ژنرال پاكستانى روز پنجشنبه ٢٤ آبان ماه پارلمان را منحل كرد. براساس جدول زمانى از پيش مشخص شده درپايان دوره پنج ساله مجلس آن را منحل كرد. مشرف يك دولت انتقالى را با رياست مجلس سناى اين كشور تشكيل داد. »محمد ميان سومر« رئيس سناى پاكستان كه مورد حمايت و پشتيبانى مشرف است به عنوان رئيس جديد دولت موقت اين كشور سوگند ياد كرد. در همين راستا ليست بيست و چهار وزير خود را معرفى و زمان برگزارى انتخابات را در پاكستان روز هيجدهم دى ماه اعلام كرد.
در انتخابات آينده پاكستان براى مجلس ملى ٢٧٢، مجلس ايالتى پنجاب ٢٩٧، مجلس ايالتى سند ١٣٠، مجلس ايالتى سرحد ٩٩ و مجلس بلوچستان ٥١ نماينده انتخاب خواهند شد. لازم به ذكراست كه رئيس جمهور پاكستان اقدام اخير خود را در راستاى احياى دموكراسى در اين كشور اعلام كرده است.
در پى بحران سياسى پاكستان »جان يونته نگرو« معاون وزير امور خارجه امريكا وارد اسلام آباد پايتخت پاكستان شد. وى با پرويز مشرف، خانم بى نظير بوتو و معاون ستاد ارتش اين كشور ديداروگفت و گو كرد. گفته مىشوداولين اقدامى كه نگرو در پاكستان انجام داد گفت و گوى تلفنى با خانم بوتو بود تا بتواند نقطه نظرات بوتو و ژنرال مشرف را به يكديگر نزديك كند. اين مسأله نشان داد كه معاون وزير امور خارجه امريكا مىخواهد بين نظرات خانم بوتو و آقاى مشرف پلى ايجاد نمايد و نقطه نظرات دو طرف را به يكديگر بازگو كند. در همين راستا، خانم بوتو بعد از گفت و گوى تلفنى كه با نگرو داشت گفت: در اين صحبتها نكته جديدى نبود. وى ادامه داد كه ملت پاكستان خواهان استقرار دموكراسى در اين كشور هستند نه ادامه ديكتاتورى.
معاون وزير امور خارجه امريكا در ديدارى كه با پرويز مشرف داشت سخنان بوش رئيس جمهور امريكا را به وى منتقل كرد و مشرف هم دلايل وضعيت اضطرارى را براى نگرو تشريح كرد. جان يونته نگرو در مصاحبهاى كه در پايان سفرش به پاكستان داشت اعلام كرد، اگر مشرف وضعيت فوقالعاده حاكم بر پاكستان را لغو نكند امريكا كمكهاى نظامى خود رابه اين كشور كاهش خواهد داد. لازم به ذكر است، مسألهاى كه امروزه دولت بوش را از جانب پاكستان نگران كرده سلاحهاى هستهاى اين كشور و وجود تندروهاى مذهبى پاكستان مىباشد. در همين راستا، روزنامه »نيويورك تايمز« نوشت: آمريكا طبق برنامه محرمانه حدود يكصد ميليون دلار براى حفاظت از تسليحات هستهاى پاكستان به اين كشور كمك كرده است. البته وزارت امورخارجه پاكستان با انتشار بيانيهاى ضمن تائيد همكارى هستهاى با امريكا، هرگونه كمك مخفى اين كشور براى حفاظت از سلاحهاى هستهاى پاكستان را تكذيب كرد. اين در حالى است كه نگرو براى مذاكره وارد پاكستان شده بود .
معاون وزير امور خارجه امريكا كه پس از ديدار با پرويز مشرف سخن مىگفت برنقطه نظر امريكا براى خاتمه دادن به وضعيت فوقالعاده تأكيد داشت. در همين راستا، پرويز مشرف هزاران نفر از وكلا و ديگر فعالان سياسى را كه تحت مقررات وضعيت اضطرارى دستگير شده بودند را آزاد كرد. به نظر مىرسد فشارهاى بين المللى به پرويز مشرف و تقاضاهاى داخلى باعث شده است كه وى واكنش مثبت نشان بدهد، اما وضعيت اضطرارى همچنان برقرار است. مشرف در مصاحبهاى با شبكه خبرى بى بى سى اظهار داشت: دليلى نمىبيند كه اين وضعيت اضطرارى انتخابات را تحت تأثير قرار دهد. وى مىگويد نمىدانم وضعيت فوقالعاده چه تضادى با انتخابات دارد. رئيس جمهور پاكستان شرايط فوقالعاده را براى حفظ مقررات لازم مىدانسته و مىگويد اين شرايط براى آن است كه مىخواهيم مانع اغتشاش در روند انتخابات شويم. در هيمن حال مشرف از خانم بوتو خواست تا به آنچه او سياست آشوب خوانده خاتمه دهد و به جاى آن توجه خود را به انتخابات معطوف كند.
رئيس جمهور پاكستان روز پنجشنبه ١ آبان ماه آخرين مجوز قانونى دادگاه عالى پاكستان را براى احراز مقام رياست جمهورىاش بدست آورد. به اين ترتيب راه را جهت كنارهگيرى وى از رياست ارتش هموار ساخت. در همين حال دادگاه عالى پاكستان اقدام مشرف مبنى بر اعلام وضعيت اضطرارى در اين كشور را قانونى اعلام كرد.
در راستاى اقدامات ژنرال پرويز مشرف در پاكستان اجلاسيه كشورهاى مشترك المنافع در »كلامپلا« پايتخت اوگاندا تصميم گرفت، تا زمانى كه دموكراسى به پاكستان باز گشته است، پاكستان را خارج از سازمان كشورهاى همسو (مشترك المنافع) نگه دارند. »ميليبند« وزيرامور خارجه انگلستان در اين اجلاسيه در طى يك سخنرانى گفت: پرويز مشرف به شرايط و در خواستهايى كه از سوى كشورهاى همسو تعيين شده بود توجهى نكرده وبراى تحقق آنها اقدامى اتخاذ نكرده است. وى ادامه داد وضعيت اضطرارى همچنان در پاكستان برقرار است و شرايط حاكم براى اين كشور مناسب نيست. قانون اساسى به تعليق درآمده، زندانيان سياسى آزاد نشدهاندو دموكراسى برقرار نشده است، ميليبند افزود هرزمان كه در پاكستان ثبات و دموكرسى برقرار شود، اين كشور مىتواند به سازمان كشورهاى مشترك المنافع باز گردد. لازم به ذكر است كه اين دومين تهديدكشورهاى مشترك المنافع عليه پاكستان از زمان به قدرت رسيدن مشرف است كه به دليل مقاومت در برابر خواستهاى جهانى براى لغو حكومت اضطرارى روبرو شده و عضويتش در اين سازمان به حالت تعليق درآمده است.
تحولات سياسى لبنان و فلسطين
١. انتخابات رياست جمهورى در لبنان
بيروت پايتخت لبنان در هفتههاى اخير شاهد رفت و آمدهاى ديپلماتيك زيادى بوده است. »كوشنر« وزير امور خارجه فرانسه، »ماسيمو والما« وزير امور خارجه ايتاليا، »ميگل آنخل موراتينوس «وزير امور خارجه اسپانيا و محمد و موسى« دبير كل اتحاديه عرب براى حل و فصل انتخابات رياست جمهورى لبنان در هفته گذشته ميهمان بيروت بودهاند. اين سه وزير در بيروت تاكيد كردند كه تلاش هاشان براى رسيدن به توافق جهت حل و فصل اين مسأله به جائى نرسيده است در همين راستا، »بان كى مور« دبير كل سازمان ملل متحد به منظور نزديك كردن مواضع گروههاى مختلف لبنانى به بيروت سفر كرد، تا با سران احزاب مختلف ديدار و گفت و گو داشته باشد. وى در جريان اين ديدار از احزاب مختلف لبنان خواست كه رئيس جمهور كشورشان را بر اصل توافقى و يك الگوى مشخصى انتخاب كنند. دبير كل سازمان ملل متحد در اين سفر فؤاد سينيوره نخست وزير لبنانى ديدار داشت. بان كى مرر بعد از ديدار با فؤاد سينيوره اظهار داشت برگزارى يك انتخابات عادلانه و براساس اصول دموكراتيك و اصول قانون اساسى لبنان بنا نهادن سنگ اولى براى ساخت لبنانى آزاد و دموكراتيك است. وى در رابطه با دادگاه رفيق حريرى اظهار داشت اين مسأله هرگز قابل چشم پوشى نيست و ما در جهت تسريع اين پرونده تلاش خواهيم كرد.
بعد از تلاشهاى ديپلماتيك فراوان براى به توافق رسيدن احزاب مختلف در لبنان براى انتخاب رئيس جمهور اين كشور، پارلمان لبنان روز جمعه ٢ آذرماه نتوانست جانشين »اميل لحود« رئيس جمهور را تعيين نمايد و اين مسأله به آخر ماه ميلادى جارى موكول شد. براساس قانون اساسى لبنان رئيس جمهور بايد با رأى دو سوم نمايندگان انتخاب شود اما اگر امكانپذير نشد در مراحل بعدى مىتوان با راى نصف به علاوه يك انتخاب شود. گروه اكثريت (حريرى) از مجموع ١٢٨ نماينده در پارلمان ٦٨ نماينده دارد و اين در حالى است كه حد نصاب لازم براى تشكيل جلسه پارلمان بايد دو سوم نمايندگان يعنى حداقل ٨٦ نماينده باشد.
از آنجائيكه رئيس جمهور لبنان بايد از طرف نمايندگان مجلس انتخاب شود لذا، بن بست سياسى طرفين و عدم توافق احزاب در اين كشورباعث شد كه رأىگيرى روز جمعه به تعويق بيافتد. جلسه روز جمعه پارلمان لبنان نشان داد كه تلاشهاى كوشنر وزير امور خارجه فرانسه به جائى نرسيده است. عدم توافق احزاب بر سر مسأله انتخاب رئيس جمهور در اين كشور احتمال دارد باعث بحران سياسى در اين كشور شود.
رياست جمهورى اميل لحود رئيس جمهور لبنان روز جمعه ٢ آذر ماه به پايان رسيد و اين كشور در حال حاضر بدون رئيس جمهور است.
٢. كنفرانس آناپوليس
دولت امريكا از چندين كشور و سازمانهاى مختلف جهان براى حضورشان در كنفرانس »آناپوليس« دعوت بعمل آورده است. از جمله اسرائيل، فلسطين ،سازمان ملل متحد، عربستان سعودى و سوريه .هدف از اين كنفرانس از سرگيرى مذاكرات براى تشكيل كشور فلسطينى است. اين كنفرانس يك روزه است و اولين نشست بزرگ و بين المللى خاورميانه در طول هفت سال گذشته محسوب مىشود. كنفرانس آناپولس در شهر آناپوليس ايالت مريلند امريكا برگزار مىشود.
براى برگزارى اين كنفرانس يك روزه، ماهها رهبران عربى و غربى گفت و گوها و ديدارهائى با يكديگر داشتهاند. سفر بعضى از روساى جمهور عرب به قاهره، طرح تونى بلرنماينده كميته چهار جانبه صلح خاورميانه ،ديدارهاى اولمرت نخست وزير اسرائيل با محمود عباس رئيس تشكيلات خود گردان فلسطين، سخنرانى كاندوليزا رايس در مراسم افتتاحيه مجمع سالانه جوامع متحد يهود در همين راستا بوده است.
در جريان گفت و گوهاى سران خاورميانه براى آماده سازى كنفرانس آناپولس اولمرت نخست وزير اسرائيل ديدارى با حسنى مبارك رئيس جمهور مصر داشت. در اين ديدار مقامات مصرى اعلام كردن براى شركت در اين كنفرانس شروطى را دارند از جمله تعيين سرنوشت سرزمينهاى اشغالى و توقف ساخت و ساز شهركهاى يهودىنشين كه طرف اسرائيلى بايد براى تحقق آنها تعهد بدهد.در همين راستا سولانا براى آماده سازى كنفرانس آناپوليس به اريحا رفت و ابراز اطمينان كرد كه صلح ميان اسرائيل و فلسطين تا نه ماه ديگر تحقق مىيابد.
در سفرى كه تونى بلر نماينده ويژه كميته چهار جانبه صلح به بيت المقدس داشت طرحى را در راستاى تحقق صلح در اين منطقه ارائه كرد. وى در سخنرانى خود براى رسيدن به صلح به سه مورد اشاره كرد: ١. ديدگاه سياسى شفاف ٢.كشور مستقل فلسطينى ٣. ايجاد توانائى براى نهادهاى فلسطينيان براى تشكيل يك حكومت. گفته مىشود طرح بلر يك طرح اقتصادى و تجارى است با هدف احياى اقتصاد فلسطينيان. بخش عمده اين طرح براى پروژه عمرانى در منطقه فلسطين مىباشد كه براى دهها هزار نفر موقعيت شغلى ايجاد مىكند. اين طرح در راستاى كنفرانس صلح خاورميانه است.
در راستاى برگزارى كنفرانس آناپوليس و در جهت آماده سازى فلسطينيان براى شركت در اين كنفرانس بزرگ است. محمود عباس رئيس تشكيلات خود گردان فلسطين چندين بار راهى قاهره شد تا به همراه شاه اردن و حسنى مبارك آخرين رايزنىها را داشته باشد. در همين حال ارتش رژيم صهيونيستى با نزديك شدن به زمان برگزارى اين نشست فشار خود را برساكنان نوار غزه كه ١/٥ ميليون نفر مىباشنداز يك طرف و مبارزان جبهه اسلامى و گروه حماس دركرانه باخترى افزايش داده است. لازم به ذكر است كه در آخرين ديدار اولمرت نخست وزير اسرائيل و محمود عباس رئيس تشكيلات خود گردان فلسطينى عباس از اولموت خواسته كه براى نشان دادن حسن نيست خود دو هزار اسير فلسطينى را آزاد كند و همچنين بر جدول زمان بندى در كنار تشكيل دو كشور فلسطينى و اسرائيلى پاى بند باشد .اما اسرائيل هيچ تعهدى را قبول نكرده است و اعلام كرد كه مذاكره واقعى بعد از كنفرانس آناپوليس مىباشد البته مقامات اسرائيلى در جهت برگزارى كنفرانس صلح خاورميانه و نشان دادن حسن نيت خود به فلسطينيان ٤٠٠ اسير فلسطينى را آزاد كرده، پستهاى بازرسى غير قانونى در كرانه باخترى را برچيده و وعده توقف شهرك سازى را در كرانه باخترى داده است.
در نشستى كه سران اتحاديه عرب در مصر برگزار كردند، عربستان سعودى اعلام كرد براى شركت در كنفرانس آناپوليس شركت كند. با اين حال وزير امور خارجه عربستان اعلام كرد كه اجازه نمىدهد كه اين كنفرانس نمايشى چون دست دادن با اسرائيل باشد. عربستان سعودى گرچه بيشتر اعلام كرده بود كه در كنفرانس صلح خاورميانه به دليل اينكه اين كنفرانس هيچ نتيجهاى عملى در بر ندارد شركت نخواهد كرد، ولى با دعوت بوش از وى تصميم به شركت در اين كنفرانس كرده است. لازم به ذكر است شركت عربستان سعودى در اين كنفرانس بر اعتبار آن مىافزايد.
كاندوليزا رايس وزير امور خارجه امريكا كه در مراسم افتتاحيه مجمع سالانه »جوامع متحد يهود« در نشويل امريكا سخن مىگفت، تصريح كرد اسرائيلىها بايدخود را آماده فداكارى دشوار و خطرناكى در جريان مذاكرات آتى صلح با رهبران فلسطينى بكنند. وى ادامه داد كه فلسطينيان هم بايد در اين ميان آماده ايثار و فداكارى باشند. وى افزود آنچه كه در آناپوليس به بحث گذاشته خواهد شد چيزى جز آينده خاورميانه نيست. خانم رايس در يك سخنرانى ديگر اظهار داشت كه اين كنفرانس در جهت ايجاد يك دولت مستقل فلسطينى و امنيت اسرائيل ميباشد، البته ساير موضوعات هم مىتواند موردبررسى قرار گيرد. لازم به ذكر است كه مقامات امريكائى براى موفقيتآميز بودن اين كنفرانس تلاش زيادى مىكنند.بعضى ازتحليل گران معتقدند كه اين كنفرانس خود موفقيتى محسوب نمىشود بلكه بايد آغازى براى تلاشهاى ديپلماتيك صلح خاورميانه باشد لذا، اين كنفرانس را سكوى پرش براى حل موضوع صلح در خاور ميانه مىدانند.
پيش بينىها در مورد كنفرانس آناپولس مثبت نيست و مهمترين نقطه ضعف آن عدم حضور حماس دراين كنفرانس مىباشد. حماس كه از شش ماه پيش كنترل منطقه غزه را در دست دارد هرگونه توافقى را بدون در نظر گرفتن حماس ناقص و غير عملى مىداند و معتقد است كه يك گروه اقليت دارد با اسرائيل سازش مىكند و نه كل مردم فلسطين. لازم به يادآورى است كه آنچه در اين نشست يك روزه اتفاق مىافتد مهم نيست بلكه اتفاقات قبل و بعد از اين كنفرانس داراى اهميت مىباشد.
سومين نشست عضو سران اوپك
سومين نشست سران كشورهاى عضو اوپك با شركت سيزده عضو آن روز شنبه ٢٦ آبان ماه در رياض پايتخت عربستان سعودى برگزار شد. اين نشست در حالى برگزار شد كه قيمت هر بشكه نفت به ١٠٠ دلار رسيده است و كشورهاى خريداراين ماده سياه انتقادات زيادى نسبت به افزايش قيمت نفت داشتند. اين اجلاسيه به دليل حضورسران عضور اين سازمان از اهميت ويژهاى برخوردار بود. در اين نشست گفت و گو درباره افزايش قيمت نفت بسيار داغ گزارش شده است.
رؤساى جمهور سيزده كشور عضو اوپك شنبه وارد رياض شدند و مورد استقبال »ملك عبدالله بن عبدالعزيز« پادشاه اين كشور قرار گرفتند. در همين راستا رئيس جمهور ايران در اين نشست شركت كرد. احمدى نژاد پس از مراحل افتتاحيه در جمع خبرنگاران حاضر شد و به سؤالات آنها پاسخ داد. از حمله سؤالاتى كه از وى شد درباره سقوط ارزش دلار بود. وى پاسخ داد »اين كه دلار نيست، كاغذ است«. احمدى نژاد در قسمتى ديگر از مصاحبهاش در رابطه با قيمت نفت اظهار داشت كه قيمت كنونى نفت با قيمت واقعى آن فاصله دارد. قابل ذكر است بعضى از اعضاى اوپك معتقدند كه قيمت كنونى نفت با قيمت واقعى آن فاصله دارد.
رئيس جمهور ايران در سخنرانى خود در اجلاسيه اوپك چند پيشنهاد را براى بهبود وضع انرژى در جهان ارائه كرد. تدوين برنامه جامع براى توليد و مصرف و صيانت از ذخاير، مقاومت در برابر تقاضاهاى فزاينده و حفظ منابع، طراحى ساز وكار پولى و مالى مناسب از جمله تأسيس بانك و تقويت صندوق اوپك، بهرهگيرى از ابزارهاى جديد تشكيل بورس نفت و تشكيل منظم نشست سران اوپك.
ديگر سخنرانان اين اجلاسيه رئيس جمهور اكوادور و رئيس جمهور ونزوئلا بودند كه در رابطه با نقش سياسى اوپك سخنرانى كردند. چاوز اظهار داشت كه جنبه سياسى نفت را بايد رعايت كنيم و بگذاريم كه سازمان سياسى باشد. رئيس جمهور اكوادور هم طى يك سخنرانى يك چنين پيشنهادى را مطرح كرد ولى گفت كه چنين پيشنهادى عملى نيست چون اوپك هميشه سعى كرده بيشتر جنبه اقتصادى و تجارى نفت تأكيد داشته باشد تا جنبه سياسى آن. لازم به ذكر است مطرح بودن جنبه سياسى اوپك بحث جديدى نيست و در دو اجلاسيه قبلى سران اوپك بر جنبه سياسى اين سازمان تأييد كردهاند.
ازمسائل مهم مورد بحث در اجلاسيه اوپك تلاش اين سازمان براى گرمايش زمين تاكيد براهميت صلح و ثبات نفت و توليد نفت به اندازه كافى بود.
سازمان كشورهاى صادر كننده نفت (اوپك) گروهى متشكل از سيزده كشور صادر كننده نفت مىباشند كه در سال ١٩٦١ ميلادى در پى نوسانات شديد قيمت نفت تأسيس شد. اين گروه به منظور توليد و توافق درباره قيمت گذارى اين ماده سياه در بازار جهانى بوجود آمده است. اعضاى اوپك عبارتنداز ايران - اندونزى، اكوادور، ونزوئلا، الجزاير، ليبى، عربستان سعودى، عراق، كويت، قطر، امارات متحده عربى. لازم به ذكر است كنفرانس قبلى اوپك در سال ٢٠٠٠م برگزار شد كه قيمت هر شبكه نفت ١٠ دلار بود.