آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٣ - آشنايى با مركز ترجمه قرآن مجيد به زبان خارجى
آشنايى با مركز ترجمه قرآن مجيد به زبان خارجى
تاريخچه تأسيس
سازمان اوقاف و امور خيريّه, كه همواره سعى خود را در ترويج فرهنگ قرآن و نشر آن مصروف داشته, با يارى خداوند متعال و با همكارى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى, و براى سامان دادن به امر مهم و ارزشمند ترجمه و انتشار مقدس ترين ميراث مسلمانان در ميان ساير ملل در كنار ساير فعاليت هاى قرآنى خود, (مركز ترجمه قرآن مجيد به زبان هاى خارجى) را در سال ١٣٧٣ تأسيس كرد. هدف نهايى اين مركز, ارائه ترجمه اى گويا, سليس و بدور از تحريف قرآن مجيد, به زبان هاى زنده دنيا جهت ميليون ها انسان مشتاقى است كه در انتظارند تا با زبان خودشان حقايق و معارف حقه اسلامى را مستقيماً از كانون وحى درك كنند, به گونه اى كه جنگ هاى فرقه اى و مذهبى در آن راه نيابد و ترجمه خالى از هر گونه تعصّب و شائبه مذهبى باشد.
اهداف و فعاليت ها
(مركز ترجمه قرآن مجيد به زبان هاى خارجى) خوشحال است كه با يارى خداوند متعال و عشق و علاقه و همكارى قرآن دوستان توانسته است گام هاى اوّليه را براى انجام اين امر خطير و خداپسندانه بردارد, كه ذيلاً به آنها اشاره مى شود:
الف. تهيّه ترجمه هاى چاپى قرآن
براى اطلاع و اشراف بر كارهاى انجام شده تاكنون, و به جهت جلوگيرى از اشتباهات گذشتگان و انجام كارهاى محكم, مركز نخست اقدام به تهيه نسخه هاى قرآن مترجَم به زبان هاى خارجى نمود كه تاكنون تعداد آنها به بيش از ١٧٠٠ جلد مى رسد كه توسط ٥٤٦ مترجم به ٧٨ زبان ترجمه شده است.
ب. آرشيو مقالات و بحث هاى نظرى ترجمه قرآن
بدون شك اطلاع از نقدونظرها در مورد ترجمه ها و كيفيّت آنها يكى از اقدامات لازم در اين زمينه است, به همين خاطر تحقيق و جست وجو در مطبوعات داخلى و خارجى پيرامون نقطه نظرهاى ارائه شده در رابطه با ترجمه هاى موجود قرآن و مباحث نظرى ترجمه براى اطلاع از محتويات ترجمه ها و كيفيّت آنها انجام گرفته, كه روى هم تعداد مقالات آرشيو شده در اين زمينه بالغ بر پانصد مقاله به زبان هاى: انگليسى, آلمانى, ايتاليايى, اردو, تركى استانبولى, تركى آذرى, عربى, چينى و فارسى مى باشد.
ج. ايجاد كتابخانه تخصصى ترجمه
در كنار گنجينه قرآن هاى مترجم, كتابخانه هاى تخصصى تشكيل شده با قريب دو هزار جلد اثر در زمينه فرهنگ هاى زبان شناسى, دايرةالمعارف ها, فهرست هاى كتاب شناسى, تاريخ و جغرافياى كشورهاى مختلف در سى زبان كه عبارتند از: فارسى, انگليسى, عربى, آلمانى, اسپرانتو, آذربايجانى, ايتاليايى, فرانسه, تركى استانبولى, روسى, لاتين, بلغارستانى, اسپانيايى, سوئدى, اردو, آلبانيايى, پرتغالى, رومانيايى, ژاپنى, پشتو, كردى, ارمنى, مالايالام, تلوگو, بنگالى, هندى, تاميلى, مراتى, سواحلى و سومالى.
د. شناسايى اساتيد زباندان
از ابتداى كار تاكنون بيش از صد نفر از اساتيد و مترجمين در سى زبان به همكارى دعوت شده اند و هم اكنون مشغول به كار هستند, كه اين كار همچنان ادامه دارد.
هـ. تهيه شناسنامه اجمالى
براى اطلاع از محتويات ترجمه ها چه از نظر صحت و اتقان و چه از نظر شيوايى و رسايى مفهوم آيات و چه از نظر ويرايش و نگارش, براى هر قرآن شناسنامه اى مجزّا تهيه شده كه در آن محورهاى مختلفى مورد ارزيابى قرار گرفته است; از جمله: سوابق مترجم, كيفيت ترجمه, اشراف و اطلاع مترجم به زبان مبدأ و مقصد, منابع مورد استفاده در ترجمه, تعريف و تقريظ ديگران بر آن ترجمه, نقطه نظرها و ديدگاه هاى مترجم, كيفيت چاپ از نظر بى غلط بودن و….
و. ترجمه هاى در دست انجام
مركز هم اكنون ترجمه قرآن را به پنج زبان: انگليسى, فرانسه, روسى, تركى آذرى و تركى استانبولى در دست انجام دارد, كه برخى از آنها تا پايان سال جارى به اتمام خواهد رسيد.
ز. طرح (ترجمه جمعى قرآن مجيد به زبان فارسى)
از آن جايى كه روش مركز در ترجمه بر اساس كار گروهى است, مركز در نظر دارد كه با دعوت از اساتيد صاحب نظر در فنون: صرف, نحو, معانى, بيان, بلاغت, تفسير, فقه, علوم قرآن, لغت و… گروهى را تشكيل دهد تا ترجمه هاى فارسى را از آغاز تاكنون بررسى نموده و نهايتاً دست به ترجمه اى تازه بزند كه ميزان لغزش و اشتباه در آن به حداقل برسد, كه با يارى خداوند مقدمات آن فراهم آمده و گام هايى برداشته شده و اميدواريم به زودى بتوانيم اين مهم را شروع كنيم.
ح. انتشار مجله تخصصى (ترجمان وحى)
براى اطلاع و استفاده همگان از ترجمه هاى مختلف قرآن در سطح جهان و به منظور نقد و بررسى ترجمه هاى موجود در هر زبان, همچنين براى استفاده از نظرات و تجربه هاى محققان, مترجمان و متخصصان در فن ترجمه در سراسر جهان, مركز اقدام به انتشار مجله اى تخصصى پيرامون مباحث نظرى و ترجمه هاى قرآن مجيد نموده كه هم اكنون شماره اوّل آن چاپ و به بازار عرضه شده است.
ط. كتابشناسى جامع ترجمه هاى مخطوط فارسى
به شهادت اسناد و مدارك تاريخى اوّلين ترجمه قرآن مجيد, به زبان فارسى بوده است و ايرانيان با عشق و علاقه وافرى كه به دين مبين اسلام و كتاب آسمانى قرآن داشته اند, همواره به اين امر مقدس همت گمارده اند, امّا متأسفانه تاكنون آمار جامعى نسبت به نسخه هاى مخطوط ترجمه فارسى كه در سراسر جهان و در موزه ها و مراكز مختلف علمى و فرهنگى نگهدارى مى شود ارائه نشده است. با يارى خداوند متعال اكنون در مركز ترجمه قرآن مجيد طرحى در دست انجام است كه حاصل آن شناسايى كليه نسخه هاى موجود از ترجمه قرآن به زبان فارسى است كه در جاى جاى جهان نگهدارى مى شود.
در اين جا فرصت را مغتنم شمرده از كليه عزيزانى كه نسخه اى خطى از ترجمه قرآن مجيد در اختيار دارند تقاضا مى شود با مركز تماس حاصل نمايند تا يك فرم جهت ثبت مشخصات ترجمه برايشان ارسال داريم و در اين كار عظيم و خداپسندانه سهيم باشند.
پيشنهادات
گستردگى و عظمت كار ايجاب مى كند كه براى اتقان و استحكام آن از وجود قرآن پژوهان, صاحب نظران, محققان, مترجمان و مراكز و مؤسساتى كه در سراسر جهان به نوعى در اين زمينه تلاش كرده اند بهره بردارى شود.
لذا ضمن ارج نهادن به كليه كارهاى انجام شده تاكنون, جهت تمركز دادن به كارهاى پراكنده و حصول نتيجه بهتر, اين مركز از پيشنهادات, نظريات و طرح هاى پيشنهادى استقبال كرده و آماده هر نوع همكارى است.
عزيزانى كه نسخه اى از ترجمه قرآن چاپ قديم و يا جديد آن (به هر زبان) در نزدشان موجود است, مناسب است در اين كار خداپسندانه شركت جُسته و با وقف, اهدا و يا فروش آن ما را در رسيدن به اين مطلوب يارى كنند. به اميد روزى كه بتوانيم با هميارى و همكارى قرآن دوستان گامى مؤثر در ترجمه قرآن برداشته و كتابى را كه براى همه بشريت نازل شده و موجب هدايت همه خواهد بود با بيانى شيوا و رسا در اختيار همگان قرار دهيم. ان شاءالله.
آمار اجمالى قرآن هاى مترجم به زبان هاى خارجى موجود در مركز ترجمه قرآن مجيد تا تاريخ ٢٠/٩/١٣٧٦
ترجمه هاى موجود در مركز ترجمه قرآن مجيد
١ـ آسامى/ Asamese
كشورهاى گوينده: هند, بنگلادش
تعداد جمعيت گوينده: ده ميليون
تعداد مسلمان گوينده: دو ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده; محمّد صدرعلى,١٩٧٠م
٢ـ آلبانى/ Albanian
كشورهاى گوينده: آلبانى
تعداد جمعيت گوينده:پنج ميليون
تعداد مسلمان گوينده: چهارميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٤
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٣
اوّلين ترجمه چاپ شده: ح ـ شريف احمدى,١٩٩٢م
٣ـ آلمانى/ German
كشورهاى گوينده: آلمان ـ اتريش ـ سوئيس
تعداد جمعيت گوينده: ١١٨ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود ٢ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١٧
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢٣
اوّلين ترجمه چاپ شده: سلومون شوايگر,١٥٤٧م
٤ـ اردو/ Urdu
كشورهاى گوينده: پاكستان ـ هند
تعداد جمعيت گوينده: ١٥٠ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: صد ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١٧٤
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٤٧٠
اوّلين ترجمه چاپ شده: شاه عبدالقادر دهلوى,١٨٢٩م
٥ ـ ارمنى: Armenian
كشورهاى گوينده: ارمنستان
تعداد جمعيت گوينده: ٥٥٢٧٠٠٠
تعداد مسلمان گوينده: تعدادى كم
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٣
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: ابراهام امير چانجانز,١٩١٠م
٦ ـ ازبكى: Uzbek
كشورهاى گوينده: ازبكستان ـ چين
تعداد جمعيت گوينده: پانزده ميليون و سه هزار
تعداد مسلمان گوينده: پانزده ميليون و سه هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: محمد بن سيد نذير الطرازى: ١٩٥٥م
٧ـ اسپانيايى: Spanish
كشورهاى گوينده: آمريكاى جنوبى ـ كوبا ـ آمريكا و فرانسه
تعداد جمعيت گوينده: ٢٦٦ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: سيصدهزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١٦
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٦
اوّلين ترجمه چاپ شده: خوزه گاربردى روبلس, ١٨٤٤م
٨ ـ اسپرانتو: Esperanto
كشورهاى گوينده: زبان ساختگى بين المللى
تعداد جمعيت گوينده: نامشخص
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: ايتالو چيوسى, ١٩٦٩م
٩ـ امهارى: Amharic
كشورهاى گوينده: اتيوپى
تعداد جمعيت گوينده: پانزده ميليون
تعداد مسلمان گوينده: پنجاه درصد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: سيد محمّد صادق و محمّد حبيب, ١٩٧٢م
١٠ـ اندونزى/ Indonesian
كشورهاى گوينده: اندونزى
تعداد جمعيت گوينده: بيش از ٣٥ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: ٩٥ درصد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١٧
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢١
اوّلين ترجمه چاپ شده: احمد حسن, ١٩٢٨م
١١ـ انگليسى/ English
كشورهاى گوينده: انگلستان, آمريكا, كانادا, استراليا و بيش از ٦٠ كشور جهان
تعداد جمعيت گوينده: ٤٥٠ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود ده ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٤٠
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٩٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: الكساندر راس, ١٦٤٨م
١٢ـ اويغورى/ Uighur
كشورهاى گوينده: ايالات سين كيانگ چين ـ ازبكستان
تعداد جمعيت گوينده: ٧٤٦٤٠٠٠
تعداد مسلمان گوينده: همان تعداد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: شيخ محمّد بن صالح, ١٤١٣ق
١٣ـ ايتاليايى/ Italian
كشورهاى گوينده: ايتاليا, سوئيس, سان ماريو, موناكو, واتيكان
تعداد جمعيت گوينده: چهل ميليون
تعداد مسلمان گوينده: ٢٥٠ هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١١
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٥
اوّلين ترجمه چاپ شده: آندره اريوابنه, ١٥٤٧م
١٤ـ ايرانونى: Ieranon
كشورهاى گوينده: فيليپين
تعداد جمعيت گوينده: پنج ميليون
تعداد مسلمان گوينده: چهار ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: عبدالعزيز باغل
١٥ـ براهوئى/ Brahui
كشورهاى گوينده: پاكستان (ايالات سند و بلوچستان)
تعداد جمعيت گوينده: ١٧١٠٠٠٠
تعداد مسلمان گوينده: همان تعداد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٣
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٤
اوّلين ترجمه چاپ شده: محمود عمر دينپورى, ١٩١٦م
١٦ـ برمه اى/ Bremese
كشورهاى گوينده: برمه
تعداد جمعيت گوينده: ٢٢ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: دو ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: باسين, ١٩٦٩م
١٧ـ بلتى/ Balti
كشورهاى گوينده: پاكستان
تعداد جمعيت گوينده: ٢١٠ هزار
تعداد مسلمان گوينده: همان تعداد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: يوسف حسين آبادى, ١٩٩٥م
١٨ـ بلغارى/ Bulgarian
كشورهاى گوينده: بلغارستان, رومانى, يونان مولداوى و تركيه
تعداد جمعيت گوينده: نه ميليون
تعداد مسلمان گوينده: ده درصد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٣
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: استيفان توموف و باسكولف, ١٩٣٠م
١٩ـ بلوچى/ Balochi
كشورهاى گوينده: ايران, پاكستان (ايالت بلوجستان), افغانستان, هند و تركمنستان
تعداد جمعيت گوينده: پنج ميليون
تعداد مسلمان گوينده: همان تعداد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: حضور بخش مولانا, ١٩١١م
٢٠ـ بوسنيايى/ Bosnian
كشورهاى گوينده: كرواسى, صربستان, بوسنى و هرزگوين
تعداد جمعيت گوينده: بيست ميليون
تعداد مسلمان گوينده: چهار ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٣
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٦
اوّلين ترجمه چاپ شده: ليو بيبراتيچ, ١٨٩٥م
٢١ـ بنگالى/ Bengali
كشورهاى گوينده: بنگلادش, ايالت بنگال هند, سنگاپور
تعداد جمعيت گوينده: ١٦٢ ميليون و هفتاد هزار
تعداد مسلمان گوينده: حدود نود ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٣٤
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٨٨
اوّلين ترجمه چاپ شده: گريش چاندراسن, ١٨٨٦م
٢٢ـ پرتغالى/ Portuguese
كشورهاى گوينده: پرتغال, برزيل, آنگولا, گينه بيسائو
تعداد جمعيت گوينده: ١٧٥ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود سيصد هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٥
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٣
اوّلين ترجمه چاپ شده: بى نام, ١٨٨٢م
٢٣ـ پشتو/ Pashto
كشورهاى گوينده: افغانستان, ايالت سرحد پاكستان
تعداد جمعيت گوينده: ٨٠٥٤٠٠٠
تعداد مسلمان گوينده: همان تعداد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١٢
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢٣
اوّلين ترجمه چاپ شده: بى نام, ١٨٦١م
٢٤ـ پنجابى/ Panjabi
كشورهاى گوينده: هند, بنگلادش, سنگاپور
تعداد جمعيت گوينده: ٢٠٠٠٩٦٧٧
تعداد مسلمان گوينده: پنجاه درصد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١٥
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٣٧
اوّلين ترجمه چاپ شده: حافظ مبارك اللّه, ١٨٧٠م
٢٥ـ تاتارى: Tartar
كشورهاى گوينده: روسيه, افغانستان, چين
تعداد جمعيت گوينده: هفت ميليون
تعداد مسلمان گوينده: همان تعداد
اوّلين ترجمه چاپ شده: نوراللّه حضرت عليقى, ١٩٩٦م
٢٦ـ تاگالوگ/ Tagalog
كشورهاى گوينده: مجمع الجزاير فيليپين
تعداد جمعيت گوينده: ده ميليون و پانصد هزار
تعداد مسلمان گوينده: ده ميليون و پنجاه هزار
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
٢٧ـ تاميل/ Tamil
كشورهاى گوينده: هند (ايالت تاميلنادو), سريلانكا, مالزى, سنگاپور, تايلند, آفريقاى جنوبى
تعداد جمعيت گوينده: ٤٨ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: شش ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١٠
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٣
اوّلين ترجمه چاپ شده: جيب محمّد القاهرى, ١٨٨٤م
٢٨ـ تاؤسوگ/ Tausog
كشورهاى گوينده: فيليپين ـ اندونزى ـ مالزى
تعداد جمعيت گوينده: ٤٩٢هزار
تعداد مسلمان گوينده: نود درصد
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
٢٩ـ تاى/ Thai
كشورهاى گوينده: تايلند, چين, لائوس, ويتنام, سنگاپور
تعداد جمعيت گوينده: بيست ميليون و سى و سه هزار
تعداد مسلمان گوينده: حدود دوميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٥
اوّلين ترجمه چاپ شده: اسماعيل بن يحيى, ١٩٦٩م
٣٠ـ تركمن/ Turkamen
كشورهاى گوينده: تركمنستان, افغانستان, ايران, پاكستان, تركيه
تعداد جمعيت گوينده: سه ميليون و يكصد و سى ويك هزار
تعداد مسلمان گوينده: همان تعداد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: شيخ محمّد آخوند ايشانين, ١٩٩٠م
٣١ـ تركى آذرى/ Azeri
كشورهاى گوينده: آذربايجان, ايران
تعداد جمعيت گوينده: شش ميليون و هفتصد ونود ويكهزار و يكصد وشش
تعداد مسلمان گوينده: حدود ٩٨ درصد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٧
اوّلين ترجمه چاپ شده: احمد كاويانپور, ١٣٦٨ش
٣٢ـ تركى استامبولى/ Turkish
كشورهاى گوينده: تركيه, قبرس
تعداد جمعيت گوينده: ٥٦ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود ٩٥ درصد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٦٥
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١٢٨
اوّلين ترجمه چاپ شده: محمّد تفسيرى عينتابى دباغ زاده, ١٨٤٢م
٣٣ـ تلگو/ Telugu
كشورهاى گوينده: ايالت آندهرا پرديش هند, سنگاپور
تعداد جمعيت گوينده: ٥٥ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: پانزده درصد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٥
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٦
اوّلين ترجمه چاپ شده: چيلكورى نارايانارائو, ١٩٣٨م
٣٤ـ جاوى/ Javanese
كشورهاى گوينده: جاوه, مالزى, اندونزى, سنگاپور
تعداد جمعيت گوينده: ٧٥ميليون و پانصد هزار و هشتصد
تعداد مسلمان گوينده: حدود ٩٥ درصد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٤
اوّلين ترجمه چاپ شده: كياى بِشرى, ١٩٦٧م
٣٥ـ چك/ Czech
كشورهاى گوينده: چك
تعداد جمعيت گوينده: دوازده ميليون
تعداد مسلمان گوينده: پنج هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٤
اوّلين ترجمه چاپ شده: ايگناك وزلى, ١٩٢٥م
٣٦ـ چينى/ Chiness
كشورهاى گوينده: چين, تايلند, تايوان, سنگاپور, مالزى, ويتنام
تعداد جمعيت گوينده: ده ميليارد و هفتاد و هفت ميليون و پانصد و چهل و هشت هزار و يكصد
تعداد مسلمان گوينده: بيست ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٨
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٦
اوّلين ترجمه چاپ شده: تى ژنگ لى, ١٩٢٧م
٣٧ـ دانماركى/ Danish
كشورهاى گوينده: دانمارك, آلمان و گرينلند
تعداد جمعيت گوينده: پنج ميليون و دويست و هشتاد هزار
تعداد مسلمان گوينده: نود هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٣
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: پدرسن, ١٩١٩م
٣٨ـ دَرگا/ Dargwa
كشورهاى گوينده: روسيه (داغستان)
تعداد جمعيت گوينده: ٢٨٧هزار
تعداد مسلمان گوينده: ٢٨٠هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: حميد مصطفى ليوئيچ, ١٩٩٥م
٣٩ـ روسى/ Russian
كشورهاى گوينده: كشورهاى مستقل مشترك المنافع, چين
تعداد جمعيت گوينده: ١٦٠ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود ٢٥ ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١٢
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: پيوترو اسيليويچ پوستنيكوف, ١٧١٦م
٤٠ـ رومانى/ Romanian
كشورهاى گوينده: رومانى, مولداوى, يوگسلاوى سابق, يونان, بلغارستان
تعداد جمعيت گوينده: ٢٥ميلييون
تعداد مسلمان گوينده: هشتادهزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: سلوستر و اوكتاويان ايسرپسكول, ١٩١٢م
٤١ـ زولو/ Zulu
كشورهاى گوينده: آفريقاى جنوبى, لسوتو, مالاوى, موزامبيك, سوازيلند
تعداد جمعيت گوينده: ٨٧٨٠٠٠٠
تعداد مسلمان گوينده: ١٥٠٠٠٠٠
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: مولانا س.م. سيما, ١٩٨٢م
٤٢ـ ژاپنى/ Japanese
كشورهاى گوينده: ژاپن, سنگاپور, تايلند, تايوان
تعداد جمعيت گوينده: ١٢٦ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: دويست هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٦
اوّلين ترجمه چاپ شده: كن ايچى ساكاموتو, ١٩٢٠م
٤٣ـ سرائيكى/ Siraiki
كشورهاى گوينده: پاكستان, هند
تعداد جمعيت گوينده: ١٥ميليون و بيست هزار
تعداد مسلمان گوينده: ١٥ميليون و بيست هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: مهر عبدالحق, ١٩٨٣م
٤٤ـ سريانى/ Syriac
كشورهاى گوينده: ايران, عراق, تركيه
تعداد جمعيت گوينده: پنجاه هزار
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
٤٥ـ سندى/ Sindhi
كشورهاى گوينده: ايالات سند پاكستان, منطقه كچ هند افغانستان و سنگاپور
تعداد جمعيت گوينده: هفده ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود هشتاد درصد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١٥
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢٠
اوّلين ترجمه چاپ شده: محمّد صديق, ١٨٦٧م
٤٦ـ سينهالى/ Sinhalese
كشورهاى گوينده: سيرى لانكا
تعداد جمعيت گوينده: ده الى دوازده ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود يك ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: وكرما سنگه و همكاران
٤٧ـ سوئدى/ Swedish
كشورهاى گوينده: سوئد, فنلاند, استونى
تعداد جمعيت گوينده: نه ميليون
تعداد مسلمان گوينده: چهل هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٥
اوّلين ترجمه چاپ شده: فردريك كروسنستولپه, ١٨٤٣م
٤٨ـ سواحلى/ Swahili
كشورهاى گوينده: تانزانيا, كنيا, اوگاندا, موزامبيك, سومالى
تعداد جمعيت گوينده: پنج ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود سه ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٣
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: گادفرى ديل, ١٩٢٣م
٤٨ـ سومالى/ Somali
كشورهاى گوينده: سومالى, اتيوپى, كنيا
تعداد جمعيت گوينده: هفت ميليون
تعداد مسلمان گوينده: نود درصد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: شيخ محمّد عبده, ١٤١٢م
٥٠ ـ شونا/ Shona
كشورهاى گوينده: زيمبابوه, موزامبيك, زامبيا
تعداد جمعيت گوينده: هفت ميليون
تعداد مسلمان گوينده: دويست هزار
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
٥١ ـ فارسى/ Persian
كشورهاى گوينده: ايران, تاجيكستان, افغانستان, عراق, بحرين, قطر
تعداد جمعيت گوينده: سى ميليون و يكصد و ده هزار
تعداد مسلمان گوينده: ٢٩ ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٦٧
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٧٥
اوّلين ترجمه چاپ شده: كمال الدين حسين بن على واعظ كاشفى, ١٨٣٧م
٥٢ ـ فرانسوى/ French
كشورهاى گوينده: فرانسه, كانادا, كشورهاى شمال شرق و مركزى آفريقا
تعداد جمعيت گوينده: ١٢٢ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود دوازده ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢٤
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢٠
اوّلين ترجمه چاپ شده: آندره دوريه, ١٦٤٧م
٥٣ ـ فنلاندى/ Finnish
كشورهاى گوينده: فنلاند, سوئد, روسيه, نروژ, استونى
تعداد جمعيت گوينده: شش ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود چهار هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: احسن بوره, ١٩٤٢م
٥٤ ـ قرقيزستانى/ Kerkghiz
كشورهاى گوينده: قرقيزستان, افغانستان, چين, تركيه
تعداد جمعيت گوينده: دو ميليون و چهل و نه هزار و دويست
تعداد مسلمان گوينده: همان تعداد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: ارسن تورسونوف, ١٩٩١م
٥٥ ـ قزاقستانى/ Kazakh
كشورهاى گوينده: قزاقستان, چين, افغانستان, ايران, مغولستان, تركيه
تعداد جمعيت گوينده: هشت ميليون
تعداد مسلمان گوينده: همان
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٤
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢٥
اوّلين ترجمه چاپ شده: كاونيكوبا, ١٩٩٠م
٥٦ ـ كردى(بهدينى)/ Kurdish
كشورهاى گوينده: ايران, عراق, تركيه, سوريه
تعداد جمعيت گوينده: چهار ميليون و سى و شش هزار
تعداد مسلمان گوينده: همان تعداد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٥
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٣
اوّلين ترجمه چاپ شده: محمّدى گلى زاده, ١٩٧٠م
٥٧ ـ كردى(سورانى)/ Kurdish
كشورهاى گوينده: ايران, عراق, تركيه, سوريه
تعداد جمعيت گوينده: دو ميليون و سى و شش هزار
تعداد مسلمان گوينده: همان تعداد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٥
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٣
اوّلين ترجمه چاپ شده: محمّد گلى زاده, ١٩٧٠م
٥٨ ـ كره اى/ Korean
كشورهاى گوينده: كره شمالى, كره جنوبى, چين, ژاپن, روسيه, سنگاپور, تايلند
تعداد جمعيت گوينده: ٧٢ ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: يونگ سون كيم, ١٩٧٠م
٥٩ ـ كشميرى/ Kashmiri
كشورهاى گوينده: كشمير (هند و پاكستان)
تعداد جمعيت گوينده: چهار ميليون
تعداد مسلمان گوينده: همان تعداد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٣
اوّلين ترجمه چاپ شده: مولانا محمّد يوسف كشميرى, ١٩٩٣م
٦٠ ـ كنرى/ Kannada
كشورهاى گوينده: ايالات كرناتك هند
تعداد جمعيت گوينده: ٢٧ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود سه ميليون و نيم
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: گروهى از مترجمين, ١٩٧٨م
٦١ ـ گجراتى/ Gujrati
كشورهاى گوينده: ايالت گجرات هند, زامبيا, زيمبابوه, پاكستان, تانزانيا, اوگاندا, آفريقاى جنوبى
تعداد جمعيت گوينده: ٣٩ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: هفت ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١٢
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: عبدالقادر بن لقمان, ١٨٧٩م
٦٢ ـ لاتين/ Latin
كشورهاى گوينده: ايتاليا
تعداد جمعيت گوينده: نامشخص
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢٥
اوّلين ترجمه چاپ شده: روبرتوس كتننسيس, ١٥٤٣م
٦٣ ـ لوگاندا/ Luganda
كشورهاى گوينده: نيجريه, كونگو, اوگاندا, تانزانيا
تعداد جمعيت گوينده: سه ميليون
تعداد مسلمان گوينده: يك ميليون و هشتصد هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: زكريا كينر يتو بلودّا, ١٩٧٣م
٦٤ ـ لهستانى/ Polish
كشورهاى گوينده: لهستان
تعداد جمعيت گوينده: ٣٧ الى ٤٠ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود ٢٥ هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٣
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٥
اوّلين ترجمه چاپ شده: بوستاكى, ١٨٥٨م
٦٥ ـ مالاگاشى/ Malagasy
كشورهاى گوينده: ماداگاسكار, جزاير كوموروس
تعداد جمعيت گوينده: دوازده ميليون
تعداد مسلمان گوينده: چهار ميليون
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: بى نام, ١٩٩٥م
٦٦ ـ مالايايى/ Malay
كشورهاى گوينده: مالزى, اندونزى, سنگاپور, برونئى, تايلند
تعداد جمعيت گوينده: هفده ميليون و پانصد و بيست وشش هزار
تعداد مسلمان گوينده: حدود نود درصد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٦
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٣٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: عبدالرئوف بن شيخ على فنسورى, ١٩٢٣م
٦٧ ـ مجارى/ Hungarian
كشورهاى گوينده: مجارستان, رومانى, اتريش, اكراين
تعداد جمعيت گوينده: چهارده ميليون و پانصد هزار
تعداد مسلمان گوينده: پنج هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٣
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: بوزيدى زدماير, گئورگ گدن, ١٨٣١م
٦٨ ـ مراتى/ Marathi
كشورهاى گوينده: ايالت ماها راشتراى هند
تعداد جمعيت گوينده: ٦٥ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود هشت ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٣
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: محمّد يعقوب خان, ١٩٧٣م
٦٩ ـ مراناؤ/ Maranao
كشورهاى گوينده: فيليپين
تعداد جمعيت گوينده: ٦٠٢هزار و ششصد و سيزده
تعداد مسلمان گوينده: همان تعداد
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: گروهى از مترجمين, ١٩٦٨م
٧٠ـ مليالم/ Malayalam
كشورهاى گوينده: هند, فى جى, سنگاپور
تعداد جمعيت گوينده: ٣٤ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: پنج ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٤
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٢
اوّلين ترجمه چاپ شده: مونتسريل كاياكتى, ١٩٧٠م
٧١ـ مِندِه/ Mende
كشورهاى گوينده: ليبريا, سيرالئون
تعداد جمعيت گوينده: يك ميليون و دويست و شصت هزار
تعداد مسلمان گوينده: حدود سيصد هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: الابويهوپوتيك, ١٩٩٠م
٧٢ـ نروژى/ Norwagian
كشورهاى گوينده: نروژ
تعداد جمعيت گوينده: پنج ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود پانزده هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:١
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: آينار برگ, ١٩٥٠م
٧٣ـ ويتنامى/ Vietnamese
كشورهاى گوينده: ويتنام, كامبوج, لائوس
تعداد جمعيت گوينده: ٥٩ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود يك ميليون
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: توكونگ ثو, ١٩٩٣م
٧٤ـ هلندى/ Netherlandic
كشورهاى گوينده: هلند, بلژيك, سورينام
تعداد جمعيت گوينده: پانزده الى بيست ميليون
تعداد مسلمان گوينده: حدود سيصد هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٩
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: سالمون شوايگر, ١٦٤١م
٧٥ـ هندى/ Hndi
كشورهاى گوينده: هندوستان
تعداد جمعيت گوينده: پنجاه الى دويست ميليون
تعداد مسلمان گوينده: سى ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٧
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٣
اوّلين ترجمه چاپ شده: احمدشاه مسيحى, ١٩١٥م
٧٦ـ هوسا/ Hausa
كشورهاى گوينده: نيجريه, ليبريا, غنا, بوركينافاسو, نيجر, چاد, سودان و توگو
تعداد جمعيت گوينده: ٢٢ ميليون
تعداد مسلمان گوينده: بيش از ده ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:٣
اوّلين ترجمه چاپ شده: ابوبكر محمود قمى, ١٩٧٩م
٧٧ـ يوروبا/ Yoruba
كشورهاى گوينده: نيجريه, بنين, توگو
تعداد جمعيت گوينده: بيست ميليون
تعداد مسلمان گوينده: ده ميليون
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٢
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: م.س.كول, ١٩٠٦م
٧٨ـ يونانى/ Greek
كشورهاى گوينده: يونان, آلبانى, بلغارستان, قبرس, ايتاليا, تركيه, رومانى, روسيه
تعداد جمعيت گوينده: دوازده ميليون
تعداد مسلمان گوينده: دويست هزار
تعداد ترجمه كامل چاپ شده:٦
تعداد پاره ترجمه ها و گزيده هاى چاپ شده:١
اوّلين ترجمه چاپ شده: بى نام, ١٧٤٣م
l