آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٧
اخبار
درگذشت حجة الاسلام هشترودى
حجة الاسلام سيد جواد هشترودى در سال ١٣١٥ در خانواده اى روحانى در تبريز ديده به جهان گشود در دوازده سالگى به تحصيل علوم دينى اشتغال ورزيد كه ابتدا در مدرسه طالبيه و سپس در قم از محضر برخى اساتيد بنام آن زمان كسب فيض نمود.
شادروان هشترودى در ايام تحصيل به علت فشار مالى روزها كارگرى مى كرد و شبها به تحصيل مى پرداخت و به علت بيمارى پدر و فقر مالى پس از چندين سال تحصيل به تبريز برگشت و در سال ١٣٤٢ پس از واقع پانزده خرداد به تهران آمد و به عنوان يكى از سخنرانان برجسته محافل علمى و مذهبى شناخته شد و نيز به دليل فعاليتهاى انقلابى و سخنرانيها سياسى چندين بار به زندان افتاد از حجة الاسلام هشترودى آثار جاودانى به يادگار مانده است كه ترجمه برانگيخته اثر جبران خليل جبران و ترجمه كتاب امام على (ع) پيشوا و پشتيبان اثر سليمان كتابى كه به عنوان بهترين كتاب در بررسى شخصيت حضرت على (ع) جايزه نخست مسابقات بين المللى را به خود اختصاص داد, ترجمه مرزهاى عقيده, استعمار در سرزمينهاى توحيد, زن مسلمان و خودآرايى و تاريخ انقلاب داغستان و شخصيت شامل, ترجمه يك جلد از محجة البيضاء مرحوم فيض كاشانى و مقاله هاى فراوانى از ايشان در روزنامه اى مختلف به چاپ رسيده است.
شادروان هشترودى پس از بازگشت از سفر حج در سن ٥٧ سالگى بر اثر ناراحتى قلبى دارفانى را وداع گفت.
درگذشت دكتر محمد باقر, استاد زبان و ادبيات فارسى
دانشمند فرزانه دكتر محمد باقر استاد ممتاز زبان و ادبيات فارسى, و رئيس پيشين بخش فارسى دانشكده خاورشناسى دانشگاه پنجاب لاهور درگذشت.
دكتر محمد باقر فرزند ملك حاكم دين, در ٤ آوريل ١٩١٠ ميلادى در فيصل آباد پاكستان ديده به جهان گشود و در همان جا تحصيلات خود را در دانشكده هاى رسمى پاكستان در رشته علوم, فيزيك و شيمى به پايان رساند; سپس براى گذراندن دوره فوق ليسانس زبان و ادبيات فارسى وارد دانشگاه پنجاب شد و در ادامه تحصيلات خود به اخذ درجه دكتراى زبان و ادبيات فارسى از دانشگاه لندن نايل شد.
وى از بزرگترين مشوقان و معلمان زبان و ادبيات فارسى در پاكستان به شمار مى رفت. چنانكه در سال ١٩٦٠ به خاطر خدمات و تحقيقات ارزنده اش از طرف دولت وقت ايران مفتخر به دريافت نشان (سپاس) گرديد و پس از پيروزى انقلاب اسلامى ايران دوبار خدمت حضرت امام خمينى(ره) رسيد.
مرحوم استاد محمد باقر به زبانهاى اردو, پنجابى, عربى, هندى و انگليسى تسلط داشت و بيش از نيم قرن عمر پر بركت خويش را در راه تعليم و تعلم زبان فارسى صرف كرد كه بالغ بر يكصد و بيست مقاله و پنجاه وشش كتاب از او به جاى مانده است. مهمترين آثار او عبارتند از:
تاريخ ساسانيان (فارسى), زبان فارسى امروز (فارسى), احوال و آثار جويان تبريزى (در چند جلد), مدارالافاضل (در سه جلد), مخزن الغرائب (در ٥ جلد), قصر عارفان (فارسى),. تذكره خطاطين (فارسى), زيدة المعاصرين (فارسى), تاريخ پنجاب, درفش كاويانى, فارسى نامه از مولانا عبدالرحمان خلدى, احول و آثار سيمين بهبهانى, احوال و آثار رهى معيرى, احوال و آثار فروغ فرخزاد و عبرت نامه.
وى در روزهاى آغازين ارديبهشت امسال بعد از ٨٢ سال عمر, به درو حيات گفت.
در گذشت پژوهنده معاصر, استاد كيوان سميعى
استاد غلامرضا (كيوان) سميعى در سال ١٢٩٢ شمسى در شهر كرمانشاه زاده شد و تحصيلات ابتدايى را در اين شهر به پايان برد. در كنار درسهاى دبستانى به فراگيرى علوم عربى و قرآنى نزد برخى استادان كرمانشاه پرداخت و در نوزده سالگى پس از طى دوره دبيرستان به شهرستان قم رفت رسائل را نزد آيت الله سيد محمد حجت و (مبدأ و معاد) ملاصدرا را نزد محمد على شاه آبادى خواند و سپس به مشهد رفت و در محضر شيخ محمد تقى راموز مشهور به اديب نيشابورى درس مطول را خواند. از استادان ديگر ايشان آقا بزرگ عسگرى و آقا ميرزا مهدى بودند.
استاد كيوان سميعى در طول حيات پربار خويش تحقيقات عميقى درباره شعر, عرفان و ادب فارسى انجام داده است. نخستين مقاله خود را به سال ١٣٠٩ در مجله (دعوت اسلامى) نوشت و از آن پس نوشته هايش در نشريه (شفق سرخ) كرمانشاه, روزنامه (كيهان), و ماهنامه (وحيد) نشر يافت.
استاد سميعى بر بسيارى از كتابهاى نظم و و نثر مقدمه هايى نوشته است كه بعضى از آنها مانند مقدمه اى بر (شرح گلشن راز) و ديوانهاى طبيب اصفهانى, صابر, رنجى و آراد همدانى بسيار محققانه و مفصل است.
افزون بر اينها چندين جلد تاب نيز از ايشان به يادگار مانده است كه (شرح حال طيب اصفهانى) شاعر دورهغ نادرشاه, (رازدل) كه مجموعه اى از اشعار ايشان است, (زندگانى سردار كابلى) از علماى برجسته سده چهاردهم هـ . ق افغانستان, كتاب چند جلد (اوراق پراكنده) كه شامل مقاله هاى متفاوتى درباره مسايل تاريخى, عرفانى, ادبى, اجتماعى و دينى است, (شاهكارهاى هنرى), (تاريخ و كيفيت روزه در اديان) و (علت شهرت سيد جمال الدين اسد آبادى) از آن جمله است. گفتنى است كه چندى پيش استاد كتابخانه شخصى خود را به دانشكده ادبيات دانشگاه رازى كرمانشاه اهدا كرد. او پس از طى يك دوره رنج طولانى سرانجام در سحرگاه روز دوشنبه چهارم مرداد در پى سرطان حنجره دارفانى را وداع گفت.
درگذشت دكتر عصمت ستارزاده
خانم دكتر عصمت ستارزاده محقق و مترجم تواناى شروح تركى حافظ و مولانا, يكشنبه سوم مردادماه امسال در تهران درگذشت.
زنده ياد دكتر ستارزاده به سال ١٢٩٠ در تبريز زاده شده و در سال ١٣١٦ به عنوان معلم به وزارت فرهنگ پيوست و سال ١٣٤٤ با مدرك دكتراى زبان و ادبيات فارسى از تحصيل فراغت حاصل كند. دكتر ستارزاده از همان آغاز به سبب سلطه اى كه بر زبان تركى اسلامبولى داشت, تلاش خويش را صرف ترجمه آثارى كرد كه دوستداران فرهنگ پربار پارسى به زبان تركى نگاشته بودند, تا بدين طريق بتوان ارتباط كهن اين دو سرزمين را گسترش بخشد. نخستين كتاب ايشان ترجمه شرح سودى بر حافظ است در چهار جلد, و ترجمه شرح كبيرانقروى بر مثنوى اثر بعدى اوست كه در شش جلد نشر يافته. از دكتر ستارزاده چندين كتاب منتشر نشده باقى مانده كه (تفسير سودى بر گلستان سعدى) از آن جمله است.