سال دوم، شماره اول، زمستان ١٣٨٩، صفحه ١٥٣ ـ ١٨٤
Ma'rifat-i Farhangi Ejtemaii, Vol.٢. No.١, Winter ٢٠١١
غلامرضا شفق*
چكيده
بر اساس فرض برخي از تدوينكنندگان علوم اجتماعي اسلامي يا بومي، علوم غربي از مباني و مبادي سكولار برخوردار است؛ پس نظريههاي غربي در جامعة اسلامي كاربرد ندارد. در اين نوشتار مقدار تأثير مباني و مبادي نظرية تالكوت پارسونز بر نظرية او سنجيده و اين پرسشي شده است كه «آيا اين نظريه با اصلاح بعضي پيشفرضها، در مسائل بومي به كار خواهد رفت يا به سبب مباني سكولار آن، كاملاً كنار گذاشته ميشود؟»
به نظر ميرسد نظرية پارسونز انسجام منطقي و مبنايي ندارد. در پرتو مباني اسلامي برخي اصلاحات مهم در اين نظريه پيشنهاد كردهايم. بعد از اين اصلاحات نظرية منسجمتري خواهيم داشت و ميتوان آن را مبناي برخي كارها قرار داد؛ براي نمونه، ارادهگرايي و وجود جامعه از مهمترين ادعاهاي پارسونز است، اما اثبات اين ادعاها بدون برخي مباني مثل امر بين الامرين و كلي طبيعي ممكن نيست.
كليدواژهها: نظريه، پيشفرض انسانشناسي، هستيشناسي، معرفتشناسي، زمينههاي اجتماعي، جايگزيني پيشفرضها.
* كارشناس ارشد مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) shafagh١٣٥٥@jmail.com
دريافت: ٢٥/٧/١٣٩٠ـ پذيرش: ٨/١١/١٣٩٠