معرفت فلسفی - موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) - الصفحة ٣ - هستى عقلى نفس و حدوث جسمانى آن در انديشه صدرالمتألهين

سال دوازدهم، شماره دوم - زمستان ١٣٩٣

محمد ميرى[١]

صدرالمتألهين از سويى نظريه قديم بودن نفس را ابطال كرده و معتقد به حدوث نفس شده است و از سوى ديگر، بر اين باور است كه نفس، پيش از حدوث جسمانى خود در اين دنيا، در نشئآت پيشين، داراى هستى و كينونت عقلى بوده است. در اين پژوهش برآنيم تا راه برون رفت از اين تنافى ظاهرى ميان دو نظريه يادشده را در انديشه صدرالمتألهين بيابيم؛ چراكه خود صدرالمتألهين در موارد فراوانى به طرح اين مسئله پرداخته و تأكيد كرده است كه هر كدام از اين دو نظريه، به اعتبارى خاص، براى نفس، اثبات پذير است؛ به اين معنا كه نفس، به اعتبار كينونت عقلى خود، قديم است و در عين حال، از آن جهت كه نفس است و به عبارت ديگر، به لحاظ نحوه وجود تعلقى خود در نشئه دنيا، حادث به حدوث جسمانى است.

كليدواژه ها: حدوث نفس، قِدم نفس، كينونت عقلى نفس، وجود جمعى نفوس، نحوه وجود نفس.