حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٢٧ - رابطه توحید و ولایت در آیات و روایات
خدافراموشی است: Gنسوا الله فانساهم انفسهمF[٥١]. البته
بسیاری از مسائل، حتی
خود توحید میتواند انسان را از توحید غافل کند؛
یعنی میتوان آنچنان به
بحث و استدلالهای کلامی، فلسفی و... مشغول شد که حقیقتِ
توحید و تسلیم در برابر خداوند متعال را فراموش کرد. همین وضع
درباره مسائل دیگر، مانند ولایت نیز صدق میکند.
از سوی دیگر، شیعیان از ناحیه برخی مسلمانان متهم میشوند که اعتقاد به ولایت، با توحید در تعارض است و چیزی جز شرک نخواهد بود. منع چنین نظری، خود ضرورتی مستقل است که آیا واقعاً بین توحید و ولایت، تنافی وجود دارد؟
توحید در آیات
آیات فراوانی از قرآن کریم، هدف خداوند از بعثت و خلقت جنّ و انس را توحید معرفی میکنند. در آیه: Gما خلقت الجن و الانس الا لیعبدونF[٥٢]، هدف آفرینشِ جنّ و انس، فقط عبادت خداوند دانسته شده است؛ در یکی از آیات مربوط به ارسال پیامبران نیز آمده است: Gو لقد بعثنا فی کل احد رسولاً أن اعبدوالله و اجتنبوا الطاغوتF[٥٣]. بنابراین، هدف همه رسولان:، عبودیت خداوند متعال و دوری از طاغوت است که دوری از طاغوت، هدف جداگانهای نیست؛ اینگونه نیست که خداوند، رسولان را برای این هدف فرستاده باشد، بلکه نفی طاغوت در درون توحید نهفته است. از این رو، کسی که در زندگی تسلیم احدی جز خداوند نباشد و جز به عبادت خدا نپردازد، به هدف ارسال پیامبران دست یافته است.
در روایت منسوب بر مولیالمتقین٧ آمده است: «کلما شغلک عن الحق صنمک.»[٥٤] نمازی که با ریا همراه باشد، زیارت کعبهای که بخواهد به رخ دیگران کشیده شود، روزهای که بخواهد به هدف خبردارکردن دیگران انجام شود، پرداخت زکات خمس، صدقه و وقفی که بخواهد در آن منت نهاده شود، جهادی که هدف آن خودنمایی باشد و... طاغوت خواهد بود و در درگاه الهی هیچ ارزشی ندارد. برخی
[٥١]. حشر، آیه ١٩.
[٥٢]. ذاریات، آیه ٥٦.
[٥٣]. نحل، آیه ٣٦.
[٥٤]. شرح مثنوی، ج ١، ٥٩.