شرح حديث « من عرف نفسه فقد عرف ربّه » - تنکابنی، محمد مهدی - الصفحة ١٤٤
اين حديث شريف از دير باز مورد توجه حكيمان وعارفان بوده است. شروح بسيار بر آن نگاشته اند و معانى عديده برايش گفته اند، تا آنجا كه استاد حسن زاده آملى شصت و دو معنا براى اين حديث شريف نقل كرده است. [١] برخى از شروح مستقل اين حديث شريف عبارت است از: ١ـ الرسالة الوجودية فى معنى قوله(ص) من عرف نفسه فقد عرف ربه،چاپ قاهره. ٢ـ رساله اى در شرح حديث من عرف نفسه، نوشته عماد الدين بن يونس پنجهزارى ، اين نسخه را استاد حسن زاده به طبع رسانده است. [٢] ٣ـ رساله اى در شرح حديث من عرف نفسه، نوشته عارف عبداللّه بليانى كه در ١٣٥٢ با چند رساله ديگر به طبع رسيده است. [٣] ٤ـ رساله اى در شرح حديث من عرف نفسه، نوشته استاد حسن زاده آملى كه در هزار و يك كلمه به طبع رسيده است. [٤] ٥ـ رساله اى در شرح حديث من عرف نفسه، نوشته استاد حسن زاده آملى كه مخطوط است. [٥] علامه تهرانى نيز در الذريعه پنج رساله در شرح اين حديث معرفى كرده است. [٦] ٦ـ شرح حديث من عرف نفسه، احمد بن زين الدين احسائى. [٧]
[١] هزار ويك كلمه، ج٣، ص٢١٦[٢] همان، ج٣، ص١٩٧ و كلمه ٣٣١، ص٢١٧ـ٢٢٨[٣] فهرست نسخ خطى كتابخانه آية اللّه مرعشى، ج١٨، ص٦٢[٤] هزار ويك كلمه، ج٣، كلمه ٣٣٠، ص١٨٩ـ٢٢٧[٥] همان، ١٩٨[٦] الذريعة، ج١٣، ص٢٠٨ـ٢٠٩[٧] فهرست كتب مشايخ، ص١٥، كتابخانه آية اللّه گلپايگانى، مجموعه ش٧١٤/٤