شرح الاحوال من البدايه الي المآل - الآراني، الملا علي - الصفحة ٤٥٢
آرميد . آرانى ، از دانشمندان مبرّز و سختكوش قرن سيزدهم است . او تحصيلاتش را نزد استادان عصر خود تكميل نمود و بخش عمده تحصيلاتش در نزد علاّمه دوران ، حكيم و فقيه و عارف مشهور ، ملاّ احمد نراقى بوده و از او اجازه روايت دريافت نموده است و نراقى ، مراجعات فقهى خود را به آرانى ارجاع مى داده است . ملاّ على آرانى ، نويسنده اى پُر تلاش بوده و آثار وى حدود سى رساله در موضوعات : صرف و نحو ، فقه و اصول ، دعا ، تاريخ ، شعر و ساير موضوعات متفرّقه را شامل مى شود . تأليفات وى به ترتيب تاريخ تأليف ، به شرح زير است : ١ . الجواهر السنية في شرح العوامل المحسنية كه مؤلف آن را در سال ١٢٠٩ق ، تأليف نموده و نسخه اى از آن در كتاب خانه آية اللّه مرعشى ، به شماره ٥٨٦٥ موجود است . ٢ . معين المبتدى در نحو ، تأليف سال ١٢١٣ق . ٣ . ينابيع الأصول كه شرحى است بر كتاب عين الأصول ملاّ احمد نراقى [١] و در نجف اشرف تأليف شده است . ٤ . العجالة الحائرية ، درباره تحقيق در فرق ميان لفظ مشترك و مرتَجَل و مجاز و حقيقت . اين كتاب در الذريعة (ج ١٥ ، ص٢٢١) معرّفى شده است . ٥ . قالعة الشبهة ، تأليف شده در نجف اشرف ، درباره نجاست
[١] الذريعة ، ج ١٥ ، ص ٦٧ .[٢] الذريعة ، ج٢١ ، ص٣٨٥ .[٣] همان ، ج٢٢ ، ص٣٥٤ .[٤] همان ، ج٨ ، ص٩١ .[٥] همان ، ج٢١ ، ص١٥١ .[٦] همان ، ج٤ ، ص٤٢٤ .[٧] فصل نامه وقف ، ميراث جاويدان ، ش ٤ ، ص ٦١ .[٨] الذريعة ، ج ٥ ، ص ٥١ .[٩] اين نسخه عكسى به التفات و عنايت استاد گران قدر عبدالحسين حائرى ، رئيس سابق كتاب خانه مجلس شوراى اسلامى به دست ما رسيد كه در همين جا از بزرگوارى آن استاد فرزانه تقدير و تشكّر مى گردد .