مجمع المسائل (فارسي) - السيد الگلپايگاني - ج ٣ - الصفحة ١١٧ - صلح فضولي

خيارات مختصه به بيع در آن جارى نيست مانند خيار مجلس و حيوان و نيز حق شفعه ندارد و هر گاه صلح تعلق بگيرد به معاوضه نقدين (طلا و نقره) قبض عوضين در آن شرط نيست و چنانچه صلح فايده هبه را بدهد، يا اين كه در هبه قبض عين معتبر است، اما در صلح مذكور قبض عين معتبر نيست.
ايجاب و قبول و صيغه در صلح س ٥ - آيا در صلح ايجاب و قبول لازم است يا خير؟
ج - بلى چون صلح، عقد است محتاج به ايجاب و قبول است وحتى در مواردى كه فايده صلح ابراء دين يا اسقاط حق باشد اگر چه خود ابراء و اسقاط، احتياج به قبول كسى كه دين يا حق بر گردن او است ندارد لكن در صورتى كه اسقاط حق و ابراء دين بعنوان صلح واقع شود محتاج به قبول است.
س ٦ - آيا در صلح صيغه خاصى لازم است يا خير؟ ضمنا مستدعى است صيغه آن را بيان فرمائيد.
ج - صيغه خاصه لازم نيست و صلح واقع مىشود به هر لفظى كه در نظر عرف مفيد سازش و تراضى بر چيزى از قبيل نقل عين يا نقل منفعت يا قرار مشروع بين المتصالحين باشد. بلى لفظ متداول آن از طرف موجب (صالحت) و از طرف قابل (قبلت) است مثلا صلح كننده مىگويد. (صالحتك عن الدار - يا عن منفعة الدار بكذا) و متصالح مىگويد (قبلت المصالحة بكذا).
صلح فضولى س ٧ - آيا مورد صلح قابل تبعيض و تجزيه مىباشد يا خير و اگر مورد صلح بعضا مستحقا للغير در آيد عقد صلح باطل است يا خير و ديگر اين كه هر گاه ملك يا املاكى مشاعا متعلق به چند نفر بوده باشد اگر يك نفر از چند نفر مالكين به اتفاق يك نفر ديگر كه اصلا مالك نبوده ملك يا املاك مورد بحث را متفقا به صلح واگذار كنند در حالى كه چند نفر مالك ديگر از وقوع عقد صلح بى اطلاع بوده و بعدا وقوع عقد را امضا و قبول ننمايند آيا عقد صلح باطل است يا حكم ديگرى دارد؟