١ - آيا ولى مقتول اجازه قصاص دارد يا خير؟
٢ - در درجه اول، حق قصاص با برادر و پسر مقتول مىباشد يا خير؟
٣ - آيا پسر برادر مقتول هم از نظر اسلام حق قصاص دارد يا خير؟
ج - در فرض سئوال، اگر عمدى نزد حاكم جامع الشرائط ثابت شود حق قصاص منحصر به فرزندان و ورثه مقتول است و برادر و فرزند برادر در قصاص حقى ندارند و چنانچه ورثه مقتول قبلا عفو نكرده باشند مىتوانند از حاكم تقاضاى قصاص كنند و نيز مىتوانند بر گرفتن ديه با قاتل توافق كنند.
س ٨ - شخصى چندين بار، مرتكب قتل شده كه يك بار آن با دعاى خود قاتل، خطائى بوده كه باصطلاح، تفنگ، خود رو شده و بار ديگر فردى ديگر را عامدا هدف قرار داده و در اثر اصابت تير به سينه او كشته شده و بار سوم در همان حادثه برادر مقتول را هدف قرار مىدهد و در اثر اصابت گلوله يك چشم او از بين مىرود و نابينا مىشود و بعلاوه پاى او مورد اصابت قرار گرفته و اين جريانات را خود قاتل اعتراف دارد و شهود و اهالى محل هم شهادت مىدهند و چون ورثه مقتول صغيرند حكم شرعى را بيان فرمائيد.
ج - در فرض سئوال، در مورد قتل عمدى بايد قاتل، خود را در اختيار اولياء مقتول، قرار دهد و در مورد قتل خطائى، و جنايت بر اعضائى كه قصاص ندارد بايد ديه را به اولياء و ورثه مقتول يا مجروح بدهند و در صورتى كه تمام ورثه مقتول، صغير باشند بايد قصاص بماند تا آنها كبير شوند و اگر يكى از ورثه مقتول كبير باشد مىتواند اقدام به قصاص نمايد و بعد از كبير شدن صغار ورثه مقتول عمدى، چنانچه راضى به قصاص نشدند ديه سهم آنها را تحمل نمايد و اگر تمام ورثه مقتول عمدى كبير باشند مخيرند بين قصاص يا اخذ ديه؟
س ٩ - اگر شخصى اعمى با علم و عمد فردى را كشت آيا قصاص مىشود يا ديه پرداخت مىگردد و بر فرض ديه، پرداخت آن، به عهده چه كسى خواهد بود؟
ج - بعيد نيست حكم قتل عمدى اعمى، قصاص باشد نظير قتل عمدى بصير، لكن اولى و احوط آن است كه اگر قاتل، حاضر به دادن ديه شد اولياء مقتول قصاص را به ديه مصالحه كنند زيرا كه بعض علماء اعلام رضوان الله عليهم قائل به تعيين ديه مىباشند و اشخاصى كه حكم به ديه فرموده‌اند ديه را بر عاقله اعمى مىفرمايند و اگر عاقله نبود يا نداشت بر خود اعمى و اگر او هم نداشت بر بيت المال.

(٢٩٢)