جمع بين صلاتين وحدود آن - مدرسى، سيد محمد رضا - الصفحة ١٦

صورتى كه آن را براى خود عادت نكنند مثل ابن سيرين واشهب از اصحاب مالك و خطابى اين قول را حكايت كرده از قفال وشاشى كبير از اصحاب شافعى از ابى اسحاق مروزى از جماعتى از اصحاب حديث و ابن منذر نيز آن را اختيار كرده است. سپس نووى مىافزايد اين قول را تأييد مىكند سخن ابن عباس: أراد ان لا يحرج امته كه تعليل به بيمارى و غير آن نشده است. [١] و در مغنى و شرح كبير از ابن شبرمه نقل مىكنند: جمع بين صلاتين جايز است هر گاه حاجتى يا چيزى باشد مادام كه آن را عادت اتخاذ نكرده باشد. [٢] و نيز در المجموع محى الدين بن شرف النووى مىگويد: (وقال ابن منذر من اصحابنا يجوز الجمع في الحضر من غير خوف ولا مطر ولا مرض) و ديگر تقييدى نمىآورد كه آن را عادت اتخاذ نكند.
و در آخر باب، فرعى را تحت اين عنوان ذكر مىكند: (فرع في مذاهبهم في الجمع في الحضر بلا خوف ولا سفر ولا مطر ولا مرض) و سپس ادامه مىدهد: مذهب ما (يعنى مذهب شافعى) و مذهب ابى حنيفه و مالك و احمد و جمهور آن است كه جايز نيست و ابن منذر از گروهى جواز جمع را بدون سببى حكايت كرده است، و گفته ابن سيرين به جهت نياز يا در صورت عدم عادت آن را تجويز كرده است. [٣] ولى سيف الدين محمد بن احمد الشاشى القفال در حلية العلماء حكايت تجويز ابن سيرين جمع بين صلاتين را كه ابن منذر نقل مىكند به طور مطلق آورده و به آن قيدى نزده است. [٤] به هر حال قيد عدم اتخاذ جمع بين صلاتين به عنوان عادت باز تأويلى است كه