بيان المعاني
(١)
٣ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٣ ص
(٤)
٣ ص
(٥)
٤ ص
(٦)
٦ ص
(٧)
٨ ص
(٨)
١٢ ص
(٩)
١٢ ص
(١٠)
١٥ ص
(١١)
٢٢ ص
(١٢)
٢٣ ص
(١٣)
٢٦ ص
(١٤)
٣٠ ص
(١٥)
٣٢ ص
(١٦)
٣٤ ص
(١٧)
٤٠ ص
(١٨)
٤٢ ص
(١٩)
٤٢ ص
(٢٠)
٤٦ ص
(٢١)
٤٩ ص
(٢٢)
٥٠ ص
(٢٣)
٥٢ ص
(٢٤)
٥٣ ص
(٢٥)
٦٠ ص
(٢٦)
٦٣ ص
(٢٧)
٦٥ ص
(٢٨)
٦٩ ص
(٢٩)
٧٢ ص
(٣٠)
٧٢ ص
(٣١)
٨١ ص
(٣٢)
٨٣ ص
(٣٣)
٨٤ ص
(٣٤)
٨٩ ص
(٣٥)
٨٩ ص
(٣٦)
٩٨ ص
(٣٧)
١٠٠ ص
(٣٨)
١٠١ ص
(٣٩)
١٠٤ ص
(٤٠)
١٠٩ ص
(٤١)
١١٢ ص
(٤٢)
١١٢ ص
(٤٣)
١١٨ ص
(٤٤)
١٢٣ ص
(٤٥)
١٢٨ ص
(٤٦)
١٣١ ص
(٤٧)
١٣٢ ص
(٤٨)
١٣٥ ص
(٤٩)
١٣٦ ص
(٥٠)
١٣٩ ص
(٥١)
١٤٣ ص
(٥٢)
١٥٠ ص
(٥٣)
١٥٣ ص
(٥٤)
١٦٠ ص
(٥٥)
١٦٠ ص
(٥٦)
١٦٢ ص
(٥٧)
١٦٩ ص
(٥٨)
١٧٠ ص
(٥٩)
١٧١ ص
(٦٠)
١٧٣ ص
(٦١)
١٧٨ ص
(٦٢)
١٨١ ص
(٦٣)
١٨٦ ص
(٦٤)
١٨٧ ص
(٦٥)
١٩١ ص
(٦٦)
١٩٦ ص
(٦٧)
١٩٩ ص
(٦٨)
٢٠٣ ص
(٦٩)
٢٠٤ ص
(٧٠)
٢١٠ ص
(٧١)
٢١٤ ص
(٧٢)
٢١٦ ص
(٧٣)
٢١٦ ص
(٧٤)
٢٢٠ ص
(٧٥)
٢٢٢ ص
(٧٦)
٢٢٦ ص
(٧٧)
٢٣٠ ص
(٧٨)
٢٣٣ ص
(٧٩)
٢٣٥ ص
(٨٠)
٢٣٩ ص
(٨١)
٢٤١ ص
(٨٢)
٢٤٥ ص
(٨٣)
٢٤٧ ص
(٨٤)
٢٤٩ ص
(٨٥)
٢٥١ ص
(٨٦)
٢٥٢ ص
(٨٧)
٢٥٩ ص
(٨٨)
٢٦٠ ص
(٨٩)
٢٦١ ص
(٩٠)
٢٦٧ ص
(٩١)
٢٧١ ص
(٩٢)
٢٧١ ص
(٩٣)
٢٧٢ ص
(٩٤)
٢٧٢ ص
(٩٥)
٢٧٦ ص
(٩٦)
٢٧٧ ص
(٩٧)
٢٨٤ ص
(٩٨)
٢٨٧ ص
(٩٩)
٢٨٨ ص
(١٠٠)
٢٩١ ص
(١٠١)
٢٩٧ ص
(١٠٢)
٢٩٩ ص
(١٠٣)
٣٠١ ص
(١٠٤)
٣٠٣ ص
(١٠٥)
٣٠٣ ص
(١٠٦)
٣٠٦ ص
(١٠٧)
٣٠٦ ص
(١٠٨)
٣٠٧ ص
(١٠٩)
٣٠٨ ص
(١١٠)
٣٠٩ ص
(١١١)
٣١١ ص
(١١٢)
٣١٥ ص
(١١٣)
٣١٥ ص
(١١٤)
٣١٨ ص
(١١٥)
٣١٨ ص
(١١٦)
٣١٩ ص
(١١٧)
٣٢٣ ص
(١١٨)
٣٢٤ ص
(١١٩)
٣٣٠ ص
(١٢٠)
٣٣٢ ص
(١٢١)
٣٣٤ ص
(١٢٢)
٣٣٩ ص
(١٢٣)
٣٤١ ص
(١٢٤)
٣٤٥ ص
(١٢٥)
٣٥١ ص
(١٢٦)
٣٥١ ص
(١٢٧)
٣٥٥ ص
(١٢٨)
٣٦٠ ص
(١٢٩)
٣٦١ ص
(١٣٠)
٣٦٥ ص
(١٣١)
٣٦٧ ص
(١٣٢)
٣٧٣ ص
(١٣٣)
٣٧٣ ص
(١٣٤)
٣٧٨ ص
(١٣٥)
٣٨١ ص
(١٣٦)
٣٨٤ ص
(١٣٧)
٣٨٥ ص
(١٣٨)
٣٩١ ص
(١٣٩)
٣٩٣ ص
(١٤٠)
٣٩٧ ص
(١٤١)
٣٩٩ ص
(١٤٢)
٣٩٩ ص
(١٤٣)
٤٠٢ ص
(١٤٤)
٤٠٦ ص
(١٤٥)
٤٠٧ ص
(١٤٦)
٤١١ ص
(١٤٧)
٤١١ ص
(١٤٨)
٤١٤ ص
(١٤٩)
٤١٨ ص
(١٥٠)
٤٢١ ص
(١٥١)
٤٢٨ ص
(١٥٢)
٤٣٢ ص
(١٥٣)
٤٣٤ ص
(١٥٤)
٤٣٧ ص
(١٥٥)
٤٣٧ ص
(١٥٦)
٤٣٨ ص
(١٥٧)
٤٣٩ ص
(١٥٨)
٤٤١ ص
(١٥٩)
٤٤٣ ص
(١٦٠)
٤٤٤ ص
(١٦١)
٤٤٨ ص
(١٦٢)
٤٤٩ ص
(١٦٣)
٤٥٠ ص
(١٦٤)
٤٥١ ص
(١٦٥)
٤٥٣ ص
(١٦٦)
٤٥٣ ص
(١٦٧)
٤٥٥ ص
(١٦٨)
٤٥٨ ص
(١٦٩)
٤٥٨ ص
(١٧٠)
٤٦٠ ص
(١٧١)
٤٦٣ ص
(١٧٢)
٤٦٤ ص
(١٧٣)
٤٦٥ ص
(١٧٤)
٤٦٨ ص
(١٧٥)
٤٧٠ ص
(١٧٦)
٤٧٠ ص
(١٧٧)
٤٧١ ص
(١٧٨)
٤٧٢ ص
(١٧٩)
٤٧٤ ص
(١٨٠)
٤٧٤ ص
(١٨١)
٤٧٤ ص
(١٨٢)
٤٧٥ ص
(١٨٣)
٤٧٩ ص
(١٨٤)
٤٨٠ ص
(١٨٥)
٤٨٤ ص
(١٨٦)
٤٨٧ ص
(١٨٧)
٤٨٨ ص
(١٨٨)
٤٩٠ ص
(١٨٩)
٤٩٢ ص
(١٩٠)
٤٩٤ ص
(١٩١)
٤٩٤ ص
(١٩٢)
٤٩٦ ص
(١٩٣)
٤٩٨ ص
(١٩٤)
٤٩٩ ص
(١٩٥)
٥٠٦ ص
(١٩٦)
٥٠٦ ص
(١٩٧)
٥١١ ص
(١٩٨)
٥١٢ ص
(١٩٩)
٥١٦ ص
(٢٠٠)
٥١٦ ص
(٢٠١)
٥١٩ ص
(٢٠٢)
٥٢١ ص
(٢٠٣)
٥٢١ ص
(٢٠٤)
٥٢٧ ص
(٢٠٥)
٥٢٩ ص
(٢٠٦)
٥٣١ ص
(٢٠٧)
٥٣٣ ص
(٢٠٨)
٥٣٦ ص
(٢٠٩)
٥٣٩ ص
(٢١٠)
٥٣٩ ص
(٢١١)
٥٤٤ ص
(٢١٢)
٥٤٤ ص
(٢١٣)
٥٤٧ ص
(٢١٤)
٥٤٩ ص
(٢١٥)
٥٥٣ ص
(٢١٦)
٥٥٥ ص
(٢١٧)
٥٥٧ ص
(٢١٨)
٥٦٠ ص
(٢١٩)
٥٦٣ ص
(٢٢٠)
٥٦٥ ص
(٢٢١)
٥٦٦ ص
(٢٢٢)
٥٦٧ ص
(٢٢٣)
٥٧١ ص
(٢٢٤)
٥٧٢ ص
(٢٢٥)
٥٧٦ ص
(٢٢٦)
٥٧٧ ص
(٢٢٧)
٥٨٠ ص
(٢٢٨)
٥٨٣ ص
(٢٢٩)
٥٨٥ ص
(٢٣٠)
٥٨٧ ص
(٢٣١)
٥٨٨ ص
(٢٣٢)
٥٨٩ ص
(٢٣٣)
٥٩٦ ص
(٢٣٤)
٥٩٦ ص
(٢٣٥)
٥٩٨ ص
(٢٣٦)
٦٠٠ ص
(٢٣٧)
٦٠٢ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص

بيان المعاني - ملا حويش - الصفحة ١٦٤

لأن الوقوف بعرفات معظم الحج، وبغيره لا يسقط الفرض، بل هذا من قبيل الناس تميم، والمال الإبل، والطعام اللحم، إلى غير ذلك، فإذا تحلّى العاقل بالصفات المارة في معنى الاستقامة دخل في قوله تعالى (إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ أَلَّا تَخافُوا وَلا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ) الآية ٣٠ من فصلت الآتية، فمثل هؤلاء يموتون ميتة سعيدة هنيئة، ويخاطبون ربهم دلالا، فيقولون له يا ربنا ما حال أولادنا بعدنا؟ فيقال لهم «نَحْنُ أَوْلِياؤُكُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا»
عليهم نتولاهم بذاتنا بعدكم «وَفِي الْآخِرَةِ»
نتولاكم وإياهم في جنتنا» (وَلَكُمْ فِيها ما تَشْتَهِي أَنْفُسُكُمْ)
من جميع الملاذ (وَلَكُمْ فِيها ما تَدَّعُونَ)
من كل ما تريدونه وتقر أعينكم به، قال تعالى «وَما لَكُمْ» إذا لم تستقيموا على الطاعة والعمل الصالح وتجتنبوا الطغيان والركون إلى الظلمة «مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِياءَ» يمنعونكم من عذابه إذا حل بكم في الدنيا والآخرة «ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ ١١٤» أبدا ولا تظفرون بمطلوبكم ولا تفوزون بنجاح مهماتكم، ولا شك أن هذا الخطاب مقصود به المؤمنون كما ذكر آنفا، وأنه تغليظ أو تغليب لحال المؤمنين عليه صلى الله عليه وسلم وإلا فهو معصوم من الطغيان ومن الركون إلى الظلمة والظلم كليته وجزئه.
وهذه الآية المدنية الأخيرة من هذه السورة قال تعالى «وَأَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ» غدوة وعشية، فدخل فيها الصبح والظهر والعصر «وَزُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ» أقرب ساعاته وزلف بمعنى قرب فيدخل فيه المغرب والعشاء «إِنَّ الْحَسَناتِ» التي أعظمها الصلوات الخمس «يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ» على اختلاف أنواعها بمنه وكرمه إذا شاء وأراد «ذلِكَ» إشارة إلى قوله استقم فما بعده «ذِكْرى» عظيمة لمن يتذكر وعظة كبيرة لمن يتعظ في مغزى الأمرين والنّهيين المارين وفيها نفع جليل «لِلذَّاكِرِينَ ١١٥» الله تعالى في جميع أحوالهم، لأن ذكر الله يمنع من مخالفته.
روى البخاري ومسلم عن عبد الله بن مسعود أن رجلا أصاب من امرأة قبلة، وفي رواية أصاب منها كل شيء إلا الجماع، فأتى النبي صلى الله عليه وسلم فذكر له ذلك فنزلت هذه الآية، وكانت هذه الحادثة في المدينة، فقال الرجل هو هو أبو اليسر الأنصاري يا رسول الله الي هذه الآية؟ قال لمن عمل بها من أمتي. وفي رواية قال رجل