توفيق الرحمن في دروس القران
(١)
٥ ص
(٢)
٥ ص
(٣)
١٥ ص
(٤)
٢٢ ص
(٥)
٢٢ ص
(٦)
٢٩ ص
(٧)
٣٥ ص
(٨)
٤٥ ص
(٩)
٤٥ ص
(١٠)
٥٢ ص
(١١)
٥٩ ص
(١٢)
٥٩ ص
(١٣)
٦٤ ص
(١٤)
٧١ ص
(١٥)
٧١ ص
(١٦)
٧٩ ص
(١٧)
٨٩ ص
(١٨)
٨٩ ص
(١٩)
٩٨ ص
(٢٠)
١٠٦ ص
(٢١)
١٠٦ ص
(٢٢)
١١٤ ص
(٢٣)
١٢٣ ص
(٢٤)
١٢٣ ص
(٢٥)
١٣٣ ص
(٢٦)
١٣٩ ص
(٢٧)
١٣٩ ص
(٢٨)
١٥٠ ص
(٢٩)
١٥٠ ص
(٣٠)
١٦٠ ص
(٣١)
١٦٠ ص
(٣٢)
١٦٨ ص
(٣٣)
١٦٨ ص
(٣٤)
١٧٨ ص
(٣٥)
١٧٨ ص
(٣٦)
١٨٨ ص
(٣٧)
١٨٨ ص
(٣٨)
١٩٩ ص
(٣٩)
١٩٩ ص
(٤٠)
٢٠٩ ص
(٤١)
٢١٧ ص
(٤٢)
٢١٧ ص
(٤٣)
٢٢٥ ص
(٤٤)
٢٣٤ ص
(٤٥)
٢٣٤ ص
(٤٦)
٢٤٤ ص
(٤٧)
٢٤٤ ص
(٤٨)
٢٥٦ ص
(٤٩)
٢٥٦ ص
(٥٠)
٢٦٦ ص
(٥١)
٢٦٦ ص
(٥٢)
٢٧٥ ص
(٥٣)
٢٧٥ ص
(٥٤)
٢٨٣ ص
(٥٥)
٢٨٣ ص
(٥٦)
٢٩١ ص
(٥٧)
٢٩١ ص
(٥٨)
٢٩٩ ص
(٥٩)
٢٩٩ ص
(٦٠)
٣١١ ص
(٦١)
٣١١ ص
(٦٢)
٣٢٣ ص
(٦٣)
٣٢٣ ص
(٦٤)
٣٣١ ص
(٦٥)
٣٣١ ص
(٦٦)
٣٤٣ ص
(٦٧)
٣٤٣ ص
(٦٨)
٣٥٣ ص
(٦٩)
٣٥٣ ص
(٧٠)
٣٦٢ ص
(٧١)
٣٦٢ ص
(٧٢)
٣٧٠ ص
(٧٣)
٣٧٠ ص
(٧٤)
٣٧٩ ص
(٧٥)
٣٧٩ ص
(٧٦)
٣٨٧ ص
(٧٧)
٣٨٧ ص
(٧٨)
٣٩٧ ص
(٧٩)
٣٩٧ ص
(٨٠)
٤٠٣ ص
(٨١)
٤٠٣ ص
(٨٢)
٤١١ ص
(٨٣)
٤١١ ص
(٨٤)
٤١٩ ص
(٨٥)
٤١٩ ص
(٨٦)
٤٢٧ ص
(٨٧)
٤٢٧ ص
(٨٨)
٤٣٤ ص
(٨٩)
٤٣٤ ص
(٩٠)
٤٤١ ص
(٩١)
٤٤١ ص
(٩٢)
٤٤٧ ص
(٩٣)
٤٥١ ص
(٩٤)
٤٥١ ص
(٩٥)
٤٥٩ ص
(٩٦)
٤٦٣ ص
(٩٧)
٤٦٣ ص
(٩٨)
٤٦٩ ص
(٩٩)
٤٧٣ ص
(١٠٠)
٤٧٣ ص
(١٠١)
٤٧٧ ص
(١٠٢)
٤٨١ ص
(١٠٣)
٤٨١ ص
(١٠٤)
٤٨٨ ص
(١٠٥)
٤٩١ ص
(١٠٦)
٤٩١ ص
(١٠٧)
٤٩٦ ص
(١٠٨)
٥٠٠ ص
(١٠٩)
٥٠٠ ص
(١١٠)
٥٠٢ ص
(١١١)
٥٠٤ ص
(١١٢)
٥٠٦ ص
(١١٣)
٥٠٦ ص
(١١٤)
٥١١ ص
(١١٥)
٥١٣ ص
(١١٦)
٥١٣ ص
(١١٧)
٥١٨ ص
(١١٨)
٥٢١ ص
(١١٩)
٥٢١ ص
(١٢٠)
٥٢٣ ص
(١٢١)
٥٢٥ ص
(١٢٢)
٥٢٥ ص
(١٢٣)
٥٢٧ ص
(١٢٤)
٥٢٩ ص
(١٢٥)
٥٢٩ ص
(١٢٦)
٥٣٥ ص
(١٢٧)
٥٣٧ ص
(١٢٨)
٥٣٧ ص
(١٢٩)
٥٣٨ ص
(١٣٠)
٥٣٩ ص
(١٣١)
٥٤١ ص
(١٣٢)
٥٤٣ ص
(١٣٣)
٥٤٥ ص
(١٣٤)
٥٤٥ ص
(١٣٥)
٥٥١ ص
(١٣٦)
٥٥١ ص
(١٣٧)
٥٥١ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص

توفيق الرحمن في دروس القران - المبارك، فيصل - الصفحة ٣٩٩

عِظَامَهُ} بعد التفرق والبلى فنحييه، {بَلَى قَادِرِينَ عَلَى أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُ} ، قال الزجاج وابن قتيبة: معناه ظن الكافر أن لا نقدر على جمع عظامه، بلى نقدر على أن نعيد السلاميات على صغرها فنؤلف بينها حتى نسوي البنان، فمن قدر على جمع صغار العظام فهو على جمع كبارها أقدر. وعن ابن عباس: قوله: {بَلَى قَادِرِينَ عَلَى أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُ} ، قال: نجعله خفًا أو حافرًا. وقال الضحاك: البنان: الأصابع. وعن عكرمة: {بَلْ يُرِيدُ الْإِنسَانُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُ} ، قال: قدمًا لا ينزع عن فجور. وقال ابن عباس يقول: الكافر يكذب بالحساب يسأل أيان يوم القيامة. وقال قتادة يقول: متى يوم القيامة؟ {فَإِذَا بَرِقَ الْبَصَرُ} ، قال مجاهد: عند الموت. وقال قتادة: شخص البصر: {وَخَسَفَ الْقَمَرُ} ، قال: ذهب ضوءه فلا ضوء له {وَجُمِعَ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ} قال مجاهد: كورًا يوم القيامة: {يَقُولُ الْإِنسَانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ} أي: المهرب. وعن ابن عباس قوله: {كَلَّا لَا وَزَرَ} يعني: لا حصن ولا ملجأ {إِلَى
رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ} قال قتادة: أي: المنتهي. وقال ابن زيد: استقر أهل الجنة في الجنة، وأهل النار في النار. {يُنَبَّأُ الْإِنسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ} ، قال مجاهد: بأول عمله وآخره. وعن ابن عباس قوله: {بَلِ الْإِنسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ} ، يقول: سمعه وبصره ويداه ورجلاه. وقال قتادة: شاهد عليها بعملها. وعن سعيد بن جبير: {بَلِ الْإِنسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ وَلَوْ أَلْقَى مَعَاذِيرَهُ} ، قال: شاهد على نفسه ولو اعتذر.
قوله عز وجل: {لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ (١٦) إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ (١٧) فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ (١٨) ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ (١٩) } .
عن ابن عباس: (أن النبي - صلى الله عليه وسلم - كان إذا نزل عليه القرآن تعجل، يريد حفظه، فقال الله تعالى ذكره: {لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ} ، وقال ابن عباس: هكذا، وحرك شفتيه. {إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ} ، قال: في صدرك، {وَقُرْآنَهُ} ، قال: تقرؤه بعد. {فَإِذَا قَرَأْنَاهُ} أنزلناه إليك. {فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} ، قال: