تفسير القاسمي محاسن التاويل
(١)
١ ص
(٢)
١ ص
(٣)
١ ص
(٤)
١ ص
(٥)
١ ص
(٦)
١ ص
(٧)
١ ص
(٨)
١ ص
(٩)
٢ ص
(١٠)
٣ ص
(١١)
٧ ص
(١٢)
٧ ص
(١٣)
١٢ ص
(١٤)
١٢ ص
(١٥)
١٤ ص
(١٦)
١٦ ص
(١٧)
١٨ ص
(١٨)
٢٥ ص
(١٩)
٢٩ ص
(٢٠)
٣٠ ص
(٢١)
٣٩ ص
(٢٢)
٤٢ ص
(٢٣)
٤٥ ص
(٢٤)
٤٨ ص
(٢٥)
٥٠ ص
(٢٦)
٥١ ص
(٢٧)
٥٢ ص
(٢٨)
٥٥ ص
(٢٩)
٥٦ ص
(٣٠)
٥٦ ص
(٣١)
٥٨ ص
(٣٢)
٦٢ ص
(٣٣)
٦٣ ص
(٣٤)
٦٥ ص
(٣٥)
٦٦ ص
(٣٦)
٦٨ ص
(٣٧)
٧٠ ص
(٣٨)
٧٢ ص
(٣٩)
٧٥ ص
(٤٠)
٧٦ ص
(٤١)
٨٠ ص
(٤٢)
٨٠ ص
(٤٣)
٨٢ ص
(٤٤)
٨٢ ص
(٤٥)
٨٥ ص
(٤٦)
٨٦ ص
(٤٧)
٩١ ص
(٤٨)
٩١ ص
(٤٩)
٩٢ ص
(٥٠)
٩٤ ص
(٥١)
٩٩ ص
(٥٢)
١٠٢ ص
(٥٣)
١٠٥ ص
(٥٤)
١٠٧ ص
(٥٥)
١١٦ ص
(٥٦)
١٣١ ص
(٥٧)
١٣٥ ص
(٥٨)
١٥٥ ص
(٥٩)
١٥٨ ص
(٦٠)
١٥٩ ص
(٦١)
١٦٤ ص
(٦٢)
١٦٥ ص
(٦٣)
١٦٩ ص
(٦٤)
١٦٩ ص
(٦٥)
١٧١ ص
(٦٦)
١٧٨ ص
(٦٧)
١٨٠ ص
(٦٨)
١٨١ ص
(٦٩)
١٨٢ ص
(٧٠)
١٨٢ ص
(٧١)
١٨٤ ص
(٧٢)
١٨٥ ص
(٧٣)
١٨٦ ص
(٧٤)
١٨٧ ص
(٧٥)
١٨٧ ص
(٧٦)
١٨٨ ص
(٧٧)
١٨٨ ص
(٧٨)
١٨٩ ص
(٧٩)
١٩٠ ص
(٨٠)
١٩١ ص
(٨١)
١٩١ ص
(٨٢)
١٩٢ ص
(٨٣)
١٩٢ ص
(٨٤)
١٩٤ ص
(٨٥)
١٩٥ ص
(٨٦)
١٩٥ ص
(٨٧)
١٩٥ ص
(٨٨)
١٩٦ ص
(٨٩)
٢٠٢ ص
(٩٠)
٢١٠ ص
(٩١)
٢١٣ ص
(٩٢)
٢٢١ ص
(٩٣)
٢٢٢ ص
(٩٤)
٢٢٣ ص
(٩٥)
٢٢٤ ص
(٩٦)
٢٢٦ ص
(٩٧)
٢٢٧ ص
(٩٨)
٢٢٧ ص
(٩٩)
٢٢٨ ص
(١٠٠)
٢٣٠ ص
(١٠١)
٢٣٥ ص
(١٠٢)
٢٤١ ص
(١٠٣)
٢٤٢ ص
(١٠٤)
٢٤٢ ص
(١٠٥)
٢٤٤ ص
(١٠٦)
٢٤٥ ص
(١٠٧)
٢٤٦ ص
(١٠٨)
٢٤٦ ص
(١٠٩)
٢٤٦ ص
(١١٠)
٢٤٨ ص
(١١١)
٢٤٨ ص
(١١٢)
٢٥٠ ص
(١١٣)
٢٥١ ص
(١١٤)
٢٥٢ ص
(١١٥)
٢٥٣ ص
(١١٦)
٢٥٣ ص
(١١٧)
٢٥٤ ص
(١١٨)
٢٥٦ ص
(١١٩)
٢٥٨ ص
(١٢٠)
٢٥٨ ص
(١٢١)
٢٥٩ ص
(١٢٢)
٢٦٠ ص
(١٢٣)
٢٦٣ ص
(١٢٤)
٢٦٤ ص
(١٢٥)
٢٦٤ ص
(١٢٦)
٢٦٦ ص
(١٢٧)
٢٦٧ ص
(١٢٨)
٢٦٩ ص
(١٢٩)
٢٧٥ ص
(١٣٠)
٢٧٨ ص
(١٣١)
٢٨٠ ص
(١٣٢)
٢٨٠ ص
(١٣٣)
٢٨١ ص
(١٣٤)
٢٨٤ ص
(١٣٥)
٢٨٦ ص
(١٣٦)
٢٨٧ ص
(١٣٧)
٢٨٨ ص
(١٣٨)
٢٨٨ ص
(١٣٩)
٢٨٩ ص
(١٤٠)
٢٨٩ ص
(١٤١)
٢٩٢ ص
(١٤٢)
٢٩٣ ص
(١٤٣)
٢٩٣ ص
(١٤٤)
٢٩٤ ص
(١٤٥)
٢٩٥ ص
(١٤٦)
٢٩٥ ص
(١٤٧)
٢٩٥ ص
(١٤٨)
٢٩٦ ص
(١٤٩)
٢٩٦ ص
(١٥٠)
٢٩٧ ص
(١٥١)
٢٩٨ ص
(١٥٢)
٢٩٩ ص
(١٥٣)
٢٩٩ ص
(١٥٤)
٣٠٠ ص
(١٥٥)
٣٠١ ص
(١٥٦)
٣٠١ ص
(١٥٧)
٣٠١ ص
(١٥٨)
٣٠٢ ص
(١٥٩)
٣٠٣ ص
(١٦٠)
٣٠٤ ص
(١٦١)
٣٠٥ ص
(١٦٢)
٣٠٥ ص
(١٦٣)
٣٠٥ ص
(١٦٤)
٣٠٦ ص
(١٦٥)
٣٠٧ ص
(١٦٦)
٣٠٩ ص
(١٦٧)
٣١١ ص
(١٦٨)
٣١٢ ص
(١٦٩)
٣١٣ ص
(١٧٠)
٣١٦ ص
(١٧١)
٣١٧ ص
(١٧٢)
٣٢١ ص
(١٧٣)
٣٢٢ ص
(١٧٤)
٣٢٣ ص
(١٧٥)
٣٢٣ ص
(١٧٦)
٣٢٤ ص
(١٧٧)
٣٢٥ ص
(١٧٨)
٣٢٦ ص
(١٧٩)
٣٢٦ ص
(١٨٠)
٣٢٦ ص
(١٨١)
٣٢٧ ص
(١٨٢)
٣٢٨ ص
(١٨٣)
٣٢٨ ص
(١٨٤)
٣٢٩ ص
(١٨٥)
٣٣٣ ص
(١٨٦)
٣٣٦ ص
(١٨٧)
٣٣٧ ص
(١٨٨)
٣٣٧ ص
(١٨٩)
٣٣٩ ص
(١٩٠)
٣٤٠ ص
(١٩١)
٣٤١ ص
(١٩٢)
٣٤١ ص
(١٩٣)
٣٤٢ ص
(١٩٤)
٣٤٤ ص
(١٩٥)
٣٤٥ ص
(١٩٦)
٣٤٦ ص
(١٩٧)
٣٤٧ ص
(١٩٨)
٣٤٨ ص
(١٩٩)
٣٤٨ ص
(٢٠٠)
٣٤٩ ص
(٢٠١)
٣٥١ ص
(٢٠٢)
٣٥٢ ص
(٢٠٣)
٣٥٢ ص
(٢٠٤)
٣٥٣ ص
(٢٠٥)
٣٥٤ ص
(٢٠٦)
٣٥٥ ص
(٢٠٧)
٣٥٦ ص
(٢٠٨)
٣٦١ ص
(٢٠٩)
٣٦١ ص
(٢١٠)
٣٦٢ ص
(٢١١)
٣٦٣ ص
(٢١٢)
٣٦٩ ص
(٢١٣)
٣٦٩ ص
(٢١٤)
٣٧٠ ص
(٢١٥)
٣٧٠ ص
(٢١٦)
٣٧١ ص
(٢١٧)
٣٧٢ ص
(٢١٨)
٣٧٣ ص
(٢١٩)
٣٧٤ ص
(٢٢٠)
٣٧٥ ص
(٢٢١)
٣٧٥ ص
(٢٢٢)
٣٧٦ ص
(٢٢٣)
٣٧٦ ص
(٢٢٤)
٣٧٨ ص
(٢٢٥)
٣٨٠ ص
(٢٢٦)
٣٨٠ ص
(٢٢٧)
٣٨٢ ص
(٢٢٨)
٣٨٦ ص
(٢٢٩)
٣٨٦ ص
(٢٣٠)
٣٨٧ ص
(٢٣١)
٣٨٧ ص
(٢٣٢)
٣٨٨ ص
(٢٣٣)
٣٨٩ ص
(٢٣٤)
٣٩١ ص
(٢٣٥)
٣٩٥ ص
(٢٣٦)
٣٩٧ ص
(٢٣٧)
٣٩٨ ص
(٢٣٨)
٣٩٨ ص
(٢٣٩)
٤٠٠ ص
(٢٤٠)
٤٠٢ ص
(٢٤١)
٤٠٢ ص
(٢٤٢)
٤٠٤ ص
(٢٤٣)
٤٠٦ ص
(٢٤٤)
٤٠٦ ص
(٢٤٥)
٤٠٧ ص
(٢٤٦)
٤٠٨ ص
(٢٤٧)
٤٠٩ ص
(٢٤٨)
٤١٠ ص
(٢٤٩)
٤١٠ ص
(٢٥٠)
٤١١ ص
(٢٥١)
٤١٢ ص
(٢٥٢)
٤١٤ ص
(٢٥٣)
٤١٧ ص
(٢٥٤)
٤٢٥ ص
(٢٥٥)
٤٢٦ ص
(٢٥٦)
٤٢٧ ص
(٢٥٧)
٤٢٨ ص
(٢٥٨)
٤٢٨ ص
(٢٥٩)
٤٢٩ ص
(٢٦٠)
٤٢٩ ص
(٢٦١)
٤٣٠ ص
(٢٦٢)
٤٣٠ ص
(٢٦٣)
٤٣١ ص
(٢٦٤)
٤٣٢ ص
(٢٦٥)
٤٣٦ ص
(٢٦٦)
٤٣٨ ص
(٢٦٧)
٤٤١ ص
(٢٦٨)
٤٤٢ ص
(٢٦٩)
٤٤٩ ص
(٢٧٠)
٤٥٢ ص
(٢٧١)
٤٥٥ ص
(٢٧٢)
٤٥٦ ص
(٢٧٣)
٤٥٦ ص
(٢٧٤)
٤٥٧ ص
(٢٧٥)
٤٥٨ ص
(٢٧٦)
٤٥٩ ص
(٢٧٧)
٤٦١ ص
(٢٧٨)
٤٦٤ ص
(٢٧٩)
٤٦٤ ص
(٢٨٠)
٤٦٦ ص
(٢٨١)
٤٦٧ ص
(٢٨٢)
٤٦٩ ص
(٢٨٣)
٤٧١ ص
(٢٨٤)
٤٧٣ ص
(٢٨٥)
٤٧٤ ص
(٢٨٦)
٤٧٦ ص
(٢٨٧)
٤٧٨ ص
(٢٨٨)
٤٧٩ ص
(٢٨٩)
٤٨٠ ص
(٢٩٠)
٤٨٠ ص
(٢٩١)
٤٨٣ ص
(٢٩٢)
٤٨٧ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص

تفسير القاسمي محاسن التاويل - القاسمي - الصفحة ٧٢

فصار هذا من النمط الأول.
ومن أمثلة هذا القسم جميع ما حكي عن المتقدمين من الأمم السالفة مما كان حقّا. كحكايته عن الأنبياء والأولياء. ومنه قصة ذي القرنين، وقصة الخضر مع موسى عليه السلام، وقصة أصحاب الكهف. وأشباه ذلك.

ثم قال الشاطبيّ: فصل
ولا طّراد هذا الأصل اعتمده النظار. فقد استدل جماعة من الأصوليين على أن الكفار مخاطبون بالفروع بقوله تعالى: قالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ ... [المدثر: ٤٣- ٤٤] الآية، إذ لو كان قولهم باطلا لردّ عند حكايته.
واستدل على أن أصحاب الكهف سبعة وثامنهم كلبهم بأن الله تعالى لما حكى من قولهم إنهم ثلاثة رابعهم كلبهم وإنهم خمسة سادسهم كلبهم، أعقب ذلك بقوله رَجْماً بِالْغَيْبِ [الكهف: ٢٢] ، أي ليس لهم دليل ولا علم غير اتباع الظن.
ورجم الظنون لا يغني من الحق شيئا، ولما حكى قولهم سبعة وثامنهم كلبهم لم يتبعه بإبطال، بل قال: قُلْ رَبِّي أَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ ما يَعْلَمُهُمْ إِلَّا قَلِيلٌ [الكهف: ٢٢] ، دلّ المساق على صحته دون القولين الأولين. وروي عن ابن عباس أنه كان يقول: أنا من ذلك القليل الذي يعلمهم. ورأيت منقولا عن سهل بن عبد الله أنه سئل عن قول إبراهيم عليه السلام: رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتى [البقرة: ٢٦٠] ، فقيل له: أكان شاكّا حين سأل ربه أن يريه آية؟ فقال: لا، وإنما كان طلب زيادة إيمان إلى إيمان. ألا تراه قال: أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلى [البقرة: ٢٦٠] ، فلو علم منه شكا لأظهر ذلك، فصح أن الطمانينة كانت على معنى الزيادة في الإيمان. بخلاف ما حكى الله عن قوم من الأعراب في قوله: قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا [الحجرات: ١٤] فإن الله تعالى رد عليهم بقوله: قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمانُ فِي قُلُوبِكُمْ [الحجرات: ١٤] .
ومن تتبع مجاري الحكايات في القرآن، عرف مداخلها وما هو منها حق مما هو باطل. فقد قال تعالى: إِذا جاءَكَ الْمُنافِقُونَ قالُوا نَشْهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ اللَّهِ [المنافقون: ١] ، إلى آخرها، فإن هذه الحكاية ممزوجة الحق بالباطل، فظاهرها حق وباطنها كذب، من حيث كان إخبارا عن المعتقد، وهو غير مطابق، فقال تعالى: