تفسير ابن عرفه
(١)
٦٩ ص
(٢)
٦٩ ص
(٣)
٩٢ ص
(٤)
٩٨ ص
(٥)
٩٨ ص
(٦)
١٠٠ ص
(٧)
١٠٢ ص
(٨)
١٠٣ ص
(٩)
١٠٩ ص
(١٠)
١٠٩ ص
(١١)
١١٢ ص
(١٢)
١١٣ ص
(١٣)
١١٤ ص
(١٤)
١١٧ ص
(١٥)
١٢٥ ص
(١٦)
١٣١ ص
(١٧)
١٣٥ ص
(١٨)
١٣٩ ص
(١٩)
١٤١ ص
(٢٠)
١٤٣ ص
(٢١)
١٤٣ ص
(٢٢)
١٤٧ ص
(٢٣)
١٤٩ ص
(٢٤)
١٥٢ ص
(٢٥)
١٥٥ ص
(٢٦)
١٥٨ ص
(٢٧)
١٦٢ ص
(٢٨)
١٦٦ ص
(٢٩)
١٧٣ ص
(٣٠)
١٧٧ ص
(٣١)
١٨٣ ص
(٣٢)
١٨٩ ص
(٣٣)
١٩٤ ص
(٣٤)
٢٠٥ ص
(٣٥)
٢١٧ ص
(٣٦)
٢٢١ ص
(٣٧)
٢٢٨ ص
(٣٨)
٢٣٤ ص
(٣٩)
٢٣٩ ص
(٤٠)
٢٤٦ ص
(٤١)
٢٤٨ ص
(٤٢)
٢٥١ ص
(٤٣)
٢٥٦ ص
(٤٤)
٢٦٠ ص
(٤٥)
٢٦٣ ص
(٤٦)
٢٦٥ ص
(٤٧)
٢٦٧ ص
(٤٨)
٢٦٨ ص
(٤٩)
٢٧٠ ص
(٥٠)
٢٧١ ص
(٥١)
٢٧١ ص
(٥٢)
٢٧٣ ص
(٥٣)
٢٧٦ ص
(٥٤)
٢٧٩ ص
(٥٥)
٢٨٧ ص
(٥٦)
٢٨٧ ص
(٥٧)
٢٨٨ ص
(٥٨)
٢٨٩ ص
(٥٩)
٢٩٢ ص
(٦٠)
٢٩٣ ص
(٦١)
٢٩٨ ص
(٦٢)
٣٠١ ص
(٦٣)
٣٠٣ ص
(٦٤)
٣١٠ ص
(٦٥)
٣١٢ ص
(٦٦)
٣١٥ ص
(٦٧)
٣١٧ ص
(٦٨)
٣٢٢ ص
(٦٩)
٣٢٢ ص
(٧٠)
٣٢٤ ص
(٧١)
٣٢٦ ص
(٧٢)
٣٢٧ ص
(٧٣)
٣٢٧ ص
(٧٤)
٣٣١ ص
(٧٥)
٣٣٤ ص
(٧٦)
٣٣٦ ص
(٧٧)
٣٤٠ ص
(٧٨)
٣٤٢ ص
(٧٩)
٣٤٤ ص
(٨٠)
٣٤٥ ص
(٨١)
٣٤٧ ص
(٨٢)
٣٥٣ ص
(٨٣)
٣٥٤ ص
(٨٤)
٣٥٧ ص
(٨٥)
٣٥٨ ص
(٨٦)
٣٥٩ ص
(٨٧)
٣٦٣ ص
(٨٨)
٣٦٣ ص
(٨٩)
٣٦٦ ص
(٩٠)
٣٦٧ ص
(٩١)
٣٦٩ ص
(٩٢)
٣٧٠ ص
(٩٣)
٣٧١ ص
(٩٤)
٣٧٣ ص
(٩٥)
٣٧٥ ص
(٩٦)
٣٧٦ ص
(٩٧)
٣٧٧ ص
(٩٨)
٣٧٨ ص
(٩٩)
٣٨١ ص
(١٠٠)
٣٨٢ ص
(١٠١)
٣٨٤ ص
(١٠٢)
٣٨٥ ص
(١٠٣)
٣٨٩ ص
(١٠٤)
٣٨٩ ص
(١٠٥)
٣٩٠ ص
(١٠٦)
٣٩٠ ص
(١٠٧)
٣٩٥ ص
(١٠٨)
٣٩٥ ص
(١٠٩)
٣٩٦ ص
(١١٠)
٣٩٧ ص
(١١١)
٣٩٨ ص
(١١٢)
٤٠٠ ص
(١١٣)
٤٠١ ص
(١١٤)
٤٠٣ ص
(١١٥)
٤٠٤ ص
(١١٦)
٤٠٦ ص
(١١٧)
٤٠٨ ص
(١١٨)
٤٠٩ ص
(١١٩)
٤١٠ ص
(١٢٠)
٤١١ ص
(١٢١)
٤١٢ ص
(١٢٢)
٤١٢ ص
(١٢٣)
٤١٥ ص
(١٢٤)
٤١٧ ص
(١٢٥)
٤١٨ ص
(١٢٦)
٤١٨ ص
(١٢٧)
٤١٩ ص
(١٢٨)
٤٢٠ ص
(١٢٩)
٤٢١ ص
(١٣٠)
٤٢١ ص
(١٣١)
٤٢٤ ص
(١٣٢)
٤٢٦ ص
(١٣٣)
٤٢٧ ص
(١٣٤)
٤٣١ ص
(١٣٥)
٤٣٣ ص
(١٣٦)
٤٣٣ ص
(١٣٧)
٤٣٣ ص
(١٣٨)
٤٣٥ ص
 
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص

تفسير ابن عرفه - ابن عرفة - الصفحة ٣٩٩

قال الزمخشري: هذه مبالغة عظيمة لأن المحال والمعدوم يقع عليهما اسم الشيء.
قال ابن عرفة: الزّمخشري ضعيف في أصول الدّين، وقد تقدم الإجماع على أن المحال (ليس بشيء) باعتبار المعنى، واختلفوا في الإطلاق اللّفظي والتسمية هل يطلق عليه لفظ شيء أم لا؟ فمنعه أهل السنة وأجازه المعتزلة وهما مسألتان:
فهذه لا ينبني عليها إيمان ولا كفر، والأخرى توهّم أن للمعدوم تقررا في الأزل ويلزمهم بها الكفر.
قيل لابن عرفة /: لم قال: {وَهُمْ يَتْلُونَ الكتاب} ولم يقل: وهم يعلمون الكتاب؟
فقال: التلاوة هنا تستلزم العلم.
قال ابن عرفة: فإن قلت: لم قال {وَقَالُواْ لَن يَدْخُلَ الجنة إِلاَّ مَن كَانَ هُوداً أَوْ نصارى} فجمع المقالتين (معا) هناك وفرقهما هنا ولم يقل: وقالوا ليست النصارى واليهود على شيء؟ (قال) : عادتهم يجيبون بأن المقالتين هناك محصورتان لا ثالث لهما فيعلم بالضرورة أن النصارى قالوا: لن يدخل الجنة إلا من كان نصرانيا، واليهود قالوا: لن يدخل الجنة إلا اليهود، وأما هنا فلو قيل: وقالوا: ليست اليهود والنصارى على شيء لأوهم أن المسلمين هم الذين قالوا ذلك (والكتاب) جنس (يشمل) التوراة والإنجيل.