التفسير المنير للزحيلي
(١)
٥ ص
(٢)
٥ ص
(٣)
٥ ص
(٤)
٥ ص
(٥)
٧ ص
(٦)
٧ ص
(٧)
٧ ص
(٨)
٨ ص
(٩)
٨ ص
(١٠)
١١ ص
(١١)
١٣ ص
(١٢)
١٣ ص
(١٣)
١٣ ص
(١٤)
١٤ ص
(١٥)
١٤ ص
(١٦)
١٥ ص
(١٧)
١٥ ص
(١٨)
٢١ ص
(١٩)
٢٣ ص
(٢٠)
٢٣ ص
(٢١)
٢٤ ص
(٢٢)
٢٤ ص
(٢٣)
٢٥ ص
(٢٤)
٢٦ ص
(٢٥)
٣١ ص
(٢٦)
٣٥ ص
(٢٧)
٣٥ ص
(٢٨)
٣٥ ص
(٢٩)
٣٦ ص
(٣٠)
٣٧ ص
(٣١)
٣٧ ص
(٣٢)
٣٩ ص
(٣٣)
٤٠ ص
(٣٤)
٤٠ ص
(٣٥)
٤١ ص
(٣٦)
٤١ ص
(٣٧)
٤١ ص
(٣٨)
٤٢ ص
(٣٩)
٤٣ ص
(٤٠)
٤٥ ص
(٤١)
٤٥ ص
(٤٢)
٤٥ ص
(٤٣)
٤٥ ص
(٤٤)
٤٦ ص
(٤٥)
٤٧ ص
(٤٦)
٤٧ ص
(٤٧)
٥٠ ص
(٤٨)
٥٢ ص
(٤٩)
٥٢ ص
(٥٠)
٥٢ ص
(٥١)
٥٣ ص
(٥٢)
٥٤ ص
(٥٣)
٥٤ ص
(٥٤)
٥٥ ص
(٥٥)
٥٥ ص
(٥٦)
٥٥ ص
(٥٧)
٥٦ ص
(٥٨)
٥٩ ص
(٥٩)
٦١ ص
(٦٠)
٦٢ ص
(٦١)
٦٢ ص
(٦٢)
٦٢ ص
(٦٣)
٦٤ ص
(٦٤)
٦٤ ص
(٦٥)
٧٠ ص
(٦٦)
٧٢ ص
(٦٧)
٧٢ ص
(٦٨)
٧٣ ص
(٦٩)
٧٣ ص
(٧٠)
٧٣ ص
(٧١)
٧٤ ص
(٧٢)
٧٤ ص
(٧٣)
٧٧ ص
(٧٤)
٧٨ ص
(٧٥)
٧٨ ص
(٧٦)
٧٨ ص
(٧٧)
٧٩ ص
(٧٨)
٨٠ ص
(٧٩)
٨٢ ص
(٨٠)
٨٤ ص
(٨١)
٨٤ ص
(٨٢)
٨٤ ص
(٨٣)
٨٥ ص
(٨٤)
٨٥ ص
(٨٥)
٨٦ ص
(٨٦)
٨٩ ص
(٨٧)
٩٢ ص
(٨٨)
٩٢ ص
(٨٩)
٩٢ ص
(٩٠)
٩٣ ص
(٩١)
٩٤ ص
(٩٢)
٩٥ ص
(٩٣)
٩٥ ص
(٩٤)
٩٦ ص
(٩٥)
٩٦ ص
(٩٦)
٩٧ ص
(٩٧)
١٠٤ ص
(٩٨)
١٠٧ ص
(٩٩)
١٠٧ ص
(١٠٠)
١٠٧ ص
(١٠١)
١٠٨ ص
(١٠٢)
١٠٨ ص
(١٠٣)
١٠٩ ص
(١٠٤)
١١٢ ص
(١٠٥)
١١٣ ص
(١٠٦)
١١٣ ص
(١٠٧)
١١٣ ص
(١٠٨)
١١٤ ص
(١٠٩)
١١٤ ص
(١١٠)
١١٤ ص
(١١١)
١١٦ ص
(١١٢)
١١٧ ص
(١١٣)
١١٨ ص
(١١٤)
١١٨ ص
(١١٥)
١١٨ ص
(١١٦)
١١٩ ص
(١١٧)
١١٩ ص
(١١٨)
١١٩ ص
(١١٩)
١٢٢ ص
(١٢٠)
١٢٤ ص
(١٢١)
١٢٤ ص
(١٢٢)
١٢٥ ص
(١٢٣)
١٢٥ ص
(١٢٤)
١٢٦ ص
(١٢٥)
١٢٦ ص
(١٢٦)
١٢٧ ص
(١٢٧)
١٢٧ ص
(١٢٨)
١٢٨ ص
(١٢٩)
١٣٣ ص
(١٣٠)
١٣٦ ص
(١٣١)
١٣٦ ص
(١٣٢)
١٣٦ ص
(١٣٣)
١٣٦ ص
(١٣٤)
١٣٧ ص
(١٣٥)
١٣٧ ص
(١٣٦)
١٤٠ ص
(١٣٧)
١٤٢ ص
(١٣٨)
١٤٢ ص
(١٣٩)
١٤٢ ص
(١٤٠)
١٤٣ ص
(١٤١)
١٤٤ ص
(١٤٢)
١٤٤ ص
(١٤٣)
١٤٥ ص
(١٤٤)
١٤٥ ص
(١٤٥)
١٤٥ ص
(١٤٦)
١٤٦ ص
(١٤٧)
١٤٧ ص
(١٤٨)
١٥٠ ص
(١٤٩)
١٥٣ ص
(١٥٠)
١٥٣ ص
(١٥١)
١٥٣ ص
(١٥٢)
١٥٤ ص
(١٥٣)
١٥٤ ص
(١٥٤)
١٥٥ ص
(١٥٥)
١٥٥ ص
(١٥٦)
١٥٨ ص
(١٥٧)
١٦٠ ص
(١٥٨)
١٦٠ ص
(١٥٩)
١٦٠ ص
(١٦٠)
١٦٠ ص
(١٦١)
١٦١ ص
(١٦٢)
١٦١ ص
(١٦٣)
١٦٣ ص
(١٦٤)
١٦٤ ص
(١٦٥)
١٦٥ ص
(١٦٦)
١٦٥ ص
(١٦٧)
١٦٥ ص
(١٦٨)
١٦٦ ص
(١٦٩)
١٦٦ ص
(١٧٠)
١٦٩ ص
(١٧١)
١٧١ ص
(١٧٢)
١٧١ ص
(١٧٣)
١٧١ ص
(١٧٤)
١٧٢ ص
(١٧٥)
١٧٢ ص
(١٧٦)
١٧٤ ص
(١٧٧)
١٧٦ ص
(١٧٨)
١٧٦ ص
(١٧٩)
١٧٦ ص
(١٨٠)
١٧٧ ص
(١٨١)
١٧٨ ص
(١٨٢)
١٧٨ ص
(١٨٣)
١٧٨ ص
(١٨٤)
١٧٩ ص
(١٨٥)
١٨٠ ص
(١٨٦)
١٨٠ ص
(١٨٧)
١٨٠ ص
(١٨٨)
١٨١ ص
(١٨٩)
١٨١ ص
(١٩٠)
١٨٨ ص
(١٩١)
١٩١ ص
(١٩٢)
١٩١ ص
(١٩٣)
١٩٢ ص
(١٩٤)
١٩٢ ص
(١٩٥)
١٩٣ ص
(١٩٦)
١٩٤ ص
(١٩٧)
١٩٤ ص
(١٩٨)
١٩٥ ص
(١٩٩)
١٩٥ ص
(٢٠٠)
١٩٥ ص
(٢٠١)
١٩٧ ص
(٢٠٢)
٢٠٠ ص
(٢٠٣)
٢٠٢ ص
(٢٠٤)
٢٠٢ ص
(٢٠٥)
٢٠٢ ص
(٢٠٦)
٢٠٣ ص
(٢٠٧)
٢٠٣ ص
(٢٠٨)
٢٠٣ ص
(٢٠٩)
٢٠٦ ص
(٢١٠)
٢٠٨ ص
(٢١١)
٢٠٨ ص
(٢١٢)
٢٠٨ ص
(٢١٣)
٢٠٩ ص
(٢١٤)
٢٠٩ ص
(٢١٥)
٢١١ ص
(٢١٦)
٢١٢ ص
(٢١٧)
٢١٢ ص
(٢١٨)
٢١٢ ص
(٢١٩)
٢١٣ ص
(٢٢٠)
٢١٣ ص
(٢٢١)
٢١٣ ص
(٢٢٢)
٢١٥ ص
(٢٢٣)
٢١٦ ص
(٢٢٤)
٢١٦ ص
(٢٢٥)
٢١٧ ص
(٢٢٦)
٢١٧ ص
(٢٢٧)
٢١٧ ص
(٢٢٨)
٢١٧ ص
(٢٢٩)
٢٢٠ ص
(٢٣٠)
٢٢١ ص
(٢٣١)
٢٢١ ص
(٢٣٢)
٢٢١ ص
(٢٣٣)
٢٢٢ ص
(٢٣٤)
٢٢٢ ص
(٢٣٥)
٢٢٣ ص
(٢٣٦)
٢٢٣ ص
(٢٣٧)
٢٢٣ ص
(٢٣٨)
٢٢٧ ص
(٢٣٩)
٢٢٩ ص
(٢٤٠)
٢٣٠ ص
(٢٤١)
٢٣٠ ص
(٢٤٢)
٢٣١ ص
(٢٤٣)
٢٣١ ص
(٢٤٤)
٢٣٤ ص
(٢٤٥)
٢٣٧ ص
(٢٤٦)
٢٣٧ ص
(٢٤٧)
٢٣٧ ص
(٢٤٨)
٢٣٨ ص
(٢٤٩)
٢٣٩ ص
(٢٥٠)
٢٤٠ ص
(٢٥١)
٢٤٠ ص
(٢٥٢)
٢٤١ ص
(٢٥٣)
٢٤١ ص
(٢٥٤)
٢٤١ ص
(٢٥٥)
٢٤٤ ص
(٢٥٦)
٢٤٥ ص
(٢٥٧)
٢٤٥ ص
(٢٥٨)
٢٤٥ ص
(٢٥٩)
٢٤٦ ص
(٢٦٠)
٢٤٦ ص
(٢٦١)
٢٤٧ ص
(٢٦٢)
٢٤٧ ص
(٢٦٣)
٢٥٠ ص
(٢٦٤)
٢٥٢ ص
(٢٦٥)
٢٥٢ ص
(٢٦٦)
٢٥٢ ص
(٢٦٧)
٢٥٣ ص
(٢٦٨)
٢٥٣ ص
(٢٦٩)
٢٥٣ ص
(٢٧٠)
٢٥٣ ص
(٢٧١)
٢٥٤ ص
(٢٧٢)
٢٥٤ ص
(٢٧٣)
٢٥٦ ص
(٢٧٤)
٢٥٨ ص
(٢٧٥)
٢٥٨ ص
(٢٧٦)
٢٥٨ ص
(٢٧٧)
٢٥٩ ص
(٢٧٨)
٢٥٩ ص
(٢٧٩)
٢٦٠ ص
(٢٨٠)
٢٦٣ ص
(٢٨١)
٢٦٤ ص
(٢٨٢)
٢٦٥ ص
(٢٨٣)
٢٦٥ ص
(٢٨٤)
٢٦٦ ص
(٢٨٥)
٢٦٦ ص
(٢٨٦)
٢٧٠ ص
(٢٨٧)
٢٧٤ ص
(٢٨٨)
٢٧٤ ص
(٢٨٩)
٢٧٥ ص
(٢٩٠)
٢٧٥ ص
(٢٩١)
٢٧٧ ص
(٢٩٢)
٢٧٧ ص
(٢٩٣)
٢٧٨ ص
(٢٩٤)
٢٨٤ ص
(٢٩٥)
٢٨٧ ص
(٢٩٦)
٢٨٧ ص
(٢٩٧)
٢٨٧ ص
(٢٩٨)
٢٨٧ ص
(٢٩٩)
٢٨٨ ص
(٣٠٠)
٢٨٩ ص
(٣٠١)
٢٨٩ ص
(٣٠٢)
٢٨٩ ص
(٣٠٣)
٢٨٩ ص
(٣٠٤)
٢٩٠ ص
(٣٠٥)
٢٩١ ص
(٣٠٦)
٢٩٤ ص
(٣٠٧)
٢٩٥ ص
(٣٠٨)
٢٩٦ ص
(٣٠٩)
٢٩٦ ص
(٣١٠)
٢٩٧ ص
(٣١١)
٢٩٨ ص
(٣١٢)
٢٩٨ ص
(٣١٣)
٢٩٨ ص
(٣١٤)
٢٩٩ ص
(٣١٥)
٢٩٩ ص
(٣١٦)
٣٠٤ ص
(٣١٧)
٣٠٧ ص
(٣١٨)
٣٠٨ ص
(٣١٩)
٣٠٨ ص
(٣٢٠)
٣٠٨ ص
(٣٢١)
٣٠٩ ص
(٣٢٢)
٣٠٩ ص
(٣٢٣)
٣١١ ص
(٣٢٤)
٣١٢ ص
(٣٢٥)
٣١٢ ص
(٣٢٦)
٣١٣ ص
(٣٢٧)
٣١٣ ص
(٣٢٨)
٣١٤ ص
(٣٢٩)
٣١٥ ص
(٣٣٠)
٣١٥ ص
(٣٣١)
٣١٧ ص
(٣٣٢)
٣١٩ ص
(٣٣٣)
٣١٩ ص
(٣٣٤)
٣١٩ ص
(٣٣٥)
٣١٩ ص
(٣٣٦)
٣٢٠ ص
(٣٣٧)
٣٢٠ ص
(٣٣٨)
٣٢٣ ص
(٣٣٩)
٣٢٤ ص
(٣٤٠)
٣٢٥ ص
(٣٤١)
٣٢٥ ص
(٣٤٢)
٣٢٦ ص
(٣٤٣)
٣٢٦ ص
(٣٤٤)
٣٢٨ ص
(٣٤٥)
٣٣٠ ص
(٣٤٦)
٣٣٠ ص
(٣٤٧)
٣٣٠ ص
(٣٤٨)
٣٣٠ ص
(٣٤٩)
٣٣٠ ص
(٣٥٠)
٣٣١ ص
(٣٥١)
٣٣١ ص
(٣٥٢)
٣٣٣ ص
(٣٥٣)
٣٣٤ ص
(٣٥٤)
٣٣٥ ص
(٣٥٥)
٣٣٥ ص
(٣٥٦)
٣٣٦ ص
(٣٥٧)
٣٣٦ ص
(٣٥٨)
٣٣٦ ص
(٣٥٩)
٣٣٧ ص
(٣٦٠)
٣٣٧ ص
(٣٦١)
٣٤١ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص

التفسير المنير للزحيلي - وهبة الزحيلي - الصفحة ١٢٢

وروى مسلم في صحيحة عن محمد بن عمرو بن عطاء قال: «سمّيت ابنتي (برّة) فقالت لي زينب بنت أبي سلمة: إن رسول الله صلى الله عليه وسلم نهى عن هذا الاسم، فقال: لا تزكوا أنفسكم، إن الله أعلم بأهل البر منكم، فقالوا: بم نسميها؟
قال: سموها زينب» .
وروى الإمام أحمد عن عبد الرحمن بن أبي بكرة عن أبيه، قال: مدح رجل رجلا عند النبي صلى الله عليه وسلم، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «ويلك قطعت عنق صاحبك- مرارا- إذا كان أحدكم مادحا صاحبه لا محالة، فليقل: أحسب فلانا، والله حسيبه، ولا أزكّي على الله أحدا، أحسبه كذا وكذا، إن كان يعلم ذلك» .
وروى أحمد ومسلم وأبو داود عن همّام بن الحارث قال: جاء رجل إلى عثمان، فأثنى عليه في وجهه، فجعل المقداد بن الأسود يحثو في وجهه التراب، ويقول: أمرنا رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا لقينا المداحين أن نحثو في وجوههم التراب.

فقه الحياة أو الأحكام:
يستفاد من الآيات ما يأتي:
١- لله تعالى جميع ما في السموات وما في الأرض ملكا وخلقا، وهذا دليل القدرة الإلهية، وسعة الملك الإلهي، وهذا معترض في الكلام.
٢- إن ربك هو أعلم بمن ضل عن سبيله، وهو أعلم بمن اهتدى، فيجازي كلّا بما يستحقه. وإذا كانت اللام للعاقبة فالمعنى: ولله ما في السموات وما في الأرض، لتكون عاقبة أمر الخلق أن يكون فيهم محسن ومسيء، فللمحسن المثوبة أو العاقبة الحسنى وهي الجنة، وللمسيء السوأى وهي جهنم.
٣- إن نعت المحسنين أنهم لا يرتكبون كبائر الإثم وهو الشرك، لأنه أكبر الآثام، ونحوه من الكبائر المذكورة آنفا وهي كل ما أوعد الله عليه بالنار،