مختصر تاريخ دمشق
(١)
٩ ص
(٢)
١٠ ص
(٣)
١١ ص
(٤)
١١ ص
(٥)
١٣ ص
(٦)
١٩ ص
(٧)
٢٢ ص
(٨)
٢٣ ص
(٩)
٣٠ ص
(١٠)
٣١ ص
(١١)
٣٣ ص
(١٢)
٤١ ص
(١٣)
٤٢ ص
(١٤)
٥٤ ص
(١٥)
٥٥ ص
(١٦)
٥٦ ص
(١٧)
٥٨ ص
(١٨)
٥٩ ص
(١٩)
٦٠ ص
(٢٠)
٦٠ ص
(٢١)
٦٠ ص
(٢٢)
٦٢ ص
(٢٣)
٦٤ ص
(٢٤)
٦٤ ص
(٢٥)
٧٦ ص
(٢٦)
٧٧ ص
(٢٧)
٧٧ ص
(٢٨)
٧٨ ص
(٢٩)
٧٩ ص
(٣٠)
٩١ ص
(٣١)
٩٢ ص
(٣٢)
١٠٠ ص
(٣٣)
١٠٢ ص
(٣٤)
١٠٤ ص
(٣٥)
١٠٥ ص
(٣٦)
١١٤ ص
(٣٧)
١١٥ ص
(٣٨)
١١٥ ص
(٣٩)
١١٦ ص
(٤٠)
١١٧ ص
(٤١)
١١٨ ص
(٤٢)
١١٨ ص
(٤٣)
١١٩ ص
(٤٤)
١١٩ ص
(٤٥)
١٢٣ ص
(٤٦)
١٢٣ ص
(٤٧)
١٢٤ ص
(٤٨)
١٢٤ ص
(٤٩)
١٢٥ ص
(٥٠)
١٢٥ ص
(٥١)
١٢٦ ص
(٥٢)
١٢٧ ص
(٥٣)
١٢٧ ص
(٥٤)
١٢٧ ص
(٥٥)
١٢٨ ص
(٥٦)
١٣١ ص
(٥٧)
١٣٧ ص
(٥٨)
١٣٧ ص
(٥٩)
١٤٥ ص
(٦٠)
١٤٥ ص
(٦١)
١٤٧ ص
(٦٢)
١٤٧ ص
(٦٣)
١٤٨ ص
(٦٤)
١٤٩ ص
(٦٥)
١٥٠ ص
(٦٦)
١٥٠ ص
(٦٧)
١٥٠ ص
(٦٨)
١٥١ ص
(٦٩)
١٥٣ ص
(٧٠)
١٥٤ ص
(٧١)
١٥٤ ص
(٧٢)
١٥٥ ص
(٧٣)
١٥٦ ص
(٧٤)
١٧٠ ص
(٧٥)
١٧١ ص
(٧٦)
١٧١ ص
(٧٧)
١٧٣ ص
(٧٨)
١٧٤ ص
(٧٩)
١٧٥ ص
(٨٠)
١٧٥ ص
(٨١)
١٧٦ ص
(٨٢)
١٧٧ ص
(٨٣)
١٧٧ ص
(٨٤)
١٧٧ ص
(٨٥)
١٧٧ ص
(٨٦)
١٨٢ ص
(٨٧)
١٨٢ ص
(٨٨)
١٨٨ ص
(٨٩)
١٨٩ ص
(٩٠)
١٨٩ ص
(٩١)
١٩٠ ص
(٩٢)
١٩٠ ص
(٩٣)
١٩١ ص
(٩٤)
٢٠٧ ص
(٩٥)
٢٠٨ ص
(٩٦)
٢٠٨ ص
(٩٧)
٢٠٩ ص
(٩٨)
٢٠٩ ص
(٩٩)
٢١٠ ص
(١٠٠)
٢١٠ ص
(١٠١)
٢١١ ص
(١٠٢)
٢١٢ ص
(١٠٣)
٢١٢ ص
(١٠٤)
٢١٣ ص
(١٠٥)
٢١٧ ص
(١٠٦)
٢١٧ ص
(١٠٧)
٢٢٠ ص
(١٠٨)
٢٢١ ص
(١٠٩)
٢٢٤ ص
(١١٠)
٢٢٥ ص
(١١١)
٢٢٦ ص
(١١٢)
٢٢٨ ص
(١١٣)
٢٢٨ ص
(١١٤)
٢٢٨ ص
(١١٥)
٢٢٩ ص
(١١٦)
٢٢٩ ص
(١١٧)
٢٢٩ ص
(١١٨)
٢٣٠ ص
(١١٩)
٢٣١ ص
(١٢٠)
٢٣٣ ص
(١٢١)
٢٣٥ ص
(١٢٢)
٢٣٦ ص
(١٢٣)
٢٣٦ ص
(١٢٤)
٢٣٧ ص
(١٢٥)
٢٣٧ ص
(١٢٦)
٢٣٩ ص
(١٢٧)
٢٤٠ ص
(١٢٨)
٢٤٠ ص
(١٢٩)
٢٤١ ص
(١٣٠)
٢٤١ ص
(١٣١)
٢٤٢ ص
(١٣٢)
٢٤٢ ص
(١٣٣)
٢٤٣ ص
(١٣٤)
٢٤٣ ص
(١٣٥)
٢٤٣ ص
(١٣٦)
٢٤٤ ص
(١٣٧)
٢٤٥ ص
(١٣٨)
٢٤٦ ص
(١٣٩)
٢٥٠ ص
(١٤٠)
٢٥٠ ص
(١٤١)
٢٥٠ ص
(١٤٢)
٢٥١ ص
(١٤٣)
٢٥١ ص
(١٤٤)
٢٥٣ ص
(١٤٥)
٢٦٨ ص
(١٤٦)
٢٧٠ ص
(١٤٧)
٢٧٣ ص
(١٤٨)
٢٧٣ ص
(١٤٩)
٢٧٥ ص
(١٥٠)
٢٧٥ ص
(١٥١)
٢٧٨ ص
(١٥٢)
٢٧٩ ص
(١٥٣)
٢٨٢ ص
(١٥٤)
٢٩٣ ص
(١٥٥)
٢٩٣ ص
(١٥٦)
٣٠٠ ص
(١٥٧)
٣٠٠ ص
(١٥٨)
٣٠١ ص
(١٥٩)
٣٠٣ ص
(١٦٠)
٣٠٤ ص
(١٦١)
٣٠٤ ص
(١٦٢)
٣٠٤ ص
(١٦٣)
٣٠٥ ص
(١٦٤)
٣٠٦ ص
(١٦٥)
٣٠٧ ص
(١٦٦)
٣٢٣ ص
(١٦٧)
٣٢٤ ص
(١٦٨)
٣٢٤ ص
(١٦٩)
٣٢٤ ص
(١٧٠)
٣٢٧ ص
(١٧١)
٣٢٧ ص
(١٧٢)
٣٢٨ ص
(١٧٣)
٣٣٠ ص
(١٧٤)
٣٣٠ ص
(١٧٥)
٣٣٠ ص
(١٧٦)
٣٣١ ص
(١٧٧)
٣٣٣ ص
(١٧٨)
٣٣٣ ص
(١٧٩)
٣٣٤ ص
(١٨٠)
٣٣٤ ص
(١٨١)
٣٣٤ ص
(١٨٢)
٣٣٥ ص
(١٨٣)
٣٣٨ ص
(١٨٤)
٣٣٨ ص
(١٨٥)
٣٣٩ ص
(١٨٦)
٣٤٠ ص
(١٨٧)
٣٤١ ص
(١٨٨)
٣٤٢ ص
(١٨٩)
٣٤٣ ص
(١٩٠)
٣٤٣ ص
(١٩١)
٣٤٣ ص
(١٩٢)
٣٤٣ ص
(١٩٣)
٣٤٤ ص
(١٩٤)
٣٤٥ ص
(١٩٥)
٣٤٥ ص
(١٩٦)
٣٤٦ ص
(١٩٧)
٣٤٦ ص
(١٩٨)
٣٤٩ ص
(١٩٩)
٣٤٩ ص
(٢٠٠)
٣٥٠ ص
(٢٠١)
٣٥٢ ص
(٢٠٢)
٣٥٢ ص
(٢٠٣)
٣٥٥ ص
(٢٠٤)
٣٥٥ ص
(٢٠٥)
٣٥٧ ص
(٢٠٦)
٣٦٤ ص
(٢٠٧)
٣٦٤ ص
(٢٠٨)
٣٦٧ ص
(٢٠٩)
٣٦٧ ص
(٢١٠)
٣٦٧ ص
(٢١١)
٣٦٨ ص
(٢١٢)
٣٦٨ ص
(٢١٣)
٣٧٤ ص
(٢١٤)
٣٧٥ ص
(٢١٥)
٣٧٥ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص

مختصر تاريخ دمشق - ابن منظور - الصفحة ٢٦٤

وعن أنس قال: أذن بلالٌ بليل، فأمره رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أن يعيد الأذان، فرقي بلال وهو يقول: " من الرجز "
ليت بلالاً ثكلته أمه ... وابتل من نضح دمٍ حبينه
يرددها حتى صعد، فلما صعد نادى: ألا إن العبد نام، ألا إن العبد نام، فلما انشق الفجر أعاد الأذان.
أذن بلالٌ حياة رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثم أذن لأبي بكر حياته، ثم لم يؤذن زمن عمر، فقال له عمر: ما يمنعك أن تؤذن؟ فقال: إني أذنت لرسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حتى قبض، وأذنت لأبي بكر حتى قبض لأنه كان ولي نعمتي وقد سمعت رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يقول: " يا بلال، ليس شيءٌ أفضل من عملك إلا الجهاد في سبيل الله ".
فخرج مجاهداً.
وعن سعد القرظ قال: خرجت مع النبي صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرأيت الزنج يتراطنون حين رأوه ليس معه أحد، ولم يدر به الناس، قال: فارتقيت على نخلةٍ فأذنت، قال: فقال رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " ما هذا يا سعد، من أمرك بهذا؟ " قال: قلت: يا رسول الله بأبي وأمي أنت، إني رأيت الزنج يتراطنون ولم يكن معك أحد، فخفتهم عليك، فأردت أن يعلم أنك قد جئت حتى يجتمع الناس؛ فقال: " أصبت، إذا لم يكن معي بلالٌ فأذن ".
قال: وكان النجاشي قد أهدى له عنزتين فأعطى بلالاً واحدة فكان يمشي بها بين يدي رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حتى توفي.
قال: فجاء بلالٌ إلى أبي بكر الصديق فقال: إني سمعت رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يقول: " إن أفضل أعمالكم الجهاد في سبيل الله ".
وقد أردت الجهاد، فقال له أبو بكر: أسألك بحقي إلا ما صبرت، إنما هو اليوم أو غد حتى أموت؛ فأقامٌ بلالٌ معه يمشي بالعنزة بين يديه حتى توفي أبو بكر، فجاء إلى عمر فقال له كما قال لأبي بكر، فسأله عمر بما سأله أبو بكر، فأبى، فقال: فمن