سفير حق و صفير وحي - منتظري، حسينعلي - الصفحة ١١٠ - تأييدي از كلام شيخ الرئيس و صدرالمتألهين بر برهان مذكور

هو بالقوة عقل في ان يصير بالفعل عقلا و كان يكفي وحده سببا لاخراج العقول من القوة الي الفعل، و هذا الشيي يسمي بالقياس الي العقول التي بالقوة و تخرج منها الي الفعل عقلا فعالا، كما يسمي العقل الهيولاني بالقياس اليه عقلا منفعلا، او يسمي الخيال بالقياس اليه عقلا منفعلا آخر". "همانا قوه انديشه در انسان نيز به واسطه نورافشاني گوهري كه چنين شأني دارد (وخودش عقل بالفعل است) از قوه به فعليت درمي آيد، و آن بدين جهت است كه هر چيزي به خودي خود از قوه به فعليت نمي رسد مگر به واسطه چيزي كه به آن فعليت ببخشد، و اين فعليتي را كه آن چيز به او مي‌دهد همان صورت (و فعليت) معقولات اوست ; بنابراين در واقع و نفس الامر چيزي وجود دارد كه به نفس فايده مي‌بخشد و در نفس از گوهر صورت هاي معقولات، طبع و نگارش مي‌كند; پس به ناچار نزد خود اين چيز نگارنده و فايده بخش، صور معقولات وجود دارد و اين چيز خودش عقل بالفعل است و اگر (آن هم) عقل بالقوه مي‌بود (او نيز محتاج به امر ديگري براي خارج شدن از قوه به فعليت بود) و هر آينه امر تا بي نهايت به درازا مي‌كشيد (و تسلسل مي‌شد) مگر اينكه امر به چيزي منتهي گردد كه آن چيز به گوهر ذات خود عقل (بالفعل) باشد و همان چيز سبب اين باشد كه هر عقل بالقوه اي عقل بالفعل گردد و اين چيزي كه موجب فعليت است نسبت به عقل هائي كه بالقوه مي‌باشد و از قوه به فعليت مي‌رسند عقل فعال ناميده مي‌شود، همان طور كه عقل هيولاني و بالقوه نسبت به