رساله حقوق - منتظري، حسينعلي - الصفحة ١٨ - نگرش متفاوت جهان بيني الهي و غير الهي به انسان

مصالح و مفاسد به طور شفاف و روشن، و گاه به وسيله احكام شرعي الهي - كه بنابر نظر عدليه تابع مصالح و مفاسد هستند - به طريق "برهان ان" به طور اجمال كشف مي‌گردند. ناگفته نماند بر اين مبنا حقي كه براي خداوند بر عهده بندگان اوست نه از آن جهت است كه در مرتبه ذات خداوند متعال نسبت به هدف او نقصان و كاستي وجود داشته باشد كه با اعمال آن حق از سوي بندگان آن كاستي برطرف گردد بلكه منشاء حقوق الهي كاستي جبران ناپذير در مرتبه فعل حق تعالي است كه متأخر از ذات وي مي‌باشد و به وسيله بندگان وي جبران مي‌گردد. به عنوان مثال حق عبادت او نه به جهت ايصال نفعي به ذات اقدس او بلكه به خاطر كمال يافتن خود بندگان مي‌باشد. خداوند ذاتا مبدأ و منتهاي غيرمتناهي و غني مطلق است و تمام حقوقي كه براي اوست همگي به مرتبه فعل او بازگشت مي‌نمايد. منتها از آن رو كه با جهان بيني الهي خداوند مبدأ و غايت و هدف نهايي نظام هستي است و اوست كه تمام مصالح و مفاسد بايد در راستاي آن كمال مطلق سنجيده شود و اوست كه موجد و خالق نظام وجودي مي‌باشد و مصالح همگان را به حكمت بالغه و رحمت عامه خود خواهان است و در مقام كشف مصالح و مفاسد همگان داراي كشف تام و صحيح است، پس طبعا منشاء و ريشه همه حقوق حق خداوند متعال خواهد بود. حاصل كلام اينكه آنچه بر حسب واقع مصلحت و يا مفسده است