رساله حقوق - منتظري، حسينعلي - الصفحة ١٦ - نگرش متفاوت جهان بيني الهي و غير الهي به انسان

(در مقابل معناي حقيقي) مطرح است، يعني آنچه بايد باشد. بديهي است اين بايدها از رابطه تنگاتنگ و ضروري بين اهداف از پيش تعيين شده نظام آفرينش و حيات و زندگي انساني از يك سو، و آنچه انسان را به آن اهداف نزديك مي‌كند يا مي‌رساند از سوي ديگر انتزاع مي‌گردد. بنابراين براي تعيين منشاء حقوق لازم است ابتدا اهداف مذكور و سپس آنچه در آن راستا كارساز و مفيد است شناسايي شود، تا بر آن پايه رابطه ضروري بين آن دو كه ريشه واقعي "حق" است كشف گردد. ناگفته نماند كه به ميزان جهان بيني هاي مختلف الهي و غيرالهي، هم هدف از خلقت انسان و هم آنچه در رسيدن به آن مفيد است و به تبع آن رابطه ضروري بين آن دو متفاوت خواهد بود. بر اساس جهان بيني الهي، از آنجا كه انسان يك موجود مستعد كمال و ابدي و هميشگي است و خداوند مبدأ و منتهاي نظام آفرينش و هدف نهايي جهان هستي است، هدف از حيات انسان نيز سعادت دنيوي و اخروي او و رسيدن به نهايت كمال ممكن - كه همان وصول به كمال مطلق كه ذات مقدس الهي است - مي‌باشد. بنابر اين ديدگاه آنچه مصلحت و مفيد و يا مفسده و مضر به شمار مي‌رود و بر اساس ارتباط با هدف، "بايد" و "نبايد" تنظيم و اعتبار و انتزاع شده "حق" وضع و قرارداد مي‌گردد. با توجه به سعادت دنيوي و اخروي انسان است كه چيزي داراي "مصلحت" يا "مفسده" شمرده مي‌شود. آنچه انساني را به سعادت دنيوي و اخروي نزديك كرده و