درسهايي از نهج البلاغه

درسهايي از نهج البلاغه (جلد سوم)

خطبه 49 (درس 88)

اهميت فلسفه در فهم معارف

مفهوم وجود، ماهيت و عدم

حقيقت داشتن وجود و اعتباري بودن ماهيت

وحدت مفهوم وجود

وجود نامحدود خداوند

عالم وجود پرتو هستي غيرمتناهي خدا

شباهت جلوه هاي وجودي خداوند با تصورات نفس انسان

علم خدا به موجودات عالم

علم حضوري و علم حصولي

عينيت صفات خدا با ذات او

شرح خطبه

خداوند برتر و نزديك ترين موجودات

چرا شناخت ما محدود است ؟

گواهي موجودات جهان بر وجود خدا

خطبه 50

منشاء فتنه ها و بدعتها

درآميختگي حق و باطل رمز موفقيت شيطان

خطبه 51

علت ايراد خطبه پنجاه و يكم

ذلت يا جنگ ؟

مرگ و حيات واقعي

معاويه رهبر گمراهان نادان

خطبه 52

بي وفايي دنيا

آمادگي براي سفر آخرت

تضرع براي آمرزش الهي

تناسب اعمال ما با نعمت هاي الهي

خطبه 53

شرايط حيوان قرباني

خطبه 54

حكايت هجوم مردم براي بيعت با علي (ع)

جنگ با معاويه

مشقت دنيا يا عذاب جهنم ؟

خطبه 55

علت ايراد خطبه پنجاه و پنجم

علت اصلي تأخير جنگ با معاويه

خطبه 56

علت ايراد خطبه پنجاه و ششم

يادي از جهاد ياران رسول الله

جهاد صادقانه و ياري خداوند

فرجام اهمال كاري

خطبه 57

وظيفه مردم در برابر حاكم پس از حضرت علي (ع)

سب و اعلام برائت

خطبه 58

علت ايراد خطبه پنجاه و هشتم

خواسته هاي غير منطقي خوارج

پيش بيني آينده تاريك خوارج

خطبه 59

سخني از غيب درباره خوارج

خطبه 60

بقاي خوارج و آينده آنان

خطبه 61

بعد از من خوارج را نكشيد

فرق خوارج با معاويه

خطبه 62

علت ايراد خطبه شصت و دوم

ابن ملجم مرادي كيست ؟

اجلهاي محتوم و موقوف

آنگاه كه اجل فرا رسد

خطبه 63

دنيا محل آزمايش

دنيا در نظر خردمندان

خطبه 64 (درس 93)

مبادرت به مرگ و كسب توشه آخرت

چرا بايد آماده آخرت شد؟

فاصله ما با بهشت و جهنم

از دنيا بهره اخروي برگيريد

مخفي بودن مرگ بر انسان

حسرت و ندامت غافلان

دعاي خير حضرت

خطبه 65 (درس 94)

صفات كماليه خداوند

مفاهيم وجود، عدم و ماهيت

عينيت صفات كماليه خداوند با ذات او

نظريه معتزله و اشاعره در صفات خداوند و رد آن

چرا خداوند فوق زمان است ؟

خدا اول است يعني چه ؟

معناي ظاهر

معناي باطن

انحصار حقيقت وحدت و عزت و در خداوند

ادامه خطبه 65

محدوديت شنوندگان غير از خدا

محدوديت بينندگان غير از خدا

نقص ظاهرها و باطن هاي غير خدا

آيا آفرينش از روي نيازي بوده است ؟

چگونگي ارتباط خدا با آفريده ها

آيا براي خدا خستگي و مانند آن معنا دارد؟

خطبه 66

آموزشهاي رزمي

تقويت روحيه رزمندگان

هدف گيري لشگر و مركز شيطان

ايستادگي تا پيروزي حق

خطبه 67

پاسخ به سخنان نادرست انصار و قريش در سقيفه

خطبه 68

لياقت هاشم بن عتبه و محبوبيت محمدبن ابي بكر

خطبه 69

علت ايراد خطبه شصت و نهم

شكوه از سستي ياران

حاصل جنگ به همراه راحت طلبان

آيا اصلاح جامعه با هر بهايي رواست ؟

چرا سزاوار نفرين شدند؟

خطبه 70

ملاقات با رسول خدا

نفرين حضرت علي (ع)

خطبه 71

موسمي بودن برخي نكوهش ها

نتيجه تلاشهاي ناقص

رد اتهام دروغگويي

علت واقعي اتهام

روشن شدن اسرار در آينده

خطبه 72 (درس 98)

مدح پروردگار متعال

درود بر رسول خدا

عبوديت و رسالت دو ويژگي حضرت محمد

اوصاف رسول خدا

دعا براي پيامبر گرامي

دعا در مورد خود و ديگران

خطبه 73

موقعيت حكم و مروان در اسلام

اسارت مروان در جنگ جمل

چرا از مروان بيعت گرفته نشد؟

پيش گويي امام (ع) درباره حكومت مروان و فرزندان او

خطبه 74

تركيب جهت دار شورايي عمر در انتخاب عثمان

جلوه اي از عظمت روحي حضرت علي (ع)

خطبه 75

پاسخ به تهمت شركت در قتل عثمان

جايگاه رفيع قرآن و امام

خطبه 76

رحمت خدا بر رهروان هدايت

نشانه هاي رهروان هدايت

خطبه 77

طعن بر بني اميه و جواب منت گذاري سعيد بن عاص

جايگاه امويان در حكومت علوي

خطبه 78

دعايي در آمرزش خطاها

خطبه 79

ستاره شناسي و پيامد تصديق منجمان

منع از آموزش ستاره شناسي

همانندي منجم و كافر

خطبه 80

زن در كلام علي (ع)

خطبه 81

معناي زهد در دنيا

خطبه 82

توصيف دنيا

خطبه 83 (درس 102)

عظمت اين خطبه

حمد و سپاس خداوند

شهادت به رسالت پيامبر گرامي

سفارش به تقواي الهي

دنيا جايگاه امتحان

خطبه 83 (درس 103)

وحدت روش گذشتگان و آيندگان

معاد يا حضور همگاني مردم

اشاره اي به معاد جسماني

قيامت و احاطه مطلقه خداوند

خلقت مجدد انسان

مهلت ارزشمند عمر براي طلب حقيقت

خطبه 83 (درس 104)

هدايتهاي بيكران الهي

دعوت به تقوي

سير در جهت هدف خلقت

توجه به نعمت هاي دروني انسان

عبرتي از گذشتگان

خطبه 83 (درس 105)

چه توشه اي آماده كرده ايد؟

انتظارهاي بيجا

سرنوشت بدن در كوي اموات

سرانجام روح پس از مرگ

چرا عبرت نمي گيريد؟

پل صراط و پرتگاههاي آن

خطبه 83 (درس 106)

اشاره به اوصاف تقواي ايده آل

خداترسي متقين ايده آل

دورانديشي متقين ايده آل

فريب نخوردن متقين

پيش فرستادن توشه

سفارش به تقوي براي چيست ؟

توصيه به تقوي و دوري از حيله گريهاي شيطان

خطبه 83 (درس 107)

مراحل خلقت انسان

عطيه هاي خداوند به انسان

گريزپايي و بي اعتنايي انسان

گمراهي و ناداني انسان تا هنگام مرگ

مرحله پس از مرگ

انسان در جهان پس از مرگ

خطبه 83 (درس 108)

كيفيت نشاندن در قبر و پرسش از ميت

عذابهاي دردناك پس از مرگ

اتمام حجت و عبرت از گذشتگان

آيا راه گريزي هست ؟

تا فرصت باقي است

خطبه 84

علت ايراد خطبه هشتاد و چهارم

شخصيت خانوادگي عمروعاص

تعجب از فرزند نابغه و رد اتهام او

نشانه هاي نفاق عمروعاص

تفاوت اساسي در رفتار علي (ع) و عمروعاص

خطبه 85

شهادت بر خداوند يكتا

عجز انسان از درك ذات پروردگار

انتفاع از مواعظ و نزديك بودن مرگ

اوصافي از بهشت

خطبه 86 (درس 110)

علم و قدرت بي پايان خداوند

نتيجه خداباوري

تأكيد بر رعايت كتاب و حقوق الهي

هدفداري خلقت

قرآن و پيامبر بيان كننده همه چيز

باقي مانده عمر را غنيمت بدانيد

به نفس اماره رخصت ندهيد

خيرخواهترين مردم

عوامل سعادت و شقاوت

خطبه 87 (درس 111)

اوصاف بندگان صالح

در انديشه ذكر خدا

دوري از افكار شهواني

يقين كامل

چراغ تاريكي ها و كليد مبهمات

ملازم بودن با عدالت

پيروي از قرآن

خطبه 87 (درس 112)

عالم نما و نشانه ها و مفاسد او

با وجود اسباب هدايت، انحراف چرا؟

شناخت و اطاعت از عترت پيامبر گرامي

حديثي از رسول خدا

قانونمندي علي (ع)

نهي از پيمودن راههاي انحرافي در فهم دين

ناپايداري حكومت بني اميه

خطبه 88

سنت خداوند درباره ستمكاران و مصيبت زدگان

عبرت پذيري از گذشته و آينده و شرط آن

خودمحوري عامل انحراف از حق

خطبه 89

ويژگي هاي عصر بعثت

عبرت از گذشتگان

ادامه خطبه 89

مقايسه وسائل هدايت آن روز با زمان حضرت رسول

بليه و امتحان و هشدار حضرت

خطبه 90

حمد و ستايش خداوند

حركت افلاك در راه رضاي خداوند

احاطه علم خداوند به همه چيز

وسعت رحمت و شدت عذاب خداوند

پيامد رو در رويي با خداوند

آثار عبوديت

محاسبه نفس و خودسازي

خطبه 91 (درس 115)

كلامي از ابن ابي الحديد و نقدي بر آن

علت ايراد خطبه و وجه نامگذاري آن

توصيف منع و عطاي خداوند

بخشش هاي خدا و تقدير روزيها

سخاوت خدا نسبت به بندگان

سرمدي و نامرئي بودن خدا

برتر از زمان و مكان بودن خداوند

توصيفي ديگر از بخشش ها و نعمت هاي نامحدود خداوند

خطبه 91 (درس 116)

لزوم اقتدا به قرآن و سنت در خداشناسي

بي توجهي به القائات شيطان در امر شناخت

اعتراف راسخان در علم به ناآگاهي از كنه ذات و صفات خدا

عظمت خدا برتر از سنجش با عقل

كنه ذات و صفات حق، فراتر از فهم و شهود خلق

خطبه 91 (درس 117)

اظهار عجز اوهام و عقول از معرفت كنه ذات خداوند

راههاي گوناگون براي شناخت وجود خداوند

بيراهه رفتن تشبيه كنندگان خدا به خلق

كفر تشبيه كنندگان

بياني ديگر از عجز انسان در شناخت كنه ذات خداوند

خطبه 91 (درس 118)

اندازه گيري و تدبير در خلقت موجودات

هدفداري جهان آفرينش

خلقت موجودات بدون الگوبرداري

مقدمات اراده

شگفتي هاي آفرينش

خطبه 91 (درس 119)

كيفيت آفرينش آسمان

سير خورشيد و ماه در مدارهاي خاص و آثار آن

ستارگان ثابت و سيار

خطبه 91 (درس 120)

فصاحت، بلاغت و اعلميت علي (ع) در كلام ابن ابي الحديد

علت خلقت شگفت آور ملائكه

عوالم پنجگانه هستي

اقامتگاه ملائكه تسبيح كننده

اصناف ملائكه

خطبه 91 (درس 121)

عبوديت و عصمت ملائكه

اشاره اي ديگر به اصناف ملائكه

ژرفاي معرفت و عبادت ملائكه

خطبه 91 (درس 122)

كثرت عبادت ملائكه و آثار آن

خضوع ملائكه

سستي نكردن ملائكه

غفلت، بي نظمي و راحت طلبي نداشتن ملائكه

عشق پايدار به اطاعت در ملائكه

نبودن اختلاف و جدايي در ملائكه

فضاي لايتناهي جايگاه ملائكه

خطبه 91 (درس 123)

گسترش زمين بر امواج دريا

آرامش آبهاي متلاطم

روان سازي چشمه ها در زمين

آرام سازي زمين به وسيله كوهها

آماده سازي ديگر نيازمنديهاي زندگي در زمين

خطبه 91 (درس 124)

بارش ابرها

رويش گياه در زمين و كوهها

آمادگي زمين و برگزيدن آدم (ع)

اسكان آدم (ع) در بهشت

آيا آدم (ع) گناه كرد؟

هبوط آدم (ع) و پيوستگي حجت هاي الهي

خطبه 91 (درس 125)

تقسيم ارزاق وسيله اي براي آزمايش

خلقت مرگ و اندازه گيري آن

دامنه نامحدود علم خداوند

خطبه 91 (درس 126)

سخني از ابن ابي الحديد در عظمت حضرت علي (ع)

ادامه سخن در علم خدا نسبت به موجودات

اشاره اي به چگونگي علم خداوند

اشاره اي به صفات نيك و كمالات نامحدود خداوند

ويژگي حضرت علي (ع) در ستايش خداوند

پاداش ستايشگران و اميد حضرت علي (ع)

جايگاه ويژه موحدان و نياز و تقاضاي آنان

درسهايي از نهج البلاغه - منتظري، حسينعلي - الصفحة ٤٠٨ - پيروي از قرآن

این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة