قانون اساسی

اصل اول حکومت ایران جمهوری اسلامی است که ملت ایران، بر اساس اعتقاد

اصل دوم جمهور اسلامی، نظامی است بر پایه ایمان به

اصل سوم دولت جمهور اسلامی ایران موظف است برای نیل به اهداف مذکور در

اصل چهارم کلیه قوانین و مقررات مدنی، جزایی، مالی، اقتصادی،

اصل پنجم در زمان غیب حضرت ولی عصر "عجل الله تعالی فرجه" در جمهوری

اصل ششم در جمهوری اسلامی ایران امور کشور باید به اتکاء آراء عمومی اداره

اصل هفتم طبق دستور قرآن کریم "و امرهم شوری بینهم" و "شاورهم فی

اصل هشتم در جمهوری اسلامی ایران دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از

اصل نهم در جمهوری اسلامی ایران آزادی و استقلال و وحدت و تمامیت اراضی

اصل دهم از آنجا که خانواده واحد بنیادی جامعه اسلامی است، همه قوانین و

اصل یازدهم به حکم آیه کریمه "ان هذه امتکم امه واحده و انا ربکم

اصل دوازدهم دین رسمی ایران، اسلام و مذهب جعفری اثنی عشری است و

اصل سیزدهم ایرانیان زرتشتی، کلیمی و مسیحی تنها اقلیتهای دینی

اصل چهاردهم به حکم آیه شریفه "لاینهاکم الله عن الدین لم یقاتلوکم

اصل پانزدهم زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است اسناد و

اصل شانزدهم از آنجا که زبان قرآن و علوم و معارف اسلامی عربی است و

اصل هفدهم مبدأ تاریخ رسمی کشور هجرت پیامبر اسلام ( صلی الله علیه و آله

اصل هجدهم پرچم رسمی ایران به رنگهای سبز و سفید و سرخ با علامت مخصوص

اصل نوزدهم مردم ایران از هر قوم و قبیله که باشند از حقوق مساوی

اصل بیستم همه افراد ملت اعم از زن و مرد یکسان در حمایت قانون قرار دارند

اصل بیست و یکم دولت موظف است حقوق زن را در تمام جهات با رعایت موازین

اصل بیست و دوم حیثیت، جان، مال، حقوق، مسکن و شغل اشخاص از تعرض مصون

اصل بیست و سوم تفتیش عقاید ممنوع است و هیچکس را نمی توان به صرف داشتن

اصل بیست و چهارم نشریات و مطبوعات در بیان مطالب آزادند مگر آنکه مخل به

اصل بیست و پنجم بازرسی و نرساندن نامه ها، ضبط و فاش کردن مکالمات تلفنی،

اصل بیست و ششم احزاب، جمعیت ها، انجمن های سیاسی و صنفی و انجمنهای

اصل بیست و هفتم تشکیل اجتماعات و راه پیمایی ها، بدون حمل سلاح، به شرط

اصل بیست و هشتم هر کس حق دارد شغلی را که بدان مایل است و مخالف اسلام

اصل بیست و نهم برخورداری از تأمین اجتماعی از نظر بازنشستگی، بیکاری،

اصل سی ام دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملت

اصل سی و یکم داشتن مسکن متناسب با نیاز، حق هر فرد و خانواده ایرانی

اصل سی و دوم هیچکس را نمی توان دستگیر کرد مگر به حکم و ترتیبی که

اصل سی و سوم هیچکس را نمی توان از محل اقامت خود تبعید کرد یا از اقامت

اصل سی و چهارم دادخواهی حق مسلم هر فرد است و هر کس می تواند به منظور

اصل سی و پنجم در همه دادگاه ها طرفین دعوی حق دارند برای خود وکیل

اصل سی و ششم حکم به مجازات و اجرا آن باید تنها از طریق دادگاه صالح و

اصل سی و هفتم اصل، برائت است و هیچکس از نظر قانون مجرم شناخته نمی

اصل سی و هشتم هر گونه شکنجه برای گرفتن اقرار و یا کسب اطلاع ممنوع

اصل سی و نهم هتک حرمت و حیثیت کسی که به حکم قانون دستگیر، بازداشت،

اصل چهلم هیچکس نمی تواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر یا تجاوز

اصل چهل و یکم تابعیت کشور ایران حق مسلم هر فرد ایرانی است و دولت نمی

اصل چهل و دوم اتباع خارجه می توانند در حدود قوانین به تابعیت ایران در

اصل چهل و سوم برای تأمین استقلال اقتصادی جامعه و ریشه کن کردن فقر و

اصل چهل و چهارم نظام اقتصادی جمهور اسلامی ایران بر پایه سه بخش دولتی،

اصل چهل و پنجم انفال و ثروتهای عمومی از قبیل زمینهای موات یا رها شده،

اصل چهل و ششم هر کس مالک حاصل کسب و کار مشروع خویش است و هیچکس نمی

اصل چهل و هفتم مالکیت شخصی که از راه مشروع باشد محترم است ضوابط آن

اصل چهل و هشتم در بهره برداری از منابع طبیعی و استفاده از درآمدهای ملی

اصل چهل و نهم دولت موظف است ثروتهای ناشی از ربا، غصب، رشوه، اختلاس،

اصل پنجاهم در جمهوری اسلامی، حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسلهای بعد

اصل پنجاه و یکم هیچ نوع مالیات وضع نمی شود مگر به موجب قانون موارد

اصل پنجاه و دوم بودجه سالانه کل کشور به ترتیبی که در قانون مقرر می

اصل پنجاه و سوم کلیه دریافتهای دولت در حساب های خزانه داری کل متمرکز

اصل پنجاه و چهارم دیوان محاسبات کشور مستقیمآ زیر نظر مجلس شورای اسلامی

اصل پنجاه و پنجم دیوان محاسبات به کلیه حسابهای وزارتخانه ها، مؤسسات،

اصل پنجاه و ششم حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست و هم او،

اصل پنجاه و هفتم قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران عبارتند از قوه

اصل سابق اصل پنجاه و هفتم قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران عبارتند

اصل پنجاه و هشتم اعمال قوه مقننه از طریق مجلس شورای اسلامی است که از

اصل پنجاه و نهم در مسائل بسیار مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی

اصل شصتم اعمال قوه مجریه جز در اموری که در این قانون مستقیمآ بر

اصل سابق اصل شصتم اعمال قوه مجریه جز در اموری که در این قانون

اصل شصت و یکم اعمال قوه قضائیه به وسیله دادگاه های دادگستری است که

اصل شصت و دوم مجلس شورای اسلامی از نمایندگان ملت که به طور مستقیم و

اصل شصت و سوم دوره نمایندگی مجلس شورای اسلامی چهار سال است انتخابات

اصل شصت و چهارم عده نمایندگان مجلس شورای اسلامی دویست و هفتاد نفر است

اصل سابق اصل شصت و چهارم عده نمایندگان مجلس شورای ملی دویست و

اصل شصت و پنجم پس از برگزاری انتخابات، جلسات مجلس شورای اسلامی با حضور

اصل شصت و ششم ترتیب انتخاب رئیس و هیأت رئیسه مجلس و تعداد کمیسیونها و

اصل شصت و هفتم نمایندگان باید در نخستین جلسه مجلس به ترتیب زیر سوگند

اصل شصت و هشتم در زمان جنگ و اشغال نظامی کشور به پیشنهاد رئیس جمهور و

اصل شصت و نهم مذاکرات مجلس شورای اسلامی باید علنی باشد و گزارش کامل

اصل سابق اصل شصت و نهم مذاکرات مجلس شورای ملی باید علنی باشد و

اصل هفتادم رئیس جمهور و معاونان او و وزیران به اجتماع یا به انفراد حق

اصل سابق اصل هفتادم رئیس جمهور، نخست وزیر و وزیران به اجتماع یا به

اصل هفتاد و یکم مجلس شورای اسلامی در عموم مسائل در حدود مقرر در قانون

اصل هفتاد و دوم مجلس شورای اسلامی نمی تواند قوانینی وضع کند که با اصول

اصل هفتاد و سوم شرح و تفسیر قوانین عادی در صلاحیت مجلس شورای اسلامی

اصل هفتاد و چهارم لوایح قانونی پس از تصویب هیأت وزیران به مجلس تقدیم

اصل هفتاد و پنجم طرح های قانونی و پیشنهادها و اصلاحاتی که نمایندگان در

اصل هفتاد و ششم مجلس شوری اسلامی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را

اصل هفتاد و هفتم عهدنامه ها، مقاوله نامه ها، قراردادها و مؤافقت نامه

اصل هفتاد و هشتم هر گونه تغییر در خطوط مرزی ممنوع است مگر اصلاحات جزئی

اصل هفتاد و نهم برقراری حکومت نظامی ممنوع است در حالت جنگ و شرایط

اصل هشتادم گرفتن و دادن وام یا کمکهای بدون عوض داخلی و خارجی از طرف

اصل هشتاد و یکم دادن امتیاز تشکیل شرکتها و مؤسسات در امور تجارتی و صنعتی

اصل هشتاد و دوم استخدام کارشناسان خارجی از طرف دولت ممنوع است مگر در

اصل هشتاد و سوم بناها و اموال دولتی که از نفایس ملی باشد قابل انتقال

اصل هشتاد و چهارم هر نماینده در برابر تمام ملت مسئول است و حق دارد در

اصل هشتاد و پنجم سمت نمایندگی قائم به شخص است و قابل واگذاری به

اصل هشتاد و ششم نمایندگان مجلس در مقام ایفای وظایف نمایندگی در اظهار

اصل هشتاد و هفتم رئیس جمهور برای هیأت وزیران پس از تشکیل و پیش از هر

اصل سابق اصل هشتاد و هفتم هیأت وزیران پس از تشکیل و معرفی و پیش

اصل هشتاد و هشتم در هر مورد که حداقل یک چهارم کل نمایندگان مجلس

اصل سابق اصل هشتاد و هشتم در هر مورد که نماینده ای از وزیر مسئول

اصل هشتاد و نهم

اصل نودم هر کس شکایتی از طرز کار مجلس یا قوه مجریه یا قوه قضائیه داشته

اصل نود و یکم به منظور پاسداری از احکام اسلام و قانون اساسی از نظر عدم

اصل سابق اصل نود و یکم به منظور پاسداری از احکام اسلام و قانون

اصل نود و دوم اعضاءی شورای نگهبان برای مدت شش سال انتخاب می شوند

اصل نود و سوم مجلس شورای اسلامی بدون وجود شورای نگهبان اعتبار قانونی

اصل نود و چهارم کلیه مصوبات مجلس شورای اسلامی باید به شورای نگهبان

اصل نود و پنجم در مواردی که شورای نگبهان مدت ده روز را برای رسیدگی و

اصل نود و ششم تشخیص عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با احکام

اصل نود و هفتم اعضاءی شورای نگهبان به منظور تسریع در کار می توانند

اصل نود و هشتم تفسیر قانون اساسی به عهده شورای نگهبان است که با

اصل نود و نهم شورای نگهبان نظارت بر انتخابات مجلس خبرگان رهبری، ریاست

اصل سابق اصل نود و نهم شورای نگهبان نظارت بر انتخاب رئیس

اصل یکصدم برای پیشبرد سریع برنامه های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی،

اصل یکصد و یکم به منظور جلوگیری از تبعیض و جلب همکاری در تهیه برنامه

اصل یکصد و دوم شورای عالی استانها حق دارد در حدود وظایف خود طرحهایی

اصل یکصد و سوم استانداران، فرمانداران، بخشداران و سایر مقامات کشوری که

اصل یکصد و چهارم به منظور تأمین قسط اسلامی و همکاری در تهیه برنامه ها و

اصل یکصد و پنجم تصمیمات شوراها نباید مخالف موازین اسلام و قوانین کشور

اصل یکصد و ششم انحلال شوراها جز در صورت انحراف از وظایف قانونی ممکن

اصل یکصد و هفتم پس از مرجع عالیقدر تقلید و رهبر کبیر انقلاب جهانی اسلام و

اصل یکصد و هشتم قانون مربوط به تعداد و شرایط خبرگان، کیفیت انتخاب آنها و

اصل سابق اصل یکصد و هشتم قانون مربوط به تعداد و شرایط خبرگان،

اصل یکصد و نهم شرایط و صفات رهبر

اصل سابق اصل یکصد و نهم شرایط و صفات رهبر یا اعضاءی شورای

اصل یکصد و دهم وظایف و اختیرات رهبر

اصل یکصد و یازدهم هر گاه رهبر از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود یا

اصل یکصد و دوازدهم مجمع تشخیص مصلحت نظام برای تشخیص مصلحت در مواردی

اصل سابق اصل یکصد و دوازدهم رهبر یا اعضاءی شورای رهبری در برابر

اصل یکصد و سیزدهم پس از مقام رهبری رئیس جمهور عالیترین مقام رسمی کشور

اصل سابق اصل یکصد و سیزدهم پس از مقام رهبری رئیس جمهور عالیترین

اصل یکصد و چهاردهم رئیس جمهور برای مدت چهار سال با رای مستقیم مردم

اصل یکصد و پانزدهم رئیس جمهور باید از میان رجال مذهبی و سیاسی که واجد

اصل یکصد و شانزدهم نامزدهای ریاست جمهوری باید قبل از شروع انتخابات

اصل یکصد و هفدهم رئیس جمهور با اکثریت مطلق آراء شرکت کنندگان انتخاب می

اصل یکصد و هجدهم مسئولیت نظارت بر انتخابات ریاست جمهوری طبق اصل نود و

اصل یکصد و نوزدهم انتخاب رئیس جمهور جدید باید حداقل یک ماه پیش از

اصل یکصد و بیستم هر گاه در فاصله ده روز پیش از رای گیری یکی از

اصل یکصد و بیست و یکم رئیس جمهور در مجلس شورای اسلامی در جلسه ای که با

اصل سابق اصل یکصد و بیست و یکم رئیس جمهور در مجلس شورای ملی

اصل یکصد و بیست و دوم رئیس جمهور در حدود اختیارات و وظایفی که به موجب

اصل سابق اصل یکصد و بیست و دوم رئیس جمهور در حدود اختیارات و وظایف

اصل یکصد و بیست و سوم رئیس جمهور موظف است مصوبات مجلس یا نتیجه همه

اصل یکصد و بیست و چهارم رئیس جمهور می تواند برای انجام وظایف قانونی خود

اصل سابق اصل یکصد و بیست و چهارم رئیس جمهور فردی را برای نخست

اصل یکصد و بیست و پنجم امضای عهدنامه ها، مقاوله نامه ها، موافقت نامه ها

اصل یکصد و بیست و ششم رئیس جمهور مسئولیت امور برنامه و بودجه و امور

اصل سابق اصل یکصد و بیست و ششم تصویب نامه ها و آیین نامه

اصل یکصد و بیست و هفتم رئیس جمهور می تواند در موارد خاص، بر حسب ضرورت با

اصل سابق اصل یکصد و بیست و هفتم هر گاه رئیس جمهور لازم بداند

اصل یکصد و بیست و هشتم سفیران به پیشنهاد وزیر امور خارجه و تصویب

اصل سابق اصل یکصد و بیست و هشتم رئیس جمهور استوارنامه سفیران

اصل یکصد و بیست و نهم اعطای نشانهای دولتی با رئیس جمهور است

اصل یکصد و سی ام رئیس جمهور استعفای خود را به رهبر تقدیم می کند و تا

اصل سابق اصل یکصد و سی ام در هنگام غیبت یا بیماری رئیس جمهور شورایی

اصل یکصد و سی و یکم در صورت فوت، عزل، استعفاء، غیبت یا بیماری بیش از

اصل سابق اصل یکصد و سی و یکم در صورت فوت، کنارگیری یا بیماری

اصل یکصد و سی و دوم در مدتی که اختیارات و مسئولیتهای رئیس جمهور بر عهده

اصل یکصد و سی و سوم وزراء توسط رئیس جمهور تعیین و برای گرفتن رای اعتماد

اصل سابق اصل یکصد و سی و سوم وزراءء به پیشنهاد نخست وزیر و

اصل یکصد و سی و چهارم ریاست هیأت وزیران با رئیس جمهور است که بر کار

اصل سابق اصل یکصد و سی و چهارم ریاست هیأت وزیران با نخست وزیر

اصل یکصد و سی و پنجم وزراء تا زمانی که عزل نشده اند و یا بر اثر استیضاح

اصل سابق اصل یکصد و سی و پنج نخست وزیر تا زمانی که مورد اعتماد مجلس

اصل یکصد و سی ششم رئیس جمهور می تواند وزراءء را عزل کند و در این صورت

اصل سابق اصل یکصد و سی و ششم هر گاه نخست وزیر بخواهد وزیری را عزل

اصل یکصد و سی و هفتم هر یک از وزیران مسئول وظایف خاص خویش در برابر

اصل سابق اصل یکصد و سی و هفتم هر یک از وزیران، مسئول وظایف خاص

اصل یکصد و سی و هشتم علاوه بر مواردی که هیأت وزیران یا وزیری مأمور

اصل یکصد و سی و نهم صلح دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی یا ارجاع آن

اصل یکصد و چهلم رسیدگی به اتهام رئیس جمهور و معاونان او و وزیران در

اصل سابق اصل یکصد و چهلم رسیدگی به اتهام رئیس جمهور و نخست وزیر و

اصل یکصد و چهل و یکم رئیس جمهور، معاونان رئیس جمهور، وزیران و کارمندان

اصل سابق اصل یکصد و چهل و یکم رئیس جمهور، نخست وزیر، وزیران و

اصل یکصد و چهل و دوم دارایی رهبر، رئیس جمهور، معاونان رئیس جمهور، وزیران

اصل سابق اصل یکصد و چهل و دوم دارایی رهبر یا اعضاءی شورای

اصل یکصد و چهل و سوم ارتش جمهوری اسلامی ایران پاسداری از استقلال و

اصل یکصد و چهل وچهارم ارتش جمهوری اسلامی ایران باید ارتشی اسلامی

اصل یکصد و چهل و پنجم هیچ فرد خارجی به عضویت در ارتش و نیروهای انتظامی

اصل یکصد و چهل و ششم استقرار هر گونه پایگاه نظامی خارجی در کشور هر چند

اصل یکصد و چهل و هفتم دولت باید در زمان صلح از افراد و تجهیزات فنی

اصل یکصد و چهل و هشتم هر نوع بهره برداری شخصی از وسایل و امکانات

اصل یکصد و چهل و نهم ترفیع درجه نظامیان و سلب آن به موجب قانون است

اصل یکصد و پنجاهم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که در نخستین روزهای

اصل یکصد و پنجاه و یکم به حکم آیه کریمه "و اعدوا لهم مااستطعتم من قوه

اصل یکصد و پنجاه و دوم سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر اساس نفی هر

اصل یکصد و پنجاه و سوم هر گونه قرارداد که موجب سلطه بیگانه بر منابع

اصل یکصد و پنجاه و چهارم جمهوری اسلامی ایران سعادت انسان در کل جامعه

اصل یکصد و پنجاه و پنجم دولت جمهوری اسلامی ایران می تواند به کسانی که

اصل یکصد و پنجاه و ششم قوه قضائیه قوه ای است مستقل که پشتیبان حقوق

اصل یکصد و پنجاه و هفتم به منظور انجام مسئولیت های قوه قضائیه در کلیه

اصل سابق اصل یکصد و پنجاه و هفتم به منظور انجام مسئولیتهای

اصل یکصد و پنجاه و هشتم وظایف رئیس رئیس قوه قضائیه به شرح زیر است

اصل یکصد و پنجاه و نهم مرجع رسمی تظلمات و شکایات، دادگستری است تشکیل

اصل یکصد و شصتم وزیر دادگستری مسئولیت کلیه مسائل مربوطه به روابط قوه

اصل سابق اصل یکصد و شصتم وزیر دادگستری مسئولیت کلیه مسائل مربوط به

اصل یکصد و شصت و یکم دیوان عالی کشور به منظور نظارت بر اجرای صحیح

اصل سابق اصل یکصد و شصت و یکم دیوان عالی کشور به منظور نظارت

اصل یکصد و شصت و دوم رئیس دیوان عالی کشور و دادستان کل باید مجتهد عادل

اصل سابق اصل یکصد و شصت و دوم رئیس دیوان عالی کشور و دادستان کل

اصل یکصد و شصت و سوم صفات و شرایط قاضی طبق موازین فقهی به وسیله

اصل یکصد و شصت و چهارم قاضی را نمی توان از مقامی که شاغل آن است بدون

اصل سابق اصل یکصد و شصت و چهارم قاضی را نمی توان از مقامی که

اصل یکصد و شصت و پنجم محاکمات، علنی انجام می شود و حضور افراد

اصل یکصد و شصت و ششم احکام دادگاه ها باید مستدل و مستند به مواد قانون و

اصل یکصد و شصت و هفتم قاضی موظف است کوشش کند حکم هر دعوا را در

اصل یکصد و شصت و هشتم رسیدگی به جرایم سیاسی و مطبوعاتی علنی است و با

اصل یکصد و شصت و نهم هیچ فعلی یا ترک فعلی به استناد قانونی که بعد از

اصل یکصد و هفتادم قضات دادگاه ها مکلفند از اجرای تصویب نامه ها و آیین

اصل یکصد و هفتاد و یکم هر گاه در اثر تفسیر یا اشتباه قاضی در موضوع یا در

اصل یکصد و هفتاد و دوم برای رسیدگی به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی

اصل یکصد و هفتاد و سوم به منظور رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات

اصل سابق اصل یکصد و هفتاد و سوم به منظور رسیدگی به شکایات، تظلمات و

اصل یکصد و هفتاد و چهارم بر اساس حق نظارت قوه قضائیه نسبت به حسن

اصل سابق اصل یکصد و هفتاد و چهارم بر اساس حق نظارت قوه قضائیه

اصل یکصد و هفتاد و پنجم در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، آزادی بیان

اصل سابق اصل یکصد و هفتاد و پنجم در رسانه های گروهی ( رادیو و

اصل یکصد و هفتاد و ششم به منظور تأمین منافع ملی و پاسداری از انقلاب

اصل یکصد و هفتاد و هفتم بازنگری در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در

قانون اساسی - قانون اساسی - الصفحة ٤٨ - اصل چهل و هشتم در بهره برداری از منابع طبیعی و استفاده از درآمدهای ملی

‌اصل ‌ چهل و هشتم: در بهره‌ برداری‌ از منابع طبیعی‌ و استفاده‌ از درآمدهای‌ ملی‌ در سطح‌ استانها و توزیع فعالیتهای‌ اقتصادی‌ میان‌ استانها و مناطق‌ مختلف‌ کشور، باید تبعیض‌ در کار نباشد، به‌ طوری‌ که‌ هر منطقه‌ فراخور نیازها و استعداد رشد خود، سرمایه‌ و امکانات‌ لازم‌ در دسترس‌ داشته‌ باشد.