استفتاآت

جلد دوم

مكاسب محرّمه

1- خريدوفروش اعيان نجس

2- خريدوفروش و ساخت وسائلى كه مصرف حرام دارد

3- قمار

4- غنا و موسيقى

5- مجسمهسازى و تصوير

6- سحر، شعبده، هيپنوتيزم

7- غش در معامله

8- كمك به ظلمه

9- اجرت عمل حرام

كارهاى متفرقه

1- شبيهخوانى

2- استخاره

3- دعا و دعانويسى

4- آرايشگرى و ريشتراشى

5- فروش غذاهاى فاسد و مضر

6- خريدوفروش اجناس مختلف

7- مواد مخدّر و سيگار

8- معامله با كافر و مرتد

9- نگهدارى و مطالعه كتب ضلال و استماع راديوهاى بيگانه

10- تشريح، ترقيع، تلقيح

11- تكدّى در اسلام

12- تقلب، قاچاق و خلاف قانون

13- فروش اجناس كوپنى و تعاونى

14- معاملات ارز

15- گرانفروشى

16- خريدوفروش پرنده

احكام معاملات

خريدوفروش

بيع معاطاتى

بيع اكراهى

بيع فضولى

بيع تعليقى

شرط در ضمن بيع

شرط ابتدائى و فاسد

توابع مبيع

شرائط خريدار و فروشنده

شروط عوضين

خيار شرط

خيار غبن

خيار رؤيت

خيار عيب

نقد و نسيئه

رباى معاملى

رباى قرضى

بهره بانكى

حيلههاى ربوى

دلالى معاملات ربوى

تكليف شرعى ربا خوار

طلافروشى و صرافى

فروش مساومى و مرابحى

اقاله «توافق طرفين براى فسخ معامله»

فسخ معامله

سرقفلى

خريدوفروش چك و سفته

شفعه «حق تقدم شريك در خريدن سهم شريك ديگر»

1- مستغلات

2- كار و كارگر

3- فسخ اجاره

مضاربه

مسائل متفرقه

تصرف در اموال شركت

سود و ضرر

مزارعه

مساقات

دين و قرض

مسائلى در دين

مخارج وصول دين

مستثنيات دين

مديون معسر

ابراء ذمّه

مسائل قرض

شرط در ضمن قرض

تشكيل صندوق قرض الحسنه

معامله با پول صندوق قرض الحسنه

حجر «ممنوعيّت از تصرف در اموال خود»

الف ورشكسته

ب سفيه

ج مريض در مرض موت

هبه «بخشش»

مسائلى در هبه

هبه كليمى

شرط در ضمن هبه

هبه به ذى رحم (بخشش به خويشاوندان نسبى)

ثبوت وقفيّت

وقف عام و خاص

مصرف وقف

تغيير عنوان وقف

مخارج وقف

تعمير و توسعه وقف

تبديل وقف به احسن

فروش وقف

اجاره وقف

اتلاف وقف

بىنيازى وقف از وسايل وقف

وقف متعذّر المصرف

تفكيك وقف مشاعى

توليت وقف

تصرفات غير متولى

مسائلى در وصيت

ثبوت وصيت

موصى به

محاسبه ثلث

تقدّم ديون بر وصيت

تبديل وصيت

اختيارات قيّم

عدم جواز تهاون

قسم و عهد و نذر

صيغه نذر

نذر زن بدون اذن شوهر

نذر فرزند بدون اذن پدر

نذر ارمنى

شرائط متعلق نذر

مصرف نذر

نذر متعذّر المصرف

وفاى به نذر

مخالفت نذر و كفاره آن

مخارج نذر

تلف نذر

كفارات

نيّت كفاره

مصرف كفاره

موسّع بودن وجوب كفاره

عجز از كفاره

فروش كفاره طعام

كفاره ميّت

صيد و ذباحه

تذكيه ماهى

ذبح حيوانات

صيد و ذبيحه بلاد اسلامى

صيد و ذبيحه بلاد كفر

خوردنيها و آشاميدنيها

خوردن خاويار

تهيه خوراك طيور از چيزهاى نجس

خوردن چيز نجس

خوردنيهاى بلاد كفر

خوردن چيز مضرّ

مسكرات

خوردن اموال ديگران

مداوا با چيز حرام

تصرّف در اموال ديگران

لزوم رد مال غصبى و يا بدل آن به مالك

گرفتن غرامت

ميزان در گرفتن غرامت

زراعت و اشجار و تأسيسات در زمين غصبى

احياء موات و مشتركات

احياء موات

موات اصلى

موات عرضى

حريم خانه و حقوق همسايگان

حريم قريه

حريم نهر

حريم قنات

تبعيّت اعماق زمين و هوا نسبت به كشور و املاك شخصى

مشتركات راهها

لقطه و مجهول المالك

مجهول المالك

گناهان كبيره و امور اخلاقى

امور اخلاقى

متفرقه

استفتاآت - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٥٤ - س ١٨٩

گذشته آنها و مبلغى هم به اقساط از آنها گرفته‌اند ولى حالا اين زمينها به درد اين ضعفا نمى‌خورد؛ زيرا نه در محدوده شهر است كه به درد ساختمان بخورد و نه امكان دارد كه در آنجا زراعت نمايند زيرا نه اين مقدار زمين صرفه زراعت دارد و نه اينها قدرت زراعت كردن را دارند لذا با توجه به اينكه اين گونه فروشندگان داراى ثروت زيادى بوده و از اين راه نيز ثروت فراوانى اندوخته‌اند ولى خريداران اين زمين‌ها از اول فقير بوده و در اين معامله نيز چيزى در دست ندارند آيا با توجه به مراتب فوق اين فروشندگان موظف نيستند وجوه دريافتى را با بهم زدن معامله به خريداران پس بدهند؟

ج‌

- [هيچ‌كس‌] بعد از تمام شدن معامله حق بهم زدن آن را ندارد مگر يكى از اسباب خيار در بين باشد.

س ١٨٩

- اين جانب در اواخر سال ١٣٥٨ آپارتمانى را با پرداخت پنجاه هزار تومان قولنامه نمودم و قرار شد بقيّه وجه را نيز در دفتر خانه پس از تنظيم سند قطعى پرداخت نمايم، در خلال اين مدّت در آپارتمان سكونت كرده و مبالغى هم در آن خرج نموده‌ام ليكن مالك بنا به عللى حاضر به انجام معامله نيست و حاضر است علاوه بر رد پنجاه هزار تومان دريافتى، پنجاه هزار تومان هم بابت استنكاف از انجام معامله طبق قولنامه بپردازد و تقاضاى تخليه نموده است؛ من چون در اين آپارتمان با خانواده‌ام به عبادت مى‌پردازم تمنا دارم نظرتان را راجع به مسائل زير اعلام فرماييد:

١- آيا با اينكه بقيه مبلغ را از روز نخست نقدا نگهدارى نموده‌ام تا پس از تنظيم سند به مالك بپردازم محل سكونتم غصبى است يا خير؟

٢- شرعا مكلف به تخليه مى‌باشم يا خير؟

٣- چنانچه مكلف به تخليه مى‌باشم آيا بابت اين مدّت كه آپارتمان را