استفتاآت

جلد دوم

مكاسب محرّمه

1- خريدوفروش اعيان نجس

2- خريدوفروش و ساخت وسائلى كه مصرف حرام دارد

3- قمار

4- غنا و موسيقى

5- مجسمهسازى و تصوير

6- سحر، شعبده، هيپنوتيزم

7- غش در معامله

8- كمك به ظلمه

9- اجرت عمل حرام

كارهاى متفرقه

1- شبيهخوانى

2- استخاره

3- دعا و دعانويسى

4- آرايشگرى و ريشتراشى

5- فروش غذاهاى فاسد و مضر

6- خريدوفروش اجناس مختلف

7- مواد مخدّر و سيگار

8- معامله با كافر و مرتد

9- نگهدارى و مطالعه كتب ضلال و استماع راديوهاى بيگانه

10- تشريح، ترقيع، تلقيح

11- تكدّى در اسلام

12- تقلب، قاچاق و خلاف قانون

13- فروش اجناس كوپنى و تعاونى

14- معاملات ارز

15- گرانفروشى

16- خريدوفروش پرنده

احكام معاملات

خريدوفروش

بيع معاطاتى

بيع اكراهى

بيع فضولى

بيع تعليقى

شرط در ضمن بيع

شرط ابتدائى و فاسد

توابع مبيع

شرائط خريدار و فروشنده

شروط عوضين

خيار شرط

خيار غبن

خيار رؤيت

خيار عيب

نقد و نسيئه

رباى معاملى

رباى قرضى

بهره بانكى

حيلههاى ربوى

دلالى معاملات ربوى

تكليف شرعى ربا خوار

طلافروشى و صرافى

فروش مساومى و مرابحى

اقاله «توافق طرفين براى فسخ معامله»

فسخ معامله

سرقفلى

خريدوفروش چك و سفته

شفعه «حق تقدم شريك در خريدن سهم شريك ديگر»

1- مستغلات

2- كار و كارگر

3- فسخ اجاره

مضاربه

مسائل متفرقه

تصرف در اموال شركت

سود و ضرر

مزارعه

مساقات

دين و قرض

مسائلى در دين

مخارج وصول دين

مستثنيات دين

مديون معسر

ابراء ذمّه

مسائل قرض

شرط در ضمن قرض

تشكيل صندوق قرض الحسنه

معامله با پول صندوق قرض الحسنه

حجر «ممنوعيّت از تصرف در اموال خود»

الف ورشكسته

ب سفيه

ج مريض در مرض موت

هبه «بخشش»

مسائلى در هبه

هبه كليمى

شرط در ضمن هبه

هبه به ذى رحم (بخشش به خويشاوندان نسبى)

ثبوت وقفيّت

وقف عام و خاص

مصرف وقف

تغيير عنوان وقف

مخارج وقف

تعمير و توسعه وقف

تبديل وقف به احسن

فروش وقف

اجاره وقف

اتلاف وقف

بىنيازى وقف از وسايل وقف

وقف متعذّر المصرف

تفكيك وقف مشاعى

توليت وقف

تصرفات غير متولى

مسائلى در وصيت

ثبوت وصيت

موصى به

محاسبه ثلث

تقدّم ديون بر وصيت

تبديل وصيت

اختيارات قيّم

عدم جواز تهاون

قسم و عهد و نذر

صيغه نذر

نذر زن بدون اذن شوهر

نذر فرزند بدون اذن پدر

نذر ارمنى

شرائط متعلق نذر

مصرف نذر

نذر متعذّر المصرف

وفاى به نذر

مخالفت نذر و كفاره آن

مخارج نذر

تلف نذر

كفارات

نيّت كفاره

مصرف كفاره

موسّع بودن وجوب كفاره

عجز از كفاره

فروش كفاره طعام

كفاره ميّت

صيد و ذباحه

تذكيه ماهى

ذبح حيوانات

صيد و ذبيحه بلاد اسلامى

صيد و ذبيحه بلاد كفر

خوردنيها و آشاميدنيها

خوردن خاويار

تهيه خوراك طيور از چيزهاى نجس

خوردن چيز نجس

خوردنيهاى بلاد كفر

خوردن چيز مضرّ

مسكرات

خوردن اموال ديگران

مداوا با چيز حرام

تصرّف در اموال ديگران

لزوم رد مال غصبى و يا بدل آن به مالك

گرفتن غرامت

ميزان در گرفتن غرامت

زراعت و اشجار و تأسيسات در زمين غصبى

احياء موات و مشتركات

احياء موات

موات اصلى

موات عرضى

حريم خانه و حقوق همسايگان

حريم قريه

حريم نهر

حريم قنات

تبعيّت اعماق زمين و هوا نسبت به كشور و املاك شخصى

مشتركات راهها

لقطه و مجهول المالك

مجهول المالك

گناهان كبيره و امور اخلاقى

امور اخلاقى

متفرقه

استفتاآت - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٥٤٠ - ج

كاغذهاى امتحانى دبيرستانى به طور شخصى استفاده كرده و يا مقدار مختصرى پول به دست آورده، كه تمام اين موارد و امثال آن اولا در زمان طاغوت بوده و ثانيا از روى جهالت و نادانى بوده حال كه اين شخص متنبّه شده و مخصوصا اينكه حكومت اسلامى است مى‌خواهد خودش را برئ الذّمة كند لطفا راهنمايى بفرماييد كه براى برئ الذّمة شدن شخص مذكور با توجه به اينكه مقدار دقيق آن پولها و پول آن اشيا و كالاها را نمى‌داند چه مقدار پول بدهد، حد اكثر را در نظر بگيرد يا حد اقل را و به چه حسابى واريز كند يا كجا بفرستد؟

ج‌

- اجناس برداشتى را ضامن است بايد عين يا قيمت آن را به بيت المال برگرداند.

س ٥١

- در حجره يكى از تجّار مشغول كار بودم صاحب حجره كارخانه روغن‌كشى اتومبيل نيز داشت. پس از مدّتى متوجّه شدم كه حساب افراد ضعيفى را كه مثلا بشكه خالى، فيلتر روغن و غيره به او مى‌دادند كم ميكرد و چون سواد نداشتند، مثلا ١٠٠ كارتن فيلتر را ٨٠ كارتن حساب مى‌كرد- و خيلى از تخلفات ديگر، پس از مدّتى اين جانب هم- كه فاقد آگاهى بودم- آلوده شدم و مقدارى از مال وى را به صورت چك يا سفته و وجه نقد بر مى‌داشتم. در حدود سال ٥٤ ترك كار كردم. اكنون متوجّه شدم كه اين عمل درست نبوده [است‌] و آن شخص فوت نموده؛ تكليف اين جانب از نظر شرع مقدّس اسلام چيست؟ البته ورثه شخص مذكور حيات دارند.

ج‌

- آنچه از اموال صاحب حجره را برداشته‌ايد- بدون وجه شرعى- بايد در فرض مسأله به ورثه او بدهيد.