کشاف الفهارس - حجتی، محمدباقر - الصفحة ١١

مى باشند قرار گرفته است كه احيانا در ميان آنها نسخه هايى كهن تر از نسخه هاي داراى تاريخ تحرير وجود دارند ، واين نسخه هاي كهن ونفيس با قيد ( كهنه ونفيس ) در كتاب ما ياد شده اند تا محققان براى باز يافتن نسخه هاي كهن وبا ارزش صرفا به نسخه هاي مورخ ( وداراى تاريخ تحرير ) بسنده نكنند ، بلكه نسخه هاي مجهول التاريخ را از نظر دور ندارند ، ودر هر كتابخانه قبل از درخواست نسخه هاي مورخ ، آنها را نير براى رؤيت مطالبه نمايند .

ج - اطلاعات ديگر درباره اين كتاب معرفى كتب فهرست نسخه هاي خطى : پس از اين مقدمه - فقط در اين مجلد - كتابهاى فهرست نسخه هاي خطى كتابخانه جمهوري اسلامي ايران ، وچند فهرست از كتابخانه هاي ممالك ديگر كه در ايران به طبع رسيده اند ، ونيز فهرست نسخه هاي خطى كتابخانه ظاهريه دمشق معرفى شده اند ، در معرفى آنها واحيانا كتابخانه هاي ديگر ، از شرح وبسط لازم دريغ نكرديم ، اين معرفى صرفا در مجلد اول كتاب ما درج خواهد شد ودر مجلدات ديگر تكرار نمى گردد .

تاريخ علوم : هر بخش از كتاب ما - كه ويژه موضوع خاصى از قبيل : قرائت وتجويد ، تفسير ، علوم راجعه به قرآن ، حديث ، كلام و اعتقادات وجز آنها است - داراى مقدمه أي در گزارش تاريخ علم مربوط به آنها است .

اينگونه مقدمه ها - كه گاهى نسبة مفصل ، واحيانا به مناسبت ، مختصر تدوين شده اند ، كتاب ما را با آميزه أي از مطالب خواندنى وداراى جاذبه ، رونق بخشيده ، وانگيزه أي در علاقه مندان به وجود مى آورد تا از اين كتاب جز كتابشناسى ونسخه شناسى بهره هاي ديگرى را عائد خود سازند .

شرح احوال علماء را نيز ذيل معرفى مؤلفان كتب در بخش كتابشناسى آورديم تا مطالعه كنندگان كتاب ما با دانشمندان ، انسى به هم رسانده وعلاوة بر آثارى كه آنها را معرفى كرديم با افكار وآثار ديگرشان نيز آشنا گردند .

معرفى پاره أي از نسخه هاي ديگر : قبلا اشاره شد : در بخش نسخه شناسى اين كتاب - علاوه بر معرفى نسخه هاي خطى عربي كتابخانه هاي جمهوري اسلامي ايران - احيانا نسخه هايى از كتابخانه هاي ممالك ديگر ، به ويژه كتابخانه ظاهريه دمشق شناسانده شده اند ، زيرا گاهى براى پاره أي از كتابها فقط يك يا دو يا چند نسخه معدودىرا در كتابخانه هاي كشورمان شناسايى كرديم .

وبدين منظور كه محققان ميهن ما بتوانند با نسخه هاي ديگرى از كتابهايى - كه نسخه هاي آنها در ايران ، محدود ويا منحصر است - آشنا شوند ودر تصحيح آنها از نسخه هاي بيشترى مدد گيرند .

نسخه هايى از كتابخانه ظاهريه را معرفى كرديم ، چرا كه مى دانيم دسترسى محققان ايراني به اين كتابخانه ونسخه هاي خطى آن - نسبت به ممالك ديگر - آسان تر مى نمايد .