كفاية المحصلين في تبصرة أحكام الدين - مدرس تبريزي خياباني، ميرزا محمد علي - الصفحة ٥

عبادات و معاملاتى است كه در علم فقه بيان شده است عمل نمايد. برخى از دانشمندان علم كلام و علم فقه را در تحت جنس تكليف قرار داده و از اولى به تكليف عقلى و از دومى به تكليف سمعى تعبير كرده اند، و برخى ديگر از علم كلام تعبير به «فقه اكبر» كرده و از همين روى «فقه دين» را افضل از «فقه در احكام» دانسته اند. دانشمندان اسلامى اين دو علم يعنى علم كلام و فقه را از علوم ديگر برتر دانسته اند زيرا با اين دو علم است كه خداوند شناخته و پرستش مى شود و همين شناخت و معرفت كه پايه عبادت و پرستش است هدف اصلى و علّت غائى از خلقت و آفرينش انسان است كه: (مَا خَلَقْتُ الجِنَّ وَ الإنْسَ إلاّ لِيَعْبُدُونِ)(الذاريات/٥٦) كه مفسّران(لِيَعْبُدُون) را به «لِيَعْرِفُون» گزارش كرده اند و اين مى رساند كه معرفت و شناخت خداوند اصلى ترين چيز در وجود آدميان است و چون شرافت «علم» بستگى به شرافت «معلوم» دارد علم كلام و فقه در اسلام از شريف ترين علوم به شمار مى آيند.