معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٤ - نگاهی به آثار استاد شهید مطهری ٥
نگاهی به آثار استاد شهید مطهری ٥
از ديرباز، درباره غزلسراى بزرگ ايران، «حافظ شيرازى» نظرهاى متفاوتى بوده است. برخى او را عارفى بزرگ و شوريده ميدانستند، بعضى هم او را رندى شاهد باز و اهل مى و مستى مىپنداشتند.
شهيد آية الله مطهرى (ره) در كتاب «عرفان حافظ» به ترسيم سيماى عارفانه و ديدگاههاى عرفانى حافظ پرداخته كه در سرودههاى شيواى او انعكاس يافته است.
اين كتاب، حاصل پنج جلسه سخنرانى استاد شهيد است كه در سال ١٣٥٠ شمسى در دانشكده الهيات و معارف اسلامى دانشگاه تهران ايراد شده است. در چاپهاى نخست، اين اثر با عنوانِ «تماشاگه راز» طبع شده بود،اما در نوبتهاى اخير، با بازنگرى و ويرايش و تطبيق با نوارهاى سخنرانى استاد، اين كتاب با نام جديد «عرفان حافظ» نشر يافته است.
عناوين بخشهاى اين كتاب از اين قرار است:
بخش اول: راههاى شناخت حافظ.
بخش دوم: حافظ، گلى از بوستان معارف اسلامى.
بخش سوم: جهانبينى و ايدئولوژى حافظ، مطابق ظاهر اشعار او.
بخش چهارم: اصول جهانبينى عرفانى (١).
بخش پنجم: اصول جهانبينى عرفانى (٢).
در اين اثرِ نسبتاً مختصر اما پربار، كه تسلط استاد مطهرى را به ادبيات فارسى و اشعار حافظ و ديدگاههاى ناقدان و صاحبنظران ميرساند، مباحث زير نيز به چشم مىخورد:
عرفان نظرى و عملى، بعد عرفان حافظ از منظر ديوان او، تفكرات شخصيتهايى همچون: محييالدين عربى، مولوى، شيخ محمود شبسترى، مغربى، هاتف اصفهانى، شيخ بهايى و علامه طباطبايى و بحث از اينكه اشعار حافظ مربوط به چه دورهاى از عمر او بوده، و نكاتى همچون: جبرىگرى، حيرت و پوچگرايى، انكار قيامت، دمغنيمتى، شاهد بازى، وحدت وجود، ستايش از پادشاهان كه مخالفانش به او نسبت ميدهند، تا چه حدّ درست و معتبر است؟
اين كتاب در تيرماه سال ١٣٨٧ در ١٥٧ صفحه رقعى براى بيست و پنجمين بار از سوى انتشارات صدرا براى علاقهمندان به مباحث عرفانى از ديدگاه حافظ عرضه شده است.