پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١ - مشاركت امريكايى - خاورميانهاى
مشاركت امريكايى - خاورميانهاى
اميد حاتمى
طرح امريكا براى خاورميانه، مبنى بر مشاركت اين كشور در انجام اصلاحات در كشورهاى خاورميانه، اخيرا با عنوان طرح «مشاركت امريكايى - خاورميانهاى» از سوى «كالين پاول» وزير خارجه امريكا مطرح شد. در اين طرح تغيير متون آموزشى و درسى كشورهاى اسلامى و عربى مورد توجه قرار گرفته است. امريكا سعى دارد با تغييرات در متون آموزشى كشورهاى خاورميانه، نفرت افكار عمومى اين منطقه را عليه سياستهاى امريكا، كاهش و يا پايان دهد.
«كالين پاول» وزير خارجه امريكا، در تشريح طرح امريكايى - خاورميانهاى» به مواردى همچون مواد زير اشاره مىكند:
«اين طرح با افكار و انديشههاى جديد، شكافهاى موجود در خاورميانه را پر مىكند و جزيى از مشاركت ما در خاورميانه و تاكيدى بر پايبندى بيشتر ما به تعهدات گذشته براى همكارى با همه ملتهاى خاورميانه است تا زندگى بهترى براى خودشان بسازند و اميد به آينده را در خود زنده كنند... اين نشانه تلاش و پايبندى ما به دفاع از حقوق بشر و كرامتبشرى در خاورميانه است. ما در ابتدا بيست و نه ميليون دلار براى آغاز طرحمان اختصاص مىدهيم و با كمك كنگره سعى مىكنيم كمك بيشترى را در اين راه اختصاص دهيم و اين علاوه بر يك ميليارد دلار كمك اقتصادى ما به خاورميانه خواهد بود.»
«كالين پاول» اهداف اين طرح را در سه محور تقسيمبندى كرد:
«همكارى با بخشهاى عمومى، خصوصى و تشويق آنان به سرمايهگذارى و اصلاحات اقتصادى، پر كردن شكافهاى موجود در راه آزادىها و گسترش مشاركتهاى سياسى و حمايت از نقش زنان در جامعه از جمله محورهاى اين طرح ذكر شده است.»
كالين پاول مىگويد: «به عنوان قدم اول، خوشحالم كه تلاش كنم تا مركزى همچون صندوق سرمايهگذارى امريكا و لهستان تاسيس كنيم تا به كشورهايى همچون عربستان، يمن و الجزاير كمك فنى كنيم تا به سازمان تجارت جهانى ملحق شوند. با كشورهايى همچون مصر، بحرين و مغرب براى گسترش روابط بازرگانى آنان همكارى مىكنيم.»
«محور دوم طرح ما كمك به مردم منطقه با هدف تحكيم درخواستهاى سياسى آنان براى اجراى اصلاحات است. شاركتسياسى نيازمند تقويتسازمانهاى مدنى است و در اين طرح مشاركتى خود از اين تلاشها حمايت مىكنيم. جزء سوم طرح ما، درباره بهبود سطح آموزشى و فرهنگى است و در برنامههاى ما توجه ويژهاى به آموزش دختران شده است.»
اسدالله اطهرى كارشناس مسايل خاورميانه مىگويد: طرح امريكا داراى سه محور سياسى، اقتصادى و فرهنگى - آموزشى است. امريكا احساس مىكند، علت احساسات ضد غربى در كشورهاى عربى خاورميانه در متون آموزشى اين كشورها بهويژه در كانونهاى مذهبى و درسى نهفته است. از اين رو خواستار اصلاح متون آموزشى و تغيير مواد درسى در كشورهايى نظير عربستان و پاكستان شده است. هدف امريكا از اين اصلاحات، كنترل احساسات ضدغربى و ضدامريكايى است. امريكا همچنين احساس مىكند كه نوع رژيمهاى خاص در منطقه خاورميانه، موجب حملات ضدامريكايى و حادثه ١١ سپتامبر شده است. بويژه آن كه عاملان حادثه ١١ سپتامبر از اتباع كشورهاى عربى از جمله عربستان سعودى بودند. امريكا در گذشته با توجه به انديشه «جورج كنان» كه مىگفت ما مىتوانيم مسئله حقوق بشر و دموكراسى را براى منافع ملى امريكا ناديده بگيريم و هر سيستم كه منافع ما را حفظ و تامين كند و ما را به هدفمان برساند، قابل تحمل است. اما امروز احساس مىكند، سيستمهاى سياسى در خاورميانه، منافع امريكا را به خطر مىاندازند. از اين رو در اين مقطع سعى دارد آنها را تغيير دهد تا جلو احساسات ضدغربى را بگيرد.
مسئله ديگر در اين طرح، محور اقتصادى است. در اين محور، بخش خصوصى بايد فعال شود و اقتصاد دولتى كه در دست نخبگان سياسى و در كنترل آنان است، به سمت اقتصاد خصوصى تغيير جهت دهد; چرا كه سرمايهدارى با بازار آزاد، حقوق بشر، دموكراسى و اصلاح سيستم آموزشى ارتباط مستقيم دارد.
امريكا خود را قدرت هژمون مىداند و در منطقه خاورميانه مىخواهد بر منافع آن سيطره و از اسراييل حمايت كند. امريكا با تغيير در متون آموزشى كشورهاى خاورميانه در واقع در صدد خلع سلاح اين كشورها در زمينه مبارزه با اسراييل است. امريكا با طرح تازه خود در خاورميانه، سعى دارد سلطه خود را در اين منطقه تحكم ببخشد.
پس از اعلام اين طرح، وزارت دفاع امريكا (پنتاگون) نيز از طرح جداگانه خود براى ترويج اسلام امريكايى در پوشش كاستن از تاثيرات اجتماعى مساجد خاورميانه، پرده برداشت. يك صاحبنظر سياسى معتقد است: اين طرحها در حقيقت ادامه دكترين ناتمام جورج بوش (پدر) تحت عنوان نظم نوين جهانى است; دكترينى كه سهم خاورميانه آن عبارت بود از تضعيف كشورهاى اسلامى و شاخص كردن اسراييل در خاورميانه، براى شكل دادن به رابطه سياسى هر يك از كشورهاى منطقه با امريكا. جورج بوش اول، در پى اعلام اين طرح، قدم اول خود را در راه تحقق بخشيدن به آن از طريق برپايى اجلاس سال ١٣٧٠ مادريد و گردآوردن رژيمهاى عرب پاى ميز مذاكره با اسراييل و فراهم نمودن زمينه سازش اعراب با حكومت صهيونيستى، برداشت.
اكنون تئوريسينهاى جامعه امريكا، تصريح دارند كه طرح فعلى امريكا، ادامه توطئه ضداسلامى جورجبوش پدر است; توطئهاى كه بنا دارد با اقتدار و پويايى اسلام در خاورميانه مقابله كند و چهرههاى مؤثر اسلامى در منطقه را همراه با اماكن اسلامى تاثيرگذار در سرنوشت منطقه به تدريج از ميان بردارد.