پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٩ - تشكيل اولين صندوق مالي اسلامي در كانادا
تشكيل اولين صندوق مالي اسلامي در كانادا
مترجم عبدالمجيد مطوريان
جمعيت مسلمانان كانادا هم اكنون در حدود ٠٠٠/٥٠٠ نفر تخمين زده ميشود و دليل گرويدن غير مسلمانان به اسلام، رشد طبيعي و مهاجرت به سرعت در حال رشد است.
به نوشتهي روزنامهي تورنتواستار، جمعيت مسلمانان كانادا هم اكنون از جمعيت يهوديان بيشتر شده است.
اين امر توجه بخش خصوصي كانادا رابسيار جلب كرده است. مشكل است بازديدكنندگان شهرهايي چون تورنتو، مونترال، ونكوور و اتاوا حضور قابل توجه مسلمانان در اين شهرها را ناديه انگارند. سوپر ماركتهاي زنجيرهيي بزرگ در اين شهرها همگي از محصولات حلال (اسلامي) انباشته است؛ درست مانند غذاهايي كه بر اساس قوانين شرعي دين يهود تهيه ميشود و واژهي عبري كوشر به معناي حلال بر آن نوشته شده است.
به عنوان نمونه، كليه شعبات رستوران «مرغ سوخاري پاي آي» در تورنتو فقط گوشت حلال (اسلامي) به مشتريان خود عرضه ميكنند.
اخيراً يكي از مسلمانان شهر مرزي بوفالوي امريكا، هنگام خوردن مرغ سوخاري حلال در يكي ازشعبات رستوران «مرغ سوخاري كنتاكي» در كانادا اظهارداشت هر دو ماه يك بار براي زيارت به كانادا ميرود تا همراه فرزندانش در رستوران KFC(مرغ سوخاري كنتاكي) مرع سوخاري حلال بخورد.
مسلمانان كانادا، تا ان جا كه به حق انتخاب غدا و مدرسهي فرزندانشن مربوط ميشود، به دليل ازدياد روزافزون مدارس اسلامي وضع نسبتاً خوبي دارند ولي هنوز در پولهاي خود ـ كه براي دست آوردن آن زحمت بسيار كشيدهاند ـ مشكلات شرعي فراوان دارند. با رشد سريع طبقهي مسلمان حرفهيي وسرمايه دار، جامعهي اسلامي كانادا سرمايهي بسيار به دست آورده است؛ ولي براي سرمايه گذاري از حق انتخاب كافي برخوردار نيست.
«شركن تعاون اسلامي مسكن ـ بامسئوليت محدود» مستقر در تورنتو و شركت جديدتر MIC پيشتاز وامهاي اسلامي در امريكاي شمالي به شمار ميآيند گروه سرمايه گذاري اسلامي «اين فرصت را براي بسياري از مسلمانان فراهم آورده است تا بدون پرداخت بهره، خانه دار شوند. «شركت انصاركو» ب شماري از مسلمانان فرصت داد، تا ضمن رعايت احاكم شرعي، با پرداخت اقساط صاحب خودرو شوند؛ و «شركت الامين» به بسياري كمك كرده است تا مزايايي بازنشستگي خود(RRSP) رابر اساس مقررات «لايحهي ماليات بر در آمد» كانادا به طور شعري در شركتهاي خصوصي سرمايه گذاري كنند. اين لايحه به ماليات پردازان كانادايي اجازه ميدهد درصدي از پس اندازهاي خودرا با معافيت مالياتي در صندوق بازنشستگي سرمايه گذاري كنند.
به گفتهي طارق محمد، «سرمايه گذاريهاي ـ بازاري ـ قابل قبول اجتماعي»، مسلمانان ميتوانند در حالي كه سرمايه گذريهاي خود در معاملات غير اسلامي را به حداقل ميرسانند، در شركتهاي قابل معاملهي عمومي سرمايه گذاري كنند. در سراسر جهان بيش از٤٥ صندوق مالي اسلامي وجود دارد وبه گزارش «فصلنامهي صندوق سرمايه گذاري فيلكه» صندوق (SAMI) اولين موسسه از اين نوع در كانادا به شمار ميآيد.
اين صندوق پاييز جاري به وسيلهي «نويگيتور» يكي از زير مجموعههاي «شركت گروه بانكوپ نووا» راه اندازي شد. گروه بانكورپ نووا ١٦ صندوق مالي را اداره ميكند.
با استفاده از شاخصهاي بازار اسلامي داو جونز، به عنوان معيار، اين صندوق (SAMI)در صنايع مربوط به دخانيات، تسليحات، مشروبات الكلي، گوشت خوك و مكاسب مربوط به سرگرميهاي نامشروع ومولد بهره سرامايه گذاري نميكند. اين صندوق از سرمايه گذاري در مؤسسات مالي و بيشتر شركتهاي بيمه دوري ميجويد؛ ولي مديران آن اعتراف ميكنند كه تضمين كامل عدم وجود بهره در گرفتن و مالي سرمايههاي صندوق غير ممكن است.
دربارهي اين نكته آصف خان، معاون رئيس «گروه بانكورپ نووا» در امور «مديريت سرمايه» ميگويد: علما معيارهاي كاملا مشخصي براي حذف شركتهاي موردنظر براي سرمايه گذاري تعيين كردهاند. «كليه سرمايه گذاري نخواهد شد.» خان همچنين اضافه ميكند: و نيز در شركتهايي كه نسبت «بدهي به سرمايهي» كل آنها بيش از ٣٣ درصد باشد و يا در حسابهاي قابل دريافت به وسيلهي مشتريا بيش از ٤٧ درصد سرمايهي آنها باشد، سرمايه گذاري نخواهد شد.
اين صافيها به وسيله يك «هيئت مشورتي فقهي» متشكل از تعدادي از برجستهترين متخصصان اقتصاد اسلامي براي «داو جونز» ابداع شده است. در اين هيئت افراد زير عضويت داشتند: شيخ عبدالستار ابوغده، مشاور ارشد حقوق اسلامي (فقهي) «شركت سرمايه گذاري البركة» عربستان سعودي، شيخ محمد تقي عثماني، قاضي ديوان عالي پاكستان و معاون رئيس «آكادمي فقه اسلامي» سازمان كنفرانس اسلامي (OIC)، شيه نظام يعقوبي، عضو «هيئتهاي مشورتي اسلامي» بانك اسلامي عرب و «بانك اسلامي ابوظبي» شيخ محمد الالگاري، رئيس «مركز تحقيقات اقتصاد اسلامي» «دانشگاه ملت عبدالعزيز» عربستان سعودي و كارشناس «آكادمي فقه اسلامي» عربستان و شيخ يوسف طلال دلورنزو، از علماي امريكا و مشاور حقوق اسلامي چند مؤسسهي مالي اسلامي. شيخ دلورنزو بر صندوق (SAMI) نظارا مستقيم دارد تا از تطبيق عملكرد آن با اصول اسلامي اطيمنان حاصل شود.
در پاسخ بدين اتهام كه صندوق (SAMI) كاملا اسلامي عمل نميكند، طارق محمد، عضو «شركت خدمات برنامه ريزي مالي كانادا» كه فعالانه براي صندوق (SAMI) بازاريابي ميكند ميگويد: با توجه به حضور همه جانبهي بهره در كليه شئون مالي جهان، بهتر از اين امكان ندارد. افزون بر اين، تعدادي از بزرگترين علماي اسلامي در امور مالي، صندوقهاي پس انداز بازنشستگي و اوراق قرضه ـ كه هرگز با صندوق مالي اسلامي هم خواني ندارد ـ سرمايه گذاري كردهاند». «ما به آنها اين فرصت را ميدهيم كه سرمايه گذاريهاي آن هر چه كمتر در معرض بهره و ديگر پديدههاي غير اسلامي قرار گيرد.» البته اين صندوق تنها يك صندوق مالي اسلامي شمرده نميشود. همان گونه كه از نامش بر ميآيد، هدف مهم ديگر اين صندوق علاوه بر اينها، برخي از اعضاي جامعهي يهوديان كانادا نيز نسبت به سرمايه گذاري در اين صندوق اظهار علاقه كردهاند.
در حال حاضر سرمايه گذاري در اين صندوق از طريق مشاوران مالي در ايالات بريتيش كلمبيا، آلبرتا، ساسكاچوان، منيتوبا، آنتارپو، كبك، نيوبرانزويك، و نووااسكوشا امكانپذير است.