پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٠ - برگزيده تحولات سياسى جهان - ارکان مائده
برگزيده تحولات سياسى جهان
ارکان مائده
ادامه مذاكرات هستهاى
نشست بدون نتيجه ژنو: اين نشست كه تنها دستاورد آن، توافق بر سر ادامه مذاكرات در استانبول بود بدون نتيجه خاصى، با صدور بيانهاى به كار خود پايان داد.
ادامه مذاكرات هستهاى در رابطه با پرونده اتمى ايران بعد از ١٤ ماه توقف روز ١٥ آذر ماه با حضور سعيد جليلى، دبير شوراى عالى امنيت ملى و مسئول پرونده هستهاى ايران و نمايندگانى از گروه ٥+١ و همچنين با رياست خانم كاترين اشتول. مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا كه معتقد است پرونده هستهاى ايران بزرگترين چالش سياست خارجى اتحاديه اروپاست، آغاز گشت. اين نشست در حالى برگزار شد كه هيلارى كلينتون، وزير امور خارجه ايالات متحده چندى قبل اظهار اميدوارى كرده بود كه ايران در مذاكرات هستهاى بر سر پرونده اتمىاش با جديت با جامعه جهانى همكارى خواهد كرد. وى اعلام كرده بود كه امريكا حاضر است حق ايران را براى غنىسازى اورانيوم به ازاى ضمانت لازم براى بازرسى بدون قيد و شرط بپذيرد. به نظر مىرسيد اين سخن روزنه اميدى براى اين نشست باشد، اما ايران ادامه مذاكرات اتمى را در ژنو نپذيرفت و غرب خواهان مذاكرات اتمى در باب پرونده اتمى ايران بود لذا اين نشست بدون نتيجه به پايان رسيد.
نشست سوم ژنو در حالى برگزار شد كه مقامات هستهاى ايران چند روز قبل از اين نشست خبر از ساخت كيك زرد را دادند. كيك زرد از نوعى سنگ معدن اورانيوم ساخته مىشود. اين سنگ پس از استخراج در آسيابهايى خرد مىشود و به گردى نرم و زردرنگ تبديل مىشود كه سپس در يك فرآيند شيميايى به ماده جامد زرد رنگ تبديل خواهد شد كه به »كيك زرد« معروف است. ايران تاكنون از كيك زرد وارداتى كه مقادير زيادى از آن در اوايل دهه ٧٠ ميلادى از آفريقاى جنوبى خريدارى شده بود استفاده مىكرده اما گفته مىشود اين كيك در حال اتمام است. مقامات هستهاى ايران اعلام كردند اولين محموله كيك زرد توليد شده در مجتمع بندرعباس به سايت هستهاى اصفهان منتقل شده و اين كشور به خودكفايى در توليد كيك زرد دست يافته است. على اكبر صالحى رئيس سازمان انرژى اتمى اظهار داشت كه ايران توليد و ارسال اين كيك را تحت نظارت و حسابرسى آژانس انجام داده است. ماه گذشته يوكيو آمانو، دبير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى آخرين گزارش خود را از پرونده هسته اين در حالى بود كه ايران در اختيار مجمع عمومى سازمان ملل قرارداد. اين گزارش حاكى از آن بود كه ايران همكارى لازم را با آژانس انجام نمىدهدو ايران به سئوالاتى كه در گذشته اين نهاد اتمى از مقامات هستهاى ايران كرده است هنوز پاسخ نداده است. بعلاوه آژانس به سايت اتمى از جمله كارخانه توليد آب سنگين در اراك و همنطور راكتور ٤٠ مگاواتى آب سنگين نطنز دسترسى پيدا نكرده است. در اين گزارش آژانس از ايران خواسته به معاهده NPT (الحاقى) بپيوندد. به موجب معاهده الحاقى ايران مكلف خواهد بود در صورتيكه مامورين آژانس خواهان بازديد از سايتهاى ايران باشند بايد در اختيار آنها بگذارد. اين گزارش مىافزايد تعداد سانتيفيوژها ١٠٠٠ عدد بيشتر شده و ذخيره اورانيوم غنى شده ٣/٥ درصد در ايران از مرز ٣ تن گذشته است. مقامات اتمى ايران در پاسخ به اين گزارش دبيركل آژانس اعلام كردند هرچند كه در اين گزارش موارد منفى ديده مىشود اما از قضاوت آمانو رضايت نسبى دارند بعد از گزارش آژانس.
چندى قبل آژانس اعلام كرد كه غنىسازى در نطنز براى ٦ روز متوقف شده ولى روز ٢٢ نوامبر از سرگرفته شده است. كرم كامپيوترى استاكس نت برنامه اتمى ايران را مختل كرده اما على اكبر صالحى اين خبر را رد كرد و گفت استاكس نت با در بسته روبرو شد و متخصصان ايران جلوى ورود آن را به سيستم كامپيوترى برنامه ايران گرفتند. در اين فضا بىاعتمادى بين ايران و غرب بود كه مذاكرات ژنو ٣ برگزار شد لذا نتيجهاى به دنبال نداشت. به اين دليل كه مقامات هستهاى ايران در اين نشست معتقد بودند كه پرونده هستهاى ايران بسته شده، و ايران تنها حاضر است در رابطه با موضوعات جهانى از جمله خلع سلاح و اقتصاد جهانى بحث و گفتگو كند. بنابراين مذاكرات اتمى در ژنو نداريم. اما نمايندگان گروه ٥+١ معتقد بودند كه اين نشست تنها به منظور مذاكره در رابطه با پرونده اتمى ايران و رفع نگرانىهاى موجود مىباشد. به اين ترتيب عدم توافق طرفين در رابطه با موضوع مورد مذاكره باعث شد كه اين نشست نتيجه و دستاوردى نداشته باشد. در همين رابطه يك پژوهشگر موسسه مطالعات خاورنزديك در واشنگتن به نقل از شبكه خبرى بى بى سى قبل از نشست ژنو گفت كه كاميابى در كار مذاكره، اساسا مشروط به حداقلى از اعتماد طرفين به يكديگر است و مذاكرات در ژنو بدون چنين حداقلى آغاز مىشود. مذاكرات پايان يافت و طرفين نتوانستند به يكديگر نزديك شوند و تنها توافق شد كه مذاكرات در استانبول ادامه مىيابد. در همين رابطه خانم اشتون بعد از نشست به خبرنگاران گفت كه نمايندگان قدرتهاى جهانى با ايران به توافق رسيدهاند كه در استانبول در مورد پيشنهادات عملى و راههاى همكارى براى يافتن راه حلى براى نگرانى اصلى ما در مورد مسائل هستهاى گفتوگو شود. در همين راستا سعيد جليلى در گفتوگو با به خبرنگاران اظهار داشت مذاكرات در استانبول در مورد »همكارى حول نقاط مشترك« خواهد بود و گفتوگو در چارچوب راهبرد مسير »تنبيه و تشويق« نمىپذيرد. به همين علت برخى ادامه مذاكرات در استانبول را نشانه موفقيت نشست ژنو مىدانند. معاون رسانهاى دبير شوراى عالى امنيت ملى، اعلام كرده است كه مذاكرات مثبت و رو به جلو بوده وى مىافزايد مذاكرات ژنو ١ و ٢ بسترى براى مذاكرات ژنو ٣ و خروج از وضعيت تقابلى به وضعيت همكارى و تعاملى بوده است. اما به نظر مىرسد عدم توافق طرفين براى گفتوگو بر سر پرونده اتمى ايران نشانه شكست مذاكرات ژنو ٣ مىباشد.
اين در حالى است كه جمهوريخواهان كنگره امريكا به باراك اوباما نامهاى ارسال كردهاند مبنى بر اين كه فشار بر تهران را افزايش دهد كريستين ساينس مانيتور در تازهترين تحليل خود مىنويسد: در حال حاضر محافظهكاران امريكايى دو اهرم قدرتمند را براى پرونده ايران در اختيار دارند: نخست آنكه غرب ادعا مىكند كه تهران به سياست تعامل اوباما با خود جواب نداده و دوم آنكه اختيار كنگره در دست جمهوريخواهان است، جمهوريخواهانى كه دو سال نشستند و استراتژى اوباما را در قبال ايران به نظاره و به باد انتقاد گرفتند (سايت ديپلماسى ايرانى) به اين ترتيب با اعمال تحريمها در گذشته و تحريمهاى اخير امريكا بر ايران فشار بر دولت و ملت ايران افزايش پيدا كرده است گرچه مقامات دولتى ايران معقدند كه تحريمها هيچ تأثيرى نداشته است. اما روزنامه انگليسى ديلى تلگراف در تازهترين تحليل خود مىنويسد: ايران گفتوگوهاى مخفيانه براى پايان دادن به تحريمها را آغاز كرده است. اين روزنامه اين ادعا را اين گونه توجيه مىكند كه ايران براى فرار از تحريمهاى اقتصادى است كه به اين سياست روى آورده است.
انتخابات پارلمانى مصر
سركوب تقلب و پيروزى حزب حاكم: انتخابات مجلس مصر در حالى برگزار شد كه مهمترين حزب مخالف دولت يعنى اخوان المسلمين در اين انتخابات شركت نكرد و حزب دموكراتيك ملى توانست بيشترين آراء را كسب كند.
انتخابات پارلمانى مصر در دو دور يعنى روزهاى ٧ و ١٤ آذر برگزار شد. در اين انتخابات ٥٠٦٤ نامزد براى ٥٠٨ كرسى پارلمان و براى يك دوره پنج ساله رقابت كردند. حزب دموكراتيك ملى (حزب حاكم) به رهبرى جمال مبارك پسر حسنى مبارك رئيس جمهور مصر توانست به ٤٢٠ كرسى پارلمان دست يابد. بقيه احزاب شركت كننده در اين انتخابات از جمله وفد، عدالت اجتماعى، التجمع منتها ١٥ كرسى مجلس از آن خود كردند.
اين انتخابات هرچند با سركوب مخالفان روبرو بود اما در فضاى نسبتاً آرامى برگزار شد. حزب دموكراتيك ملى كه نزديك به سه دهه است حكومت را در اختيار دارد تا به اكنون اكثريت كرسىهاى پارلمان را در دست داشته است. اين حزب براى بقاء از تمام امكانات خود براى سركوب مخالفانش از جمله جنبش اخوان المسلمين و جنبش تغيير به رهبرى محمد البرادعى، رئيس سابق آژانس بينالمللى انرژى اتمى و برنده جايزه صلح نوبل استفاده كرده است. اخوان المسلمين كه اكنون ١٥٠٠ نفر از اعضايش در بازداشت بسر مىبرند در اين رقابت كانديدايى را معرفى نكردند و تنها اعضايش بصورت مستقل در اين رقابت انتخاباتى شركت كردند.
اخوان المسلمين حزب ريشهدارى است كه در سال ١٩٢٨ ميلادى توسط »حسنى البناء« تأسيس شد. اين حزب فعاليتش صرفاً محدود به مصر نيست و در كشورهاى عربى همچون اردن و غير عربى همچون افغانستان شعبى دارد. اخوان در دوران حكومت عبدالناصر فعاليت سياسىاش منع شد و به صورت يك حزب غيرقانونى درآمد ولى در دوران حكومت »سادات«، رئيس جمهور مصر دوباره اجازه فعاليت يافت اما »جنبش تغيير« به رهبرى محمد البرادعى، رئيس سابق آژانس بينالمللى انرژى اتمى و برنده جايزه صلح نوبل از ديگر گروههايى است كه با سركوب شديد دولتى روبرو گشته است. البرادعى كه از نگاه كشورهاى غربى فردى شايسته و معتدل براى رياست جمهورى است تحت فشار و سركوب نتوانست كانديدايى را براى انتخاب اخير مصر معرفى كند. به اين صورت بود كه حزب حاكم توانست با سركوب و ارعاب و تقلب بيشترين كرسىهاى مجلس را از آن خود كند. به گزارش نهادهاى بينالمللى
و دولت ايالات متحده امريكا تاكنون تمام انتخابات در مصر سرشار از تقلب بوده است. اين بار هم دولت حسنى مبارك به اين نتيجه رسيد كه از هم اكنون اكثريت پارلمانى را در دست داشته باشد لذا مخالفان همچون البرادعى و اخوان المسلمين كه شانسهايى براى انتخابات رياست جمهورى آينده مصر مىباشند سركوب كرد. سركوب مخالفان و عدم رضايت مردم از شرايط سياسى و اقتصادى مصر باعث شد كه مشاركت مردمى بسيار پايين باشد و تنها ٣٠ درصد از واجدين شرايط در اين انتخابات شركت كردند. خبرنگار شبكه خبرى بى بى سى در مصر مىگويد رخوت سياسى در جامعه مصرگوياى اين امر است كه مردم به وضع موجود رضايت دادهاند و اميدى ندارند حتى اگر احزاب مخالف دولت راى هم بياورند، بتوانند. در جامعه مصر تغييرى ايجاد كنند. وى مىافزايد الگويى كه مردم اين كشور در ذهن دارند الگوى سوريه است. بشار اسد بعد از مرگ پدرش حافظ اسد به لحاظ اجتماعى آزادىهاى بيشترى به مردم داد و از لحاظ اقتصادى اين كشور شروع به رشد كرد. اكنون مصرىها هم همين انتظار را دارند. حسنى مبارك به علت كهولت سنى و بيمارىاش امكان ندارد دوباره رئيس جمهور مصر شود و مخالفانش هرچند كه چشم اميدشان را به البرادعى رهبر تحولگراى مصرى دوختهاند اما احتمالاً جمال المبارك رئيس جمهور آينده مصر شود و همان الگوى سوريه را در مصر پياده كند.
با تمام سركوبها و تقلبها، دولت مصر معتقد است كه شرايط انتخابات اخير در مصر بسيار مساعدتر از سالهاى گذشته بوده است. دولت ايجاد كميسيون انتخابات و در اختيار قراردادن ٦٤ كرسى براى زنان در پارلمان را از شرايط مساعد در اين انتخابات مىداند اما مخالفان معتقدند تقلبهاى آشكار، سركوب مخالفان و روشى نبودن سازوكار نظارتى آنها نشان دهنده ناكارآمدى كميسيون انتخاباتى بوده است. به علاوه دولت از سهميه مشخصى براى زنان در قانون جديد استفاده ابزارى مىكند و مىخواهد چهره خود را دموكراتيك نشان دهد. (به نقل از خبرگزارى جمهورى اسلامى ايران)
به اين ترتيب برگزارى اين نوع انتخابات نمايشى كه با مشاركت پايين مردمى روبرو مىشود نشان از عدم مشروعيت دولت مبارك را مىدهد، دولتى كه با ايجاد يك سيستم بسته و ديكتاتورى با بحران مشروعيت روبرو است. لذا طبيعى است كه شكاف ميان مخالفان و دولت هر روزه بيشتر شود و چالشهاى آينده ميان اين دو عميقتر.